HÀNH TRÌNH VƯỢT BIÊN GIỚI TÌM CON ĐƯỜNG CHO DÂN TỘC
Từ Hà Tĩnh và Nghệ An, Trần Phú đã vượt qua nhiều chặng đường để đến Quảng Châu rồi sang Liên Xô học tập. Những chuyến đi ấy không phải để tìm kiếm một cuộc sống riêng mà để trang bị tri thức cho con đường cách mạng. Khi trở về nước, ông mang theo hành trang lý luận và quyết tâm cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Đầu thế kỷ XX, nhiều thanh niên Việt Nam đã rời quê hương để tìm kiếm một con đường mới cho dân tộc.
Có người sang Nhật Bản.
Có người đến Trung Quốc.
Có người tìm đến châu Âu và Liên Xô.
Mỗi hành trình mang một hoàn cảnh riêng, nhưng điểm gặp nhau là khát vọng tìm lời giải cho câu hỏi về độc lập dân tộc.
Trần Phú là một trong những thanh niên thuộc thế hệ ấy.
Sau quá trình hoạt động yêu nước ở trong nước, năm 1926, Trần Phú sang Quảng Châu, Trung Quốc. Đây là một trong những trung tâm hoạt động của nhiều tổ chức cách mạng Việt Nam thời bấy giờ. Tại đây, ông tiếp tục học tập và hoạt động, từng bước chuyển từ lập trường yêu nước sang lập trường cách mạng vô sản.
Đối với Trần Phú, việc rời quê hương không phải là một cuộc phiêu lưu.
Đó là một sự chuẩn bị.
Một người muốn tham gia vào sự nghiệp lớn không thể chỉ dựa vào lòng nhiệt tình.
Cần tri thức.
Cần lý luận.
Cần hiểu rõ thế giới đang thay đổi như thế nào.
Sau Quảng Châu, Trần Phú được cử sang Liên Xô học tập tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông. Ông sử dụng bí danh Li-cơ-vây và tiếp tục nghiên cứu về lý luận cách mạng. Năm 1928, ông tham dự Đại hội VI Quốc tế Cộng sản. Những năm tháng này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình trưởng thành về tư tưởng và lý luận của Trần Phú.
Có thể nói, Trần Phú thuộc lớp thanh niên Việt Nam đã đi ra thế giới để rồi quay trở lại phục vụ quê hương.
Ông không học tập chỉ để xây dựng một sự nghiệp cá nhân.
Tri thức mà ông tiếp thu được sau này được đặt vào nhiệm vụ cách mạng.
Cuối năm 1929, Trần Phú được Quốc tế Cộng sản cử trở về hoạt động ở Đông Dương. Tháng 4/1930, ông về nước, trong bối cảnh Đảng Cộng sản Việt Nam vừa được thành lập. Đến tháng 7/1930, ông được bổ sung vào Ban Chấp ủy lâm thời và được giao nhiệm vụ dự thảo Luận cương Chính trị.
Hành trình từ Quảng Châu đến Moskva, rồi trở về Việt Nam đã kết nối ba yếu tố quan trọng trong sự trưởng thành của Trần Phú: lòng yêu nước, hoạt động thực tiễn và tri thức lý luận.
Ông không chỉ học sách.
Theo các tư liệu, trước khi hoàn thành dự thảo Luận cương Chính trị, Trần Phú còn nghiên cứu tình hình phong trào công nhân, nông dân và quần chúng tại một số địa phương như Nam Định, Thái Bình, Hải Phòng và Hòn Gai. Việc kết hợp nghiên cứu lý luận với tìm hiểu thực tiễn đã góp phần hình thành cơ sở cho quá trình dự thảo văn kiện quan trọng này.
Đó là một bài học đáng suy ngẫm.
Tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi được gắn với cuộc sống.
Đi ra thế giới không phải để xa rời quê hương.
Học tập cũng có thể là một cách chuẩn bị để quay trở về đóng góp.
Trần Phú đã sống như thế.
Khi rời Hà Tĩnh, ông chỉ là một thanh niên mang theo khát vọng.
Khi trở về nước năm 1930, ông đã là một cán bộ cách mạng được đào tạo về lý luận và sẵn sàng nhận nhiệm vụ lớn.
Cuộc hành trình ấy cũng cho thấy tinh thần không ngừng học tập của Trần Phú.
Ông không coi những kiến thức đã có là đủ.
Ông tiếp tục tìm hiểu.
Tiếp tục nghiên cứu.
Tiếp tục mở rộng tầm nhìn.
Có lẽ chính điều đó đã giúp ông có thể đảm nhiệm công việc đặc biệt quan trọng khi mới ngoài hai mươi tuổi.
Chỉ ít tháng sau khi về nước, Trần Phú được giao nhiệm vụ dự thảo Luận cương Chính trị.
Tháng 10/1930, ông được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng.
Nhìn lại, chúng ta thấy một hành trình đầy đặc biệt: từ một vùng quê ở Đức Thọ, một người thanh niên đã vượt qua nhiều biên giới để tìm kiếm tri thức.
Nhưng biên giới lớn nhất mà Trần Phú vượt qua không phải là biên giới địa lý.
Đó là giới hạn của chính mình.
Từ một thanh niên yêu nước, ông trở thành một nhà hoạt động cách mạng.
Từ một người thầy, ông trở thành người nghiên cứu lý luận.
Từ một cán bộ trẻ, ông trở thành Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng.
Trong “thời hoa lửa”, Trần Phú đã đi xa để học tập.
Nhưng cuối cùng, tất cả những con đường ấy đều dẫn ông trở về với một điểm đến lớn nhất: quê hương và dân tộc.



