HÀNH TRÌNH TRÊN ĐẤT BẠN – CÂU CHUYỆN NGƯỜI CHIẾN BINH PHAN HỒNG TẤN

HÀNH TRÌNH TRÊN ĐẤT BẠN – CÂU CHUYỆN NGƯỜI CHIẾN BINH PHAN HỒNG TẤN

(Nguyên Đại đội trưởng Đại đội 6, Trung đoàn 519, Tiểu đoàn 152, Quân khu 9)

Trong căn nhà nhỏ nơi miền Tây yên bình, cụ chiến binh Phan Hồng Tấn bước sang tuổi xế chiều, nhưng ánh mắt vẫn sáng, giọng nói vẫn rắn rỏi như những năm tháng đạn bom. Mỗi khi nhắc đến thời mình tham gia làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, ông lại ngồi thẳng lưng, kể bằng tất cả sự tự hào của một người lính từng đi qua những tháng ngày tưởng như không trở về được.

Những năm cuối thập niên 1970 – đầu 1980, biên giới Tây Nam của Tổ quốc rực lửa. Quân Pol Pot tàn sát dân vô tội, tràn qua biên giới. Khi đó, ông Phan Hồng Tấn du kích đang là sĩ quan trẻ đầy nhiệt huyết của Quân khu 9, được giao trọng trách Đại đội trưởng Đại đội 6, Trung đoàn 519, Tiểu đoàn 152 tham gia tại Cô Tô, tỉnh Long Chấu Hà.

Nhận nhiệm vụ sang Campuchia giúp nước bạn thoát khỏi họa diệt chủng. Ông rời quê hương trong một buổi chiều đầy nắng, mang theo ba lô nặng trĩu, một tấm ảnh gia đình và niềm tin từ hậu phương.

Những ngày hành quân gian khó

Đoàn quân vượt qua đường biên giới trong tiếng gió rừng hun hút. Campuchia khi ấy hoang tàn, nhiều vùng không còn bóng người, chỉ còn lại những phum sóc cháy đổ và tiếng chim rừng kêu thảm thiết.

Đại đội 6 của ông được giao nhiều nhiệm vụ: mở đường, truy quét tàn quân Pol Pot, bảo vệ các khu dân cư mới giải phóng. Đêm ngủ trong rừng, ngày hành quân xuyên những cánh rừng rậm đầy muỗi vắt. Có khi cả tuần trời không thấy mặt trời vì tán cây dày đặc. Ông kể lại:“Có đêm hành quân, lính vừa đi vừa ngủ gật. Bước chân lún trong bùn, nhưng không ai than một lời… Chúng tôi hiểu rằng nhiệm vụ phía trước còn nặng nề hơn.”

Một trong những ký ức ông không thể nào quên là lần cả Đại đội vượt sông trong màn đêm để chi viện cho đơn vị bạn. Trời mưa lớn, nước sông đục ngầu và chảy xiết. Tiếng súng địch vọng lại không ngớt. Ông Tấn đi đầu, bám vào chiếc dây rừng căng qua dòng nước. “Chậm một phút, đồng đội sẽ nguy,” ông nghĩ, rồi hô lớn chỉ huy toàn đại đội vượt qua. Họ đến kịp lúc, giải vây thành công và giữ được trận địa.

Đi qua những trận đánh sinh tử

Đại đội 6 tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ, có những trận kéo dài hàng ngày liền trong rừng sâu. Địch ẩn nấp tinh vi, địa hình hiểm trở, nhưng tinh thần của bộ đội thì không bao giờ lung lay.

Một trận đánh ác liệt xảy ra gần khu vực Phnom Mê Lai. Địch phản kích mạnh, bắn tỉa từ nhiều hướng. Đất đá tung lên thành từng mảng. Một số chiến sĩ trẻ bị thương, nhưng vẫn nắm chặt súng.

Ông Phan Hồng Tấn lúc đó đứng trên mỏm đất cao, giữa tiếng đạn xé gió, vẫn bình tĩnh quan sát, ra lệnh từng tổ xung kích tiến lên. Tiếng ông vang dội giữa trận tuyến:

“Anh em, cứ theo tôi! Còn hơi thở là còn chiến đấu!”

Tinh thần của ông truyền sang cả đại đội. Trong 3 giờ liên tiếp, họ đánh bật nhiều đợt phản kích và giữ vững được vị trí chiến lược.

Sau trận ấy, ông chỉ ngồi lặng nhìn danh sách thương vong. Có những chiến sĩ mới mười tám đôi mươi, ngày rời quê mẹ còn dặn nhớ gửi thư về. Những giây phút ấy, ông Tấn nói:

“Đó là nỗi đau của người chỉ huy. Mỗi cái tên ngã xuống… như một phần trái tim mình mất đi.”

Nghĩa tình sâu nặng với nhân dân Campuchia

Không chỉ chiến đấu, Đại đội 6 còn làm nhiều việc giúp dân. Những phum sóc vừa được giải phóng thường thiếu lương thực, thuốc men. Bộ đội nhường cơm, sẻ áo; có khi dành cả phần đường khô cuối cùng cho trẻ em trong làng.

Ông nhớ mãi hình ảnh người dân Campuchia gầy gò, đôi mắt còn ám ảnh nỗi sợ diệt chủng. Họ nắm tay bộ đội Việt Nam mà khóc:

“Nhờ các anh, chúng tôi mới còn sống đến hôm nay.”

Có lần, trong một phum heo hút gần biên giới, một cụ già Khmer bước ra, trao cho ông nhành hoa rừng và cúi đầu thật sâu. Ông Tấn lúc đó nghẹn ngào:

“Người lính chúng tôi chỉ làm những điều lương tâm mách bảo… nhưng nhận được tình cảm của dân thì càng thấy nhiệm vụ của mình cao đẹp biết bao.”

Ngày trở về – ký ức còn nguyên vẹn

Khi nhiệm vụ quốc tế hoàn thành, đơn vị rút quân trở về. Đó là ngày vui nhưng lòng ông trĩu nặng. Nhiều đồng đội đã nằm lại trên đất bạn, nơi những cánh rừng mờ sương và những dòng suối xanh.

Trở lại quê nhà, ông tiếp tục công tác, rồi trở thành người lính già của thời bình. Dẫu vậy, ký ức chiến trường chưa bao giờ phai nhoà. Những đêm trở trời, ông lại nhớ tiếng súng, nhớ đồng đội, nhớ những phum sóc Campuchia nơi ông từng cùng nhân dân dựng lại từng mái nhà, từng cánh đồng.

Ông nói chậm rãi, từng chữ chắc như đinh đóng cột:

“Nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ lên đường. Vì đó là nghĩa vụ thiêng liêng của bộ đội Cụ Hồ, là trách nhiệm với bạn bè quốc tế, là danh dự của người lính.”

Câu chuyện của cụ chiến binh Phan Hồng Tấn không chỉ là ký ức của riêng ông, mà còn là lát cắt tiêu biểu trong lịch sử vẻ vang của Quân khu 9 và của cả quân đội ta thời kỳ làm nhiệm vụ quốc tế.

Đó là hành trình của lòng dũng cảm, của tình đồng chí đồng đội, của nghĩa tình sâu nặng giữa quân và dân hai nước Việt Nam – Campuchia.

Và hơn hết, đó là câu chuyện để thế hệ hôm nay và mai sau luôn khắc ghi và biết ơn những người lính đã cống hiến trọn tuổi thanh xuân vì hòa bình, độc lập và tình hữu nghị giữa các dân tộc.