HÀNH TRÌNH TỪ PHƯỚC LONG ĐẾN XUÂN LỘC (1)

Sau ngày thị xã Phước Long hoàn toàn giải phóng, rừng núi miền đông vẫn còn nguyên cái vẻ lầm lì của một vùng đất vừa bước ra khỏi bão lửa. Người dân đổ ra đường nhìn những chiếc xe tăng của Quân đoàn 4 với ánh mắt biết ơn, còn anh em trong kíp xe 363 lại lặng lẽ kiểm tra từng con ốc, từng đường dầu, chuẩn bị cho một chặng mới. Với họ, chiến thắng vừa qua giống như một nhịp thở ngắn giữa hành trình dài của lịch sử.

Ông Nguyễn Xuân Liêm – người chỉ huy xe 363 năm ấy – kể rằng ngay trong những ngày đầu tháng 1.1975, đơn vị đã nhận tín hiệu phải chuẩn bị cho các chiến dịch lớn hơn. Xuân Lộc, Long Khánh được xác định là tuyến phòng thủ then chốt của địch để che chắn cửa ngõ Sài Gòn từ hướng đông bắc. Tại đây, quân đội Sài Gòn bố trí Sư đoàn 18 cùng các liên đoàn biệt động, pháo binh 155mm, 105mm, có cả xe thiết giáp M113 và M48 thường xuyên cơ động phản kích. Bài toán đặt ra cho ta là phải mở được tuyến này trong thời gian ngắn nhất, tránh để địch củng cố chiều sâu.

Tháng 3.1975, 363 cùng đội hình Lữ đoàn tăng được lệnh cơ động bí mật về khu vực Bù Đăng – Bảo Lộc, rồi phát triển xuống hướng Long Khánh. Những vết lõm trên thân xe từ trận Phước Long vẫn còn đó. Tổ kỹ thuật dã chiến chỉ kịp hàn tạm một mảng chắn bùn, thay kính ngắm tiềm vọng và bổ sung mỗi xe một cơ số đạn rất hạn chế. Địch còn máy bay trinh sát, nên ban ngày xe phải phủ lá ngụy trang, nằm im dưới các tán rừng; đêm đến mới lăn bánh. Tiếng động cơ дизель trầm đục vang giữa rừng sâu, hòa lẫn mùi nhựa cây và hơi ẩm đất đỏ.

Ông Liêm bảo, điều khó nhất không phải là đường xấu mà là tâm lý sau thương vong. Nhiều chiến sĩ bộ binh phối thuộc trong trận trước đã ngã xuống khi mới ngoài đôi mươi. Anh em trên xe hiểu rằng bước vào Xuân Lộc, mật độ hỏa lực sẽ dày đặc hơn gấp bội. Người chỉ huy vì thế luôn tranh thủ từng phút để nói chuyện, củng cố niềm tin, nhắc lại kỷ luật hiệp đồng: tăng không được tách bộ binh, bộ binh không rời chân tăng; bắn có lựa chọn, cơ động theo từng nhịp ngắn, lợi dụng khói và địa hình che khuất.

Ngày 9.4.1975, đội hình ta áp sát các ấp ven thị xã Xuân Lộc. Trận mở màn diễn ra tại ấp Bảo Toàn và khu Suối Cát. Địch lập các hỏa điểm trên những gò cao giữa rừng cao su, dùng DKZ 106 và B41 bắn thẳng vào các trục đường. 363 được giao nhiệm vụ dẫn một mũi của Trung đoàn 141 đánh chiếm cụm lô cốt phía nam, phá vỡ thế khống chế của địch đối với quốc lộ 1. Khi nhận lệnh, ông Liêm cho xe tiến theo đội hình chữ “V”, vừa đi vừa bắn kiềm chế các tầng nhà cao, không để tổ chống tăng có thời cơ áp sát.

Một xe bạn bị trúng đạn 155mm, cháy ngay bên bìa cao su. Bộ binh thương vong nhiều, phải dừng lại củng cố. Ông Liêm cho 363 cơ động vòng sang mé phải, bắn liền ba phát đạn nổ phá mảnh vào khẩu DKZ giấu sau tường gạch, rồi dùng 12,7 quét dọc các hàng cây, tạo một khoảng trống cho bộ binh vận động lên chiếm ụ cát. Bài học “một xe cũng tấn công” ở Phước Long lại được nhắc trong tai nghe nội bộ.

Những ngày sau đó là chuỗi trận giằng co quyết liệt. Địch phản kích bằng M48 từ hướng Trảng Táo, dùng M113 chở biệt động áp sát. 363 nhiều lần phải bắn chặn ở cự ly gần, có lúc chỉ còn vài quả đạn xuyên. Anh nuôi tiếp tế cơm nắm, nước bi-đông ngay trong giao thông hào. Người lính tăng không còn khái niệm ngày – đêm; chỉ còn nhịp chiến đấu, nhịp sửa xe và nhịp tiễn biệt.

Khi tuyến ngoài của Xuân Lộc bị bóc dần, ta tạo được thế để toàn Quân đoàn phát triển về Biên Hòa rồi thọc vào Sài Gòn. Hành trình từ Phước Long đến Xuân Lộc vì thế không chỉ là đường cơ động của một chiếc xe, mà là con đường trưởng thành của cả một kíp người. Trên lưng 363, họ mang theo Tổ quốc, mang theo ký ức của đồng đội đã nằm lại và mang theo niềm tin vào ngày toàn thắng đang rất نزدیک phía trước.