Hành trình trở về của Lá cờ Đảng từ bên kia chiến tuyến
Hành trình trở về của Lá cờ Đảng từ bên kia chiến tuyếnNgày 09 tháng 8 năm 2001, Viện Bảo tàng Quân đội (nay là Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam) đón tiếp một vị khách đặc biệt, đó là Thomas Smith, một cựu binh Mỹ đã từng tham chiến tại chiến trường Quảng Ngãi, khi đó đang là thành viên của Văn phòng trợ giúp nhân đạo và tháo gỡ bom mìn ở Việt Nam, thuộc Cơ quan hợp tác quốc phòng – an ninh Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Nhân chuyến sang công tác tại Hà Nội, ông đã trao tặng cho Viện Bảo tàng Quân đội một lá cờ búa liềm mà ông đã luôn giữ bên mình trong hơn 30 năm.
Đầu tháng 8 năm 2001, người nữ phiên dịch của Phòng Tuỳ viên Sứ quán Mỹ thông báo cho Viện Bảo tàng Quân đội về việc có một cựu chiến binh Mỹ tên là Thomas Smith, công tác ở Văn phòng Bộ Quốc phòng Mỹ, vừa sang Việt Nam, muốn được gặp đại diện của Viện Bảo tàng để trao lại một kỷ vật mà ông đang lưu giữ. Ngày 09 tháng 8, ông Smith đến Bảo tàng cùng hai người bạn và trao tặng lá cờ tại phòng trưng bày chuyên đề “Nghĩa tình đồng đội” trong không gian ấm cúng, trang trọng. 
Ông Thomas Smith trao lá cờ búa liềm cho Trung tá Hà Minh Phương tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. (Ảnh: Báo Tiền phong) Ông Thomas Smith từng hai lần tham chiến tại Việt Nam, lần thứ nhất vào năm 1965, lần thứ hai vào năm 1968. Trong thời gian từ tháng 2 năm 1968 đến tháng 2 năm 1971, ông là lính thuộc Đại đội A, Tiểu đoàn 4, Sư đoàn 23 Mỹ chiến đấu ở khu vực tỉnh Quảng Ngãi. Khi nói về mối cơ duyên của mình với lá cờ đặc biệt này, ông không giấu được sự xúc động: “Tháng 01 năm 1968, chúng tôi đóng quân ở phía Tây tỉnh Quảng Ngãi. Đối phương của chúng tôi là những người chiến sĩ xuất sắc, luôn tận dụng mọi điểm sơ hở của chúng tôi. Vào một buổi sáng sớm, trung đội của tôi dàn quân ở khu vực chiến đấu trọng điểm và gần như ngay lập đã nằm trong tầm kiểm soát của đối phương. Trong chốc lát, tôi thấy một người lính bên phải mình. Tôi quay lại và bóp cò. Phát súng rất nhanh đã kết thúc cuộc đời của người lính đó. Cuộc chiến vẫn tiếp tục cho đến khi đối phương rút về phía Tây. Chúng tôi tìm thấy một số vũ khí và 4 người đã chết”. Trong kí ức của Thomas Smith, người lính Việt Nam mà ông đã bắn chết còn rất trẻ, có vầng trán cao, hy sinh trong tư thế tay phải nắm chặt khẩu AK, bàn tay trái xoè ra, đặt lên lồng ngực như để giữ một vật gì đó bên trong. “Tôi tìm kiếm một cái gì đó có giá trị tình báo nhưng chỉ thấy một lá cờ khâu tay trong người anh ấy. Tôi lấy lá cờ làm chiến lợi phẩm” – ông Smith kể lại. “Hai tuần sau, tôi bị thương nặng và được đưa trở lại Mỹ. Vài tháng sau, tôi nhận được những vật dụng cá nhân của mình qua bưu điện, trong đó có lá cờ. Đôi lúc, tôi rất tự hào về vật kỷ niệm chiến tranh này của mình. Tôi treo nó lên cao trong nhà hoặc trong văn phòng của mình và nói nhiều về chuyện mình suýt trở thành nạn nhân như thế nào”. Thời gian dần trôi qua, những tin tức về cuộc chiến tranh vô nghĩa Việt Nam cùng thống kê những người lính tử trận ở cả hai chiến tuyến đã làm ông Thomas Smith suy nghĩ lại. “Tôi đã nghiên cứu nhiều về cuộc chiến tranh và rất buồn khi có nhiều người đàn ông, phụ nữ, quân nhân và dân thường bị giết trong một cuộc chiến, mà đối với tôi, không còn chút ý nghĩa nào nữa. Tôi tìm lại lá cờ. Tôi đã nghĩ nhiều về người lính trẻ và tự hỏi giờ này anh ấy đang làm gì? Nếu không phải anh ấy, mà là tôi bị bắn khi đó, liệu anh ấy sẽ có gia đình, con cái và một cuộc sống hạnh phúc?”