Hào khí Bãi Sậy: Tạ Văn Thiều - Người tướng lĩnh kiên trung của phong trào Cần Vương

Tạ Văn Thiều là một trong những vị tướng lĩnh kiên trung và quả cảm của phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX, gắn liền với cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy lẫy lừng do Nguyễn Thiện Thuật lãnh đạo.

Sinh ra và lớn lên tại vùng đất Hưng Yên giàu truyền thống, Tạ Văn Thiều từ nhỏ đã chứng kiến cảnh quê hương chìm trong khói lửa khi thực dân Pháp từng bước xâm lược Bắc Kỳ. Mất nước, nhân dân lầm than, ông nuôi trong mình chí lớn đền nợ nước, trả thù nhà. Khi vua Hàm Nghi ra chiếu Cần Vương kêu gọi sĩ phu và nhân dân cả nước đứng lên chống Pháp, Tạ Văn Thiều đã không ngần ngại đáp lời sông núi, gia nhập nghĩa quân Bãi Sậy.

Vùng Bãi Sậy (nay thuộc các huyện Văn Lâm, Yên Mỹ, Mỹ Hào, Tỉnh Hưng Yên) thời bấy giờ là một vùng lầy lội, lau sậy om sòm, hào hẹp hiểm trở. Nhờ thông thuộc địa hình, Tạ Văn Thiều nhanh chóng trở thành một tướng lĩnh tài ba, được Nguyễn Thiện Thuật tin tưởng giao trọng trách chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng. Ông cùng nghĩa quân sáng tạo ra lối đánh độc đáo: ẩn nấp trong các bãi sậy, chủ động phục kích, đánh đuổi các toán tuần tra của địch rồi nhanh chóng rút lui không để lại dấu vết. Lối đánh "xuất quỷ nhập thần" này đã khiến giặc Pháp và quân tay sai ăn không ngon, ngủ không yên.

Trong suốt những năm từ 1885 đến 1889, Tạ Văn Thiều đã trực tiếp chỉ huy nhiều trận chống càn quét khốc liệt. Quân Pháp với vũ khí hiện đại liên tục mở các chiến dịch càn quét quy mô lớn nhằm đè bẹp căn cứ Bãi Sậy. Tuy nhiên, dưới sự chỉ huy mưu trí của ông và các tướng lĩnh, nghĩa quân đã tận dụng tối đa lợi thế đầm lầy, dùng chông đạn, cạm bẫy và các trận phục kích bất ngờ để bẻ gãy nhiều cuộc tấn công của kẻ thù, gây cho chúng những thiệt hại nặng nề về sinh lực.

Tuy nhiên, tương quan lực lượng ngày càng trở nên lệch lạc. Kẻ thù áp dụng chính sách bao vây kinh tế, lập đồn bốt xiết chặt vòng vây và dùng tay sai len lỏi chia rẽ nghĩa quân. Đến cuối năm 1889, phong trào Bãi Sậy gặp nhiều tổn thất lớn. Nguyễn Thiện Thuật phải sang Trung Quốc tìm đường cứu nước, nhưng Tạ Văn Thiều cùng một số tướng lĩnh còn lại vẫn kiên cường bám trụ, duy trì ngọn lửa kháng chiến đến cùng.

Trong một trận chiến cam go và chênh lệch lực lượng tại vùng giáp ranh Hưng Yên, Tạ Văn Thiều đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ căn cứ và đồng đội. Sự hy sinh của ông là một tấm gương sáng ngời về lòng trung thành, khí tiết can trường của người quân tử trước vận nước lâm nguy.

Dù khởi nghĩa Bãi Sậy cuối cùng không thành công do hạn chế lịch sử của phong trào Cần Vương, nhưng tên tuổi và sự nghiệp của Tạ Văn Thiều đã ghi một dấu ấn son sắc trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Nhớ ơn vị anh hùng hào kiệt, ngày nay tên ông được trân trọng đặt cho các con đường, ngôi trường tại quê hương Hưng Yên, nhắc nhở thế hệ sau về tinh thần bất khuất của cha ông.