HÀNH TRÌNH VỀ NGUỒN VÀ KÝ ỨC BẤT KHUẤT CỦA CỰU TÙ NHỎ TUỔI MAI THANH MINH
Trong chuyến đi về nguồn ghé thăm Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt, tôi đã có cơ duyên được lắng nghe câu chuyện lịch sử đầy cảm xúc về ông Mai Thanh Minh (tức Mai Bốn) – một trong những người cựu tù thiếu nhi từng kiên cường đi qua những năm tháng đấu tranh khốc liệt nhất.
Ông Mai Thanh Minh sinh năm 1954 tại Đà Nẵng, hiện đang sinh sống tại thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng. Nay đã ở tuổi cao, lại mang trên mình di chứng từ những trận tra tấn dã man trong chốn tù ngục của kẻ thù, sức khỏe ông tuy có suy giảm nhưng ký ức về một thời niên thiếu gan dạ thì vẫn vẹn nguyên. Từng mốc thời gian, từng sự kiện, từng tên gọi của đồng đội... tất cả vẫn sống động trong tâm trí ông như mới diễn ra ngày hôm qua.
Từ chiến sĩ liên lạc 13 tuổi đến bản án tù năm 16 tuổi
Chứng kiến quê hương bị bom đạn cày xới, nhân dân bị giặc tàn sát, cậu thiếu niên Mai Thanh Minh khi mới 13 tuổi đã quyết chí ra đi theo tiếng gọi của Tổ quốc, làm liên lạc cho đơn vị Đặc công CK3 T89 tỉnh Quảng Đà (nay thuộc Quảng Nam, Đà Nẵng).
Đến năm 15 tuổi, ông cùng các đồng đội lập chiến công vang dội khi đánh phá nổ tung kho đạn Ngã ba Cây Sạp và Chi Cảnh sát Quận 3 Đà Nẵng. Trận đánh khiến địch hoảng loạn ra lệnh giới nghiêm, khiến tổ công tác của ông bị kẹt lại trong vòng vây. Giữa lúc đang ẩn nấp tìm cách rút lui, bất ngờ có kẻ chiêu hồi phản bội chỉ điểm. Để bảo vệ an toàn cho cơ sở cách mạng và người dân xung quanh, tổ quyết định không dùng lựu đạn chống trả nên đã bị sa vào tay giặc.
Từ đây, cuộc đời của người chiến sĩ nhỏ tuổi bước sang một trang mới — hành trình kiên cường, bất khuất trong các sào huyệt ngục tù.
Khí phách kiên trung qua các tầng địa ngục trần gian
Bị kẻ phản bội chỉ điểm, các anh bị kẻ thù tra tấn dã man ngay tại trận. Dù bị đập bằng dùi cui, ma trắc, bị ép uống nước xà phòng trộn ớt, bị đốt nhà cơ sở và bắt bớ người thân để uy hiếp, ông Minh và các đồng đội vẫn một mực giữ vững khí tiết, không hé môi nửa lời.
Cạn kiệt thủ đoạn tra tấn, giặc đưa ông và ba đồng đội ra Tòa án quân sự. Tại đây, trước những luận điệu mị dân phản quốc, cậu thiếu niên 16 tuổi đã đĩnh đạc tự bào chữa cho mình bằng lý lẽ đập tan đe dọa của kẻ thù: “Đánh đuổi kẻ xâm lược, giành lại hòa bình cho đồng bào và Tổ quốc thì không có tội”.
Dù bị kết án 10 năm tù, bị đày qua khắp các nhà giam tàn khốc từ Kho Đạn, Côn Đảo, Khám Chí Hòa đến Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt, ngục tối cũng không thể dập tắt lý tưởng cách mạng của người thanh niên trẻ. Trái lại, mỗi đòn roi và thủ đoạn nhục hình của địch chỉ càng làm thổi bùng thêm ngọn lửa kiên trung.
Mưu trí đấu tranh và hành động mổ bụng đi vào lịch sử
Tại Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt, ông Minh cùng các đồng đội nhỏ tuổi — dưới sự dẫn dắt của các thế hệ đi trước — đã chủ động tìm cách tiếp cận, kiến nghị với các phái đoàn chính trị và nhân đạo quốc tế mỗi khi họ đến khảo sát. Các kế hoạch chống nội quy, chống chào cờ, tổ chức học tập văn hóa, sinh hoạt... được bàn bạc và phối hợp cực kỳ cẩn trọng, thậm chí có lúc dũng cảm đánh phủ đầu giám thị Xăm Pôn để dằn mặt kẻ thù.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Đỉnh điểm của cuộc đấu tranh là hành động tự mổ bụng lòi ruột của ông Minh cùng 4 đồng đội khác. Đó không phải là hành động bột phát mà là quyết định dũng cảm, mưu trí và được tính toán kỹ lưỡng nhằm vạch trần thủ đoạn ngụy trá của kẻ thù, tạo ra tiếng vang lớn cho phong trào đấu tranh.
Trước sức mạnh kiên cường không gì khuất phục nổi của các chiến sĩ nhỏ tuổi, đến tháng 6/1973, Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt buộc phải giải thể, âm mưu thâm độc của địch hoàn toàn thất bại.
Trở về đời thường và ngọn lửa truyền lại cho thế hệ sau
Sau khi thoát khỏi cảnh tù đày, ông Mai Thanh Minh tiếp tục cầm súng, tham gia lực lượng truy quét tàn quân và Fulro tại địa bàn Tây Nguyên. Đến tháng 8/1979, ông đi học và sau đó cống hiến trọn vẹn trong ngành Tòa án, Tư pháp cho đến khi về nghỉ hưu.
Giờ đây, ông có một cuộc sống hạnh phúc bên gia đình với người vợ hiền và 3 người con đều là đảng viên, luôn sống nối tiếp lý tưởng cách mạng của gia đình.
