HÀNH TRÌNH TỪ CẬU HỌC TRÒ ĐẾN VỊ TAM NGUYÊN CUỐI THỜI NGUYỄN

Con đường học vấn của Vũ Phạm Hàm là một hành trình đặc biệt, thể hiện rõ tài năng và sự nỗ lực của một nhà Nho trong giai đoạn xã hội Việt Nam có nhiều biến chuyển.

Sinh năm 1864 ở Đôn Thư, ông sớm được quan Đốc học Vũ Nhự nhận làm con nuôi. Người thầy này trực tiếp dìu dắt ông trong những năm đầu học tập. Sau khi Vũ Nhự được thăng chức và vào Huế, Vũ Phạm Hàm tiếp tục theo học cùng Phạm Hy Lượng.

Năm 1884, khi mới khoảng 20 tuổi, ông tham dự khoa thi Giáp Thân và đỗ Giải nguyên. Thành tích này mở đầu cho một chặng đường khoa cử đầy ấn tượng.

Năm 1890, Vũ Phạm Hàm tham dự thi Hội và đạt Hội nguyên. Tiếp đó, tại kỳ thi Đình, ông đỗ Đệ tam danh, tức Thám hoa. Với kết quả đứng đầu cả ba kỳ thi Hương, Hội và Đình, ông được xếp vào hàng Tam nguyên của lịch sử khoa cử Việt Nam.

Đặc biệt, trong triều Nguyễn, Vũ Phạm Hàm là vị Thám hoa duy nhất đạt danh hiệu Tam nguyên Đệ nhất giáp. Thành tích này khiến tên tuổi ông trở thành một dấu ấn đáng chú ý trong lịch sử khoa cử nước ta.

Sau khi thành danh, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều chức vụ trong bộ máy giáo dục và hành chính. Tuy nhiên, bên cạnh công việc quan trường, ông vẫn duy trì hoạt động sáng tác.

Những trước tác còn lại cho thấy một con người không chỉ giỏi khoa cử mà còn giàu cảm xúc, thường suy ngẫm về thời cuộc, về công danh và cuộc sống. Vì vậy, Vũ Phạm Hàm không chỉ được nhớ đến như một Tam nguyên mà còn là một nhà văn, nhà thơ có giá trị trong lịch sử văn học cuối thế kỷ XIX.