. Khi được hỏi về những ngày tháng sống cùng lá cờ của người chiến sĩ Quân Giải phóng, ông Thomas Smith xúc động chia sẻ: “Lá cờ đã trở thành anh ấy, anh ấy đã trở thành bạn tôi. Tôi trở thành người tốt hơn nhờ anh ấy. Khi tôi nghĩ mọi việc thật quá khó khăn, tôi nhìn người bạn của mình và nhận ra rằng tôi có cơ hội để thay đổi hoàn cảnh của mình còn anh ấy thì không. Chúng tôi đã trò chuyện với nhau. Tôi đau lòng trước sự thiệt thòi của anh ấy. Tôi ước anh ấy có thể nhìn thấy đứa con đầu lòng của mình, hạnh phúc bên cha mẹ, gia đình, tự hào vì sự cống hiến cho Tổ quốc, được tôn vinh vì lòng dũng cảm”. Trong cuộc nói chuyện, nhiều người đã không cầm được nước mắt, bật khóc vì quá xúc động. Với mỗi người chiến sĩ Việt Nam, lá cờ Đảng, lá cờ Tổ quốc là chỗ dựa tinh thần vững chắc để họ vượt qua những khó khăn, gian khổ trong chiến đấu, là niềm tin về một ngày kết thúc chiến tranh, thống nhất đất nước, được trở về với gia đình. Giờ đây, cũng lá cờ linh thiêng đó, những con người trong quá khứở hai bên chiến tuyến đã trở thành những người bạn thân thiết, là nguồn động viên tinh thần trong cuộc sống thường ngày. Lá cờ Đảng do ông Thomas Smith trao tặng cho Bảo tàng LSQS Việt Nam đã mở đầu cho những cuộc “hồi hương” từ nước Mỹ đầy xúc động của những kỷ vật chiến tranh, góp phần khép lại quá khứ, hướng tới tương lai, xây dựng và thiết lập mối quan hệ hữu nghị bền chặt giữa hai quốc gia Việt Nam – Hoa Kỳ. Một thời gian sau khi trao tặng lá cờ cho Bảo tàng LSQS Việt Nam, ông Smith chia sẻ: “Sau khi lá cờ Đảng được trao lại, anh đã được về nhà. Còn tôi thì vừa vui lại vừa buồn, nhưng tôi tin rằng đồng bào anh luôn tôn vinh sự hy sinh của anh và sẽ bảo vệ anh nơi thiêng liêng nhất, vì sự trung thành với Tổ quốc và sự hiến dâng cho nhân dân Việt Nam”./.
Ông Thomas Smith trao lá cờ búa liềm cho Trung tá Hà Minh Phương tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. (Ảnh: Báo Tiền phong) Ông Thomas Smith từng hai lần tham chiến tại Việt Nam, lần thứ nhất vào năm 1965, lần thứ hai vào năm 1968. Trong thời gian từ tháng 2 năm 1968 đến tháng 2 năm 1971, ông là lính thuộc Đại đội A, Tiểu đoàn 4, Sư đoàn 23 Mỹ chiến đấu ở khu vực tỉnh Quảng Ngãi. Khi nói về mối cơ duyên của mình với lá cờ đặc biệt này, ông không giấu được sự xúc động: “Tháng 01 năm 1968, chúng tôi đóng quân ở phía Tây tỉnh Quảng Ngãi. Đối phương của chúng tôi là những người chiến sĩ xuất sắc, luôn tận dụng mọi điểm sơ hở của chúng tôi. Vào một buổi sáng sớm, trung đội của tôi dàn quân ở khu vực chiến đấu trọng điểm và gần như ngay lập đã nằm trong tầm kiểm soát của đối phương. Trong chốc lát, tôi thấy một người lính bên phải mình. Tôi quay lại và bóp cò. Phát súng rất nhanh đã kết thúc cuộc đời của người lính đó. Cuộc chiến vẫn tiếp tục cho đến khi đối phương