Hành trình từ người lính trinh sát đến vị tướng tận tụy của Quân khu 7

Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ là một cán bộ quân đội trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu, có hơn 40 năm gắn bó với Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ một người con của gia đình bần nông, trải qua nhiều khó khăn từ thuở nhỏ, đồng chí đã không ngừng phấn đấu, lập nhiều chiến công trên các chiến trường và có nhiều đóng góp trong xây dựng lực lượng vũ trang sau chiến tranh.

Đồng chí Trần Ngọc Thổ sinh ngày 20 tháng 7 năm 1947 tại xã Tứ Dân, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, từ nhỏ đồng chí đã phải nghỉ học để lao động phụ giúp gia đình. Sau thời gian làm thuê và tham gia các công trình thủy lợi, năm 1965 đồng chí trở thành Thư ký hợp tác xã kiêm Đội trưởng Trung đội dân quân chiến đấu của xã. Tháng 9 năm 1966, đồng chí nhập ngũ và được biên chế về Đại đội 2, Tiểu đoàn 304, Trung đoàn 5, Sư đoàn 320, Quân khu 3.

Sau thời gian huấn luyện, năm 1967 đồng chí cùng đơn vị vào chiến trường miền Nam chiến đấu. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, trên cương vị Tiểu đội trưởng trinh sát thuộc Tiểu đoàn 7, đồng chí tham gia chiến đấu tại Củ Chi và cùng đơn vị tiêu diệt đồn Ông Cá, góp phần kìm chân địch tại Căn cứ Đồng Dù. Tháng 3 năm 1968, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Những năm tiếp theo, đồng chí lần lượt đảm nhiệm các cương vị Trung đội phó, Trung đội trưởng Trinh sát và trực tiếp chỉ huy đơn vị tham gia nhiều trận đánh chống càn, phục kích và tiêu hao sinh lực địch.

Đầu năm 1969, đồng chí được cử đi học tại Trường Sĩ quan Đặc công. Sau khi hoàn thành khóa học, đồng chí được bổ nhiệm làm Đại đội trưởng Đại đội đặc công thuộc Trung đoàn 88, Sư đoàn 9. Trong năm này, đồng chí chỉ huy đơn vị tham gia phá ấp chiến lược Vườn Điều và tiêu diệt cứ điểm Gò Nổi, giành nhiều thắng lợi quan trọng.

Tháng 9 năm 1969, khi Tiểu đoàn đặc công 10 được thành lập, đồng chí giữ chức Tiểu đoàn phó. Đến tháng 3 năm 1970, trên cương vị Tiểu đoàn trưởng, đồng chí trực tiếp chỉ huy trận tiến công Chi khu Kiến Văn. Sau hai giờ chiến đấu, đơn vị hoàn toàn làm chủ mục tiêu và thu được nhiều vũ khí. Trong trận đánh này, đồng chí bị thương nặng, tay phải bị liệt. Mặc dù không còn khả năng trực tiếp cầm quân ngoài chiến trường như trước, đồng chí vẫn tiếp tục tham gia nghiên cứu mục tiêu, xây dựng phương án tác chiến và góp phần vào nhiều trận đánh thắng lợi khác.

Từ năm 1971 đến năm 1974, trên cương vị Tiểu đoàn trưởng các đơn vị chiến đấu thuộc Trung đoàn 88, đồng chí chỉ huy đơn vị tham gia nhiều trận đánh lớn tại khu vực Kiến Tường và Đồng Tháp Mười. Bằng kinh nghiệm thực tiễn và sự linh hoạt trong chỉ huy, đồng chí cùng đơn vị đánh bại nhiều cuộc hành quân lấn chiếm của địch, góp phần giải phóng hoàn toàn Vùng 4 Kiến Tường và khu vực kênh Ba Gò Tháp vào năm 1974.

Sau đó, đồng chí được điều về làm Trưởng ban Tác chiến Trung đoàn 88 Miền. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, đồng chí cùng Ban Chỉ huy Trung đoàn nghiên cứu chiến trường, xây dựng phương án tác chiến, tham gia tiến công Chi khu Tân Trụ, đồn Cầu Ông Thìn, Tổng nha Cảnh sát, kho quân vụ số 18 và kho xăng Nhà Bè, góp phần cùng quân và dân cả nước giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau ngày đất nước thống nhất, đồng chí tiếp tục đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng trong Quân đội. Trên cương vị Trung đoàn phó - Tham mưu trưởng Trung đoàn 201, đồng chí cùng đơn vị tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, phối hợp với các lực lượng tiêu diệt nhiều đơn vị quân Khơme Đỏ. Năm 1978, đồng chí được cử đi học tại Học viện Lục quân. Sau khi hoàn thành khóa học, năm 1979 đồng chí tham gia nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc với cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 756, trực tiếp chỉ huy xây dựng tuyến phòng thủ bảo vệ Thủ đô Hà Nội.

Đầu năm 1980, đồng chí trở lại Quân khu 7 và tiếp tục công tác trong lĩnh vực tham mưu, tác chiến. Trải qua nhiều vị trí khác nhau như Trợ lý Tác chiến, Trưởng phòng Tác chiến, Phó Tham mưu trưởng Quân khu 7, đồng chí luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Từ năm 1999 đến năm 2004, trên cương vị Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 7, đồng chí cùng tập thể nhà trường từng bước cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển hoạt động nghiên cứu khoa học và hoàn thành công trình “Lịch sử Trường Quân sự Quân khu 7 (1945-2000)”.

Năm 2004, đồng chí được bổ nhiệm làm Tham mưu trưởng Quân khu 7 và được thăng quân hàm Thiếu tướng. Trong thời gian đảm nhiệm chức vụ này, đồng chí trực tiếp tham gia xây dựng các kế hoạch tác chiến, quyết tâm phòng thủ và góp phần vào thành công của cuộc diễn tập phòng thủ chiến lược phía Nam. Đồng chí cũng tích cực nghiên cứu khoa học quân sự, chủ trì nhiều đề tài và có nhiều bài viết đăng trên các báo, tạp chí quân đội.

Năm 2007, đồng chí nghỉ hưu theo chế độ nhưng vẫn tiếp tục tham gia các hoạt động xã hội, giữ cương vị Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam và Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Thành phố Hồ Chí Minh.

Hơn bốn thập kỷ cống hiến cho Quân đội và sự nghiệp cách mạng, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ luôn giữ vững phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Với những đóng góp to lớn trong chiến đấu, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng chí được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.