Hành trình tự học và tinh thông ngoại ngữ của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Lịch sử phong trào cách mạng thế giới từng chứng kiến những tấm gương kiệt xuất về khả năng tự học ngoại ngữ như C.Mác (thông thạo 10 ngoại ngữ), Ph.Ăngghen (biết 21 thứ tiếng) hay V.I.Lênin. Nối tiếp truyền thống học tập suốt đời đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một minh chứng xuất sắc cho việc làm chủ ngoại ngữ trong hoàn cảnh gian khổ, thiếu thốn cực kỳ của cuộc đời hoạt động bí mật.

Đối với chữ Hán cổ và tiếng Trung hiện đại, trình độ của Bác đã đạt đến mức uyên bác. Trong 14 tháng bị chính quyền Quốc dân Đảng giam cầm khắc nghiệt tại Quảng Tây (1942 – 1943), Bác đã sáng tác tập thơ "Nhật ký trong tù" gồm hơn 100 bài thơ chữ Hán bất hủ. Tác phẩm không chỉ phản ánh khí tiết cách mạng kiên cường mà còn thể hiện thi tài kiệt xuất. Học giả nổi tiếng Trung Quốc Quách Mạc Nhược từng đánh giá nhiều bài thơ của Bác nếu xếp chung vào tập thơ Đường, Tống cũng khó mà phân biệt được. Ngoại ngữ đối với Bác không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là vũ khí sắc bén phục vụ trực tiếp cho công tác cách mạng: Bác tự tay dịch các tác phẩm lý luận kinh điển như "Lịch sử Đảng Cộng sản (b) Liên Xô", "Phép dùng binh của Tôn Tử" hay "Cách huấn luyện cán bộ quân sự của Khổng Minh" làm tài liệu huấn luyện cho cán bộ Việt Minh tại Pác Bó.

Không chỉ riêng tiếng Hán, trong suốt hành trình 30 năm bôn ba qua hơn 30 quốc gia trên thế giới, Bác Hồ đã tự học và sử dụng thành thạo nhiều ngôn ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý... Bác học ở mọi lúc, mọi nơi: viết từ mới lên bàn tay khi làm bếp trên tàu biển, học qua báo chí, qua giao tiếp với đồng nghiệp và nhân dân lao động bản địa. Việc làm chủ nhiều ngoại ngữ đã trở thành chiếc cầu nối hữu nghị giúp Người mang hình ảnh Việt Nam ra thế giới, đồng thời tiếp thu tinh hoa tri thức nhân loại để phục vụ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.