rút về phía Tây. Chúng tôi tìm thấy một số vũ khí và 4 người đã chết”. Trong kí ức của Thomas Smith, người lính Việt Nam mà ông đã bắn chết còn rất trẻ, có vầng trán cao, hy sinh trong tư thế tay phải nắm chặt khẩu AK, bàn tay trái xoè ra, đặt lên lồng ngực như để giữ một vật gì đó bên trong. “Tôi tìm kiếm một cái gì đó có giá trị tình báo nhưng chỉ thấy một lá cờ khâu tay trong người anh ấy. Tôi lấy lá cờ làm chiến lợi phẩm” – ông Smith kể lại. “Hai tuần sau, tôi bị thương nặng và được đưa trở lại Mỹ. Vài tháng sau, tôi nhận được những vật dụng cá nhân của mình qua bưu điện, trong đó có lá cờ. Đôi lúc, tôi rất tự hào về vật kỷ niệm chiến tranh này của mình. Tôi treo nó lên cao trong nhà hoặc trong văn phòng của mình và nói nhiều về chuyện mình suýt trở thành nạn nhân như thế nào”. Thời gian dần trôi qua, những tin tức về cuộc chiến tranh vô nghĩa Việt Nam cùng thống kê những người lính tử trận ở cả hai chiến tuyến đã làm ông Thomas Smith suy nghĩ lại. “Tôi đã nghiên cứu nhiều về cuộc chiến tranh và rất buồn khi có nhiều người đàn ông, phụ nữ, quân nhân và dân thường bị giết trong một cuộc chiến, mà đối với tôi, không còn chút ý nghĩa nào nữa. Tôi tìm lại lá cờ. Tôi đã nghĩ nhiều về người lính trẻ và tự hỏi giờ này anh ấy đang làm gì? Nếu không phải anh ấy, mà là tôi bị bắn khi đó, liệu anh ấy sẽ có gia đình, con cái và một cuộc sống hạnh phúc?”. Khi được hỏi về những ngày tháng sống cùng lá cờ của người chiến sĩ Quân Giải phóng, ông Thomas Smith xúc động chia sẻ: “Lá cờ đã trở thành anh ấy, anh ấy đã trở thành bạn tôi. Tôi trở thành người tốt hơn nhờ anh ấy. Khi tôi nghĩ mọi việc thật quá khó khăn, tôi nhìn người bạn của mình và nhận ra rằng tôi có cơ hội để thay đổi hoàn cảnh của mình còn anh ấy thì không. Chúng tôi đã trò chuyện với nhau. Tôi đau lòng trước sự thiệt thòi của anh ấy. Tôi ước anh ấy có thể nhìn thấy đứa con đầu lòng của mình, hạnh phúc bên cha mẹ, gia đình, tự hào vì sự cống hiến cho Tổ quốc, được tôn vinh vì lòng dũng cảm”. Trong cuộc nói chuyện, nhiều người đã không cầm được nước mắt, bật khóc vì quá xúc động. Với mỗi người chiến sĩ Việt Nam, lá cờ Đảng, lá cờ Tổ quốc là chỗ dựa tinh thần vững chắc để họ vượt qua những khó khăn, gian khổ trong chiến đấu, là niềm tin về một ngày kết thúc chiến tranh, thống nhất đất nước, được trở về với gia đình. Giờ đây, cũng lá cờ linh thiêng đó, những con người trong quá khứở hai bên chiến tuyến đã trở thành những người bạn thân thiết, là nguồn động viên tinh thần trong cuộc sống thường ngày. Lá cờ Đảng do ông Thomas Smith trao tặng cho Bảo tàng LSQS Việt Nam đã mở đầu cho những cuộc “hồi hương” từ nước Mỹ đầy xúc động của những kỷ vật chiến tranh, góp phần khép lại quá khứ, hướng tới tương lai, xây dựng và thiết lập mối quan hệ hữu nghị bền chặt giữa hai quốc gia Việt Nam – Hoa Kỳ. Một thời gian sau khi trao tặng lá cờ cho Bảo tàng LSQS Việt Nam, ông Smith chia sẻ: “Sau khi lá cờ Đảng được trao lại, anh đã được về nhà. Còn tôi thì vừa vui lại vừa buồn, nhưng tôi tin rằng đồng bào anh luôn tôn vinh sự hy sinh của anh và sẽ bảo vệ anh nơi thiêng liêng nhất, vì sự trung thành với Tổ quốc và sự hiến dâng cho nhân dân Việt Nam”./.
