Hành trình từ làng Xuân Lũng đến nửa bên kia bán cầu
Trần Trọng Khiêm sinh năm 1821 tại làng Xuân Lũng, huyện Sơn Vi, tỉnh Phú Thọ. Sinh ra trong một gia đình dòng dõi, ông từ nhỏ đã bộc lộ sự thông minh, hiếu học và tính cách cương trực, phóng khoáng. Tuy nhiên, định mệnh đã lái cuộc đời ông sang một hướng hoàn toàn khác bởi một biến cố đau thương nơi quê nhà. Khi người vợ trẻ của ông bị tên quan lại địa phương hà hiếp và hãm hại, lòng uất hận cùng ý chí trả thù cho vợ đã khiến ông ra tay diệt trừ kẻ gian ác. Biết mình khó tránh khỏi án phạt tử hình của triều đình phong kiến lúc bấy giờ, Trần Trọng Khiêm buộc phải rời bỏ quê hương, dấn thân vào con đường bạt mạng trốn chạy.
Chuyến hành trình bắt đầu khi ông trốn xuống phố Hiến rồi tiếp tục vào Nam. Tại đây, ông xin làm thủy thủ trên một con tàu thương mại của ngoại quốc. Nhờ bản tính siêng năng, sự nhạy bén và khả năng học hỏi ngôn ngữ cực nhanh, ông mau chóng hòa nhập với đời sống trên biển. Qua nhiều tháng ngày vượt đại dương mênh mông, con tàu đưa ông qua nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trước khi đặt chân đến nước Mỹ. Sự kiện này đã biến Trần Trọng Khiêm trở thành một trong những người Việt Nam đầu tiên vượt Thái Bình Dương sang bờ bên kia thế giới.
Trong bối cảnh thế kỷ XIX, việc một người Việt Nam dám dấn thân ra biển lớn, vượt qua muôn vàn hải lý sóng gió là điều tưởng chừng như không thể. Việc đặt chân đến đất Mỹ không chỉ giúp ông thoát khỏi sự truy nã mà còn mở ra trước mắt ông một thế giới hoàn toàn mới lạ với nền công nghiệp, tư tưởng tự do và lối sống hiện đại. Đây chính là bước ngoặt quyết định, nhào nặn nên một bản lĩnh Trần Trọng Khiêm kiên cường, sẵn sàng thích nghi với mọi nghịch cảnh.
