HÀNH TRÌNH TỰ HỌC BẤT TẬN VÀ BÀI HỌC VỀ VỐN TỪ VỰNG (NĂM 1912 - 1920)

Trong suốt chặng đường bôn ba khắp các châu lục tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm đủ mọi nghề gian khổ: từ phụ bếp trên tàu biển, quét dọn tuyết trong công viên ở Anh, làm thợ rửa ảnh cho đến viết báo tại Pháp. Dù lao động cực nhọc từ sáng sớm đến đêm mờ, Bác vẫn dành trọn khoảng thời gian nghỉ ngơi ít ỏi để tự học ngoại ngữ. Bác quan niệm: muốn hiểu kẻ thù, muốn tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế thì nhất định phải giỏi ngôn ngữ của họ.

​Khi ở London (Anh), những ngày đông rét mướt, Bác phải dậy từ 4 giờ sáng để đốt lò, quét dọn. Mỗi buổi sáng, Bác viết từ mới lên cánh tay hoặc bìa giấy cũ để vừa làm việc vừa nhẩm thuộc. Khi đi dạo trong công viên vào ngày nghỉ, Bác luôn mang theo một cuốn từ điển nhỏ.

​Đến khi sang Pháp, Bác quyết tâm học cách viết báo bằng tiếng Pháp để tố cáo tội ác của thực dân. Những ngày đầu, Bác nhờ các nhà báo Pháp sửa bài giúp. Mỗi khi họ gạch chân một từ sai hay sửa lại một câu, Bác cẩn thận chép lại vào sổ tay và tự tập viết đi viết lại hàng chục lần. Bác đề ra quy định cho bản thân: mỗi ngày phải học thuộc 10 từ mới và viết một bài luận ngắn. Nhờ sự kiên trì bền bỉ ấy, Bác không chỉ thông thạo tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Nga, tiếng Trung mà còn nói được nhiều ngôn ngữ khác, dùng chính cây bút của mình làm vũ khí sắc bén đấu tranh cho độc lập dân tộc.