HÀNH TRÌNH XE GAZ 69 BIỂN SỐ FB-1795

“Có những con đường chỉ mở ra trong chiến tranh
Có những bánh xe lăn qua bom đạn
Và có những con người
Lấy tuổi xuân mình giữ mạch máu giao thông cho Tổ quốc.”
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trong ký ức của những người lính năm xưa, từng chặng đường, từng âm thanh động cơ vẫn còn vẹn nguyên như mới hôm qua. Với cựu chiến binh Nguyễn Minh Tâm, ký ức ấy gắn liền với chiếc xe Gaz 69 mang biển số FB-1795 – không chỉ là phương tiện vận tải, mà còn là người đồng đội đặc biệt, cùng ông đi trọn những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước trên chiến trường Khu 5.
Sinh ngày 30/12/1948, trong khí thế sục sôi của tuổi trẻ cả nước “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, ngày 23/7/1969, chàng thanh niên Nguyễn Minh Tâm tình nguyện lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông được cử đi học lái xe tại Quân khu Tả Ngạn – nơi đào tạo những người lính vận tải cho các chiến trường ác liệt phía Nam. Đến tháng 4 năm 1971, ông chính thức hành quân vào Nam và được giao nhiệm vụ lái xe Gaz 69 biển số FB-1795.
Ông Tâm kể lại rằng, giao thông vận tải thời chiến là một mặt trận thực sự. Địch đánh phá không khoan nhượng: bom từ trường, bom lade có sức công phá lớn, cùng với các thiết bị cảm ứng địa chất, cảm ứng âm thanh nhằm phát hiện hoạt động cơ giới của ta, đặc biệt là ô tô. Chúng còn tạo mưa nhân tạo, sương mù, khói dày để cản trở các tuyến vận chuyển. Trong hoàn cảnh đó, mỗi chuyến xe ra tiền tuyến đều được xác định là “đi không hẹn ngày về”.
Ban ngày, đại đội xe vận chuyển trên hệ thống “đường kín”, len lỏi dưới tán rừng già, tận dụng cây rừng làm lớp ngụy trang tự nhiên. Có những đoạn đường lầy lội, xe phải bò chậm trên các tuyến đường lát gỗ – một sáng kiến sáng tạo của bộ đội công binh Trường Sơn nhằm chống lầy, giữ xe an toàn. Khi lũ rừng bất ngờ đổ về, đơn vị buộc phải dừng xe, tổ chức nguỵ trang, giấu xe trong các hầm “hàm ếch” khoét sâu vào vách núi, che kín bằng đất đá và cây rừng. Khung xe được đưa vào trong hầm, còn động cơ tháo rời, cất giữ riêng trên núi để bảo dưỡng, đề phòng biệt kích và thám báo phá hoại.
Cuối năm 1971, theo yêu cầu khẩn thiết của chiến trường, Đại đội 12 được lệnh tháo rời toàn bộ xe để cơ động vào Trung đoàn 240 – Bình Định. Ông Tâm nhớ rõ: “Một chiếc Gaz 69 phải cần tới 47 người gùi, khiêng từng bộ phận. Hết leo đèo, lội suối, lại đi thuyền, rồi thồ phụ tùng xe băng rừng dưới mưa tầm tã. Quãng đường chưa đầy 300km mà phải mất hàng tháng trời mới tới nơi.”
Đến tháng 3 năm 1972, chiếc xe Gaz 69 FB-1795 được lắp ráp hoàn chỉnh và nhanh chóng tham gia vận chuyển vũ khí, đạn dược ra tiền tuyến. Trên tuyến đường từ dốc Mô-ních đến Kon Hà-Nừng (Gia Lai), mỗi ngày chiếc xe do ông Nguyễn Minh Tâm điều khiển chở từ 4 đến 5 chuyến hàng, mỗi chuyến nặng từ 5 đến 6 tạ, thay thế sức vận chuyển của cả một đại đội vận tải thồ. Có những thời điểm, ông còn phải lái xe lấn sang khoảng 2km đường số 5 do địch kiểm soát, đối mặt trực tiếp với hiểm nguy để kịp thời đưa hàng ra mặt trận.
Đầu năm 1974, ông Nguyễn Minh Tâm nhận nhiệm vụ mới: Lái xe FB-1795 đưa đón cán bộ Trung đoàn 240. Ông vinh dự được chở Tư lệnh Quân khu 5 – Đại tướng Chu Huy Mân đi thị sát chiến trường phía Nam. Đó không chỉ là niềm tự hào cá nhân, mà còn là sự ghi nhận đối với tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự tận tụy của người lính lái xe nơi tuyến lửa.
