Hành trình vượt Trường Sơn cứu nước
Năm 1967, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, hàng vạn thanh niên miền Bắc lên đường vào Nam chiến đấu. Trong dòng người ấy có chàng trai trẻ Nguyễn Đức Khánh, vừa tròn hai mươi mốt tuổi.
Khánh quê ở một vùng quê nghèo bên dòng sông Hồng.
Ngày nhận lệnh hành quân vào Nam, mẹ anh lặng lẽ chuẩn bị:
Một nắm cơm nếp
Chiếc khăn tay
Và ít thuốc cảm gói trong mảnh giấy báo cũ
Trước lúc con lên đường, bà nắm tay Khánh:
“Đi mạnh giỏi con nhé… đất nước cần thì phải đi.”
Khánh gật đầu thật mạnh nhưng khi quay lưng bước đi, mắt anh cay xè.
Đó là lần đầu tiên anh rời quê hương xa đến vậy.
Đơn vị Khánh bắt đầu hành trình vượt Trường Sơn vào một buổi chiều mưa.
Trước mắt họ là:
Những dãy núi trùng điệp
Rừng già âm u
Và con đường mòn hun hút kéo dài vào Nam
Người chỉ huy dặn:
“Từ đây trở đi, gian khổ sẽ rất nhiều… nhưng dù thế nào cũng phải vượt Trường Sơn để vào chiến trường.”
Tiếng đáp vang lên dõng dạc:
“Quyết tâm!”
Những ngày đầu hành quân, ai cũng còn đầy sức trẻ.
Các chiến sĩ vừa đi vừa hát:
“Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước…”
Tiếng hát vang giữa núi rừng mênh mông như tiếp thêm sức mạnh cho cả đoàn quân.
Nhưng càng đi sâu vào Trường Sơn, gian khổ càng khốc liệt.
Mưa rừng kéo dài khiến đường trơn lầy lội.
Có những con dốc cao dựng đứng, bộ đội phải:
Bám rễ cây để leo
Lội suối giữa dòng nước xiết
Và mang trên vai ba lô nặng trĩu
Nhiều chiến sĩ sốt rét run người vẫn cố gượng bước tiếp.
Ban ngày máy bay địch liên tục trinh sát và ném bom.
Ban đêm đơn vị mới tranh thủ hành quân.
Có hôm cả đoàn phải nằm im nhiều giờ dưới hố bom vì máy bay quần thảo phía trên.
Khánh nhớ mãi một đêm giữa rừng già.
Mưa như trút nước.
Cả đơn vị trú tạm dưới tấm tăng căng giữa hai gốc cây.
Quần áo ai cũng ướt sũng.
Người bạn thân tên Thành vừa run vì sốt rét vừa cười:
“Mai này hòa bình chắc tao ngủ liền ba ngày.”
Cả tổ bật cười dù ai cũng mệt rã rời.
Giữa gian khổ, những câu nói vui như vậy giúp người lính quên đi hiểm nguy.
Hành trình vượt Trường Sơn không chỉ đối mặt với bom đạn…
Mà còn với bệnh tật và đói khát.
Có những ngày lương thực tiếp tế chưa tới.
Bộ đội phải ăn:
Măng rừng
Rau tàu bay
Và chia nhau từng nắm gạo nhỏ
Một lần đơn vị đi qua trọng điểm bị đánh phá dữ dội.
Bom nổ sáng rực cả cánh rừng.
Đất đá đổ xuống như mưa.
Khánh cùng đồng đội phải lao vào khiêng thương binh ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Trong tiếng bom rung chuyển núi rừng, anh nghe tiếng người chỉ huy hét lớn:
“Dù thế nào cũng không được bỏ đồng đội!”
Câu nói ấy khiến Khánh càng siết chặt đôi vai đang cõng người thương binh phía sau.
Có những người lính mãi mãi nằm lại giữa Trường Sơn.
Đơn vị thường chôn cất đồng đội ngay bên đường hành quân.
Một nắm đất nhỏ.
Một cành cây làm dấu.
Rồi đoàn quân lại tiếp tục lên đường.
Đêm ấy, Khánh mở cuốn sổ tay viết:
“Trường Sơn lấy đi tuổi trẻ của nhiều người… nhưng cũng làm chúng tôi hiểu thế nào là Tổ quốc.”
Sau hơn hai tháng hành quân, đơn vị Khánh cuối cùng cũng tới chiến trường miền Nam.
Ai nấy đều gầy đi vì gian khổ.
Da sạm đen vì nắng gió.
Nhưng ánh mắt vẫn đầy quyết tâm.
Ngày đặt chân tới căn cứ đầu tiên, Khánh đứng rất lâu nhìn về phía rừng Trường Sơn phía sau lưng.
Con đường ấy:
Đầy bom đạn
Đầy mất mát
Nhưng cũng là con đường nối hậu phương với tiền tuyến
Con đường của:
Ý chí
Lòng yêu nước
Và khát vọng thống nhất non sông
Những năm chiến đấu sau đó, Khánh luôn mang theo ký ức về hành trình vượt Trường Sơn.
Anh không quên:
Những đêm mưa rừng
Những người đồng đội đã hy sinh
Và những bước chân tuổi hai mươi đi giữa bom đạn
Ngày đất nước thống nhất năm 1975, Khánh trở về quê.
Mẹ anh đứng chờ trước ngõ, mái tóc đã bạc đi nhiều.
Bà ôm chầm lấy con trai mà bật khóc:
“Con về rồi…”
Khánh nhìn đôi bàn tay gầy guộc của mẹ rồi nghẹn ngào:
“Con đã đi hết Trường Sơn để trở về với mẹ đây.”
Nhiều năm sau, mỗi lần kể chuyện cho con cháu nghe, ông Khánh vẫn nhắc nhiều nhất về hành trình vượt Trường Sơn năm ấy.
Ông thường nói:
“Không có Trường Sơn… sẽ không có ngày đất nước thống nhất.”
“Hành trình vượt Trường Sơn cứu nước” không chỉ là câu chuyện của riêng một người lính…
Mà là biểu tượng của:
Ý chí kiên cường
Sự hy sinh của cả một thế hệ
Và con đường huyền thoại góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc Việt Nam