Mùa Xuân năm 1975, chiến dịch toàn thắng, non sông thu về một mối. Ngày 25/8/1975, chiếc xe Gaz 69 FB-1795 được Bảo tàng Quân khu 5 tiếp nhận. Ngày 2/9/1975, trong lễ mít tinh mừng giải phóng hoàn toàn miền Nam tại Đà Nẵng, chiếc xe từng lăn qua bom đạn năm xưa được đưa ra trưng bày trang trọng. Sau đó, xe tiếp tục tham gia các cuộc triển lãm lớn, tiêu biểu là triển lãm kỷ niệm 35 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, và hiện nay được lưu giữ tại Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh Quân khu 5, trở thành một chứng nhân lịch sử sống động.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Không chỉ gắn bó với hành trình của chiếc xe Gaz 69 FB-1795, cựu chiến binh Nguyễn Minh Tâm còn có nhiều đóng góp to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Với những cống hiến bền bỉ, gan dạ và tinh thần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, ông đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có:
Huân chương Chiến sĩ Vẻ vang hạng nhất, nhì, ba.
Huân chương Giải phóng
Huân chương Kháng chiến hạng Ba
Huân chương Chiến công hạng Ba
Cùng nhiều giấy khen, bằng khen của các cấp trong suốt quá trình công tác và cống hiến.
Mỗi tấm huân chương là một minh chứng sống động cho lòng trung thành với Tổ quốc, cho những tháng ngày ông cùng đồng đội lấy mồ hôi, nước mắt và cả máu xương để giữ vững tuyến vận tải – mạch máu của chiến trường.
Giờ đây, khi chiến tranh đã lùi xa, nhắc lại hành trình chiếc xe Gaz 69 biển số FB-1795, ông Nguyễn Minh Tâm vẫn trầm giọng: “Chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản là phải đưa được hàng ra mặt trận. Xe còn chạy là còn đi.” Chính sự giản dị ấy lại làm nên tầm vóc lớn lao của người lính Cụ Hồ.
Không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong những năm tháng chiến tranh, khi trở về với cuộc sống đời thường, cựu chiến binh Nguyễn Minh Tâm vẫn tiếp tục phát huy phẩm chất cao đẹp của người đảng viên, người lính Cụ Hồ, tận tâm cống hiến cho sự nghiệp xây dựng quê hương.
Với quá trình rèn luyện, phấn đấu bền bỉ và những đóng góp không ngừng cho Đảng, cho cách mạng, ông Nguyễn Minh Tâm vinh dự được trao tặng Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng – phần thưởng cao quý ghi nhận sự trung thành tuyệt đối, tinh thần trách nhiệm và tấm gương mẫu mực của một người đảng viên suốt đời vì dân, vì nước.
Tại địa phương, ông luôn là người nhiệt tình, trách nhiệm trong các phong trào quần chúng, đặc biệt là công tác chăm lo cho những nạn nhân chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh. Ông từng đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/Dioxin xã Yên Lư, trực tiếp tham gia vận động, hỗ trợ, nhăm sóc và bảo vệ quyền lợi cho các nạn nhân, góp phần xoa dịu những nỗi đau còn dai dẳng do chiến tranh để lại.
Sau khi địa phương thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, với uy tín và tinh thần trách nhiệm cao, ông tiếp tục được tín nhiệm giữ cương vị Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/Dioxin phường Yên Dũng. Trên cương vị mới, ông vẫn bền bỉ, tận tụy, sát sao cơ sở, trở thành chỗ dựa tinh thần vững chắc cho nhiều gia đình nạn nhân chất độc da cam, góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái và truyền thống “uống nước nhớ nguồn” trong cộng đồng.
Những việc làm thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa ấy một lần nữa khẳng định: dù ở chiến trường hay trong đời sống hòa bình, cựu chiến binh Nguyễn Minh Tâm luôn trọn vẹn với lời thề của người lính, của người đảng viên – sống cống hiến, sống vì cộng đồng, vì nhân dân.
Câu chuyện về cựu chiến binh Nguyễn Minh Tâm và hành trình chiếc xe Gaz 69 biển số FB-1795 không chỉ là ký ức của một cá nhân, mà là bản anh hùng ca thầm lặng của lực lượng vận tải quân đội Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đó là biểu tượng của ý chí kiên cường, tinh thần sáng tạo và lòng yêu nước sâu sắc của cả một thế hệ.



