Hào khí Nam Kỳ khởi nghĩa của một gia tộc

Bà Huỳnh Thị Minh Tâm là con gái của nhà cách mạng Huỳnh Văn Một. Trong Khởi nghĩa Nam Kỳ tháng 11-1940, người thân của bà cùng nhiều người trong dòng họ đã bị kẻ thù tàn sát dã man. Máu của các bậc tiền nhân dòng họ Huỳnh đã góp phần viết nên những trang sử về lòng kiên trung, khí phách cách mạng của một thế hệ, trở thành niềm tự hào, là tấm gương sáng của thế hệ hôm nay và mai sau...

đồng chí Huỳnh Văn Một (còn có tên gọi khác là Huỳnh Văn Tiếm) là chỉ huy nghĩa quân ở Đức Hòa, tỉnh Chợ Lớn (tức Long An ngày nay). Địa bàn này là một trong những “túi lửa” của NKKN, tạo tiếng vang lớn, cổ vũ tinh thần đấu tranh của đồng bào miền Nam thời bấy giờ. “Cha tôi là người giác ngộ cách mạng từ rất sớm. Ông được kết nạp vào An Nam Cộng sản Đảng từ năm 17 tuổi và công tác bí mật dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Võ Văn Tần. Trước khi diễn ra NKKN, cha tôi đã tuyên truyền giác ngộ được một số binh lính trong hàng ngũ địch, xây dựng thành cơ sở nội tuyến của ta và chính ông chỉ đạo hoạt động khởi nghĩa khu vực Đức Hòa”-bà Tâm kể lại.

Ngày 23-11-1940, Đức Hòa đã đi vào lịch sử của cuộc khởi nghĩa trên đất Long An khi lần đầu tiên, cha của bà cùng các chiến sĩ nghĩa quân tiêu diệt hai tên tay sai ác ôn của giặc Pháp là Quản Nên (Trần Văn Nên) và Bếp Nhung. Ngay sau đó, giặc tiến hành “khủng bố trắng” dã man. Dưới sự chỉ điểm của các tên ác ôn quận Hậu, hương quản Thạnh…, địch càn quét mạnh ở Giồng Cám, Giồng Lốt, Bình Thủy, Đức Lập. Đến ngày 26-11-1940, quân Pháp và tay sai thực hiện một tội ác man rợ mà cho đến hôm nay, khu mộ gia đình bà ở xã Mỹ Hạnh, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, cũng như “đám giỗ hội” vào tháng 11 hằng năm tại huyện Đức Hòa (Long An) là những bằng chứng về nỗi đau còn lại với thời gian.

Nhắc lại chuyện của gia tộc, bà Tâm rơi nước mắt: “Sau đêm nổi dậy, cha tôi cùng anh em rút về Tây Ninh nhưng không may bị lộ. Bọn tay sai, chỉ điểm đã cung cấp cho kẻ địch những thông tin về việc gia đình tôi cung cấp lương thực, tổ chức nuôi giấu cán bộ, nghĩa quân khởi nghĩa”. Trong cuốn hồi ký “Chuyện chưa quên” của nhà cách mạng Huỳnh Văn Một có những trang ghi lại chi tiết sự kiện đau lòng này: “Cảnh tượng thuở đó, nay hồi lại vẫn hết sức đau lòng, không bút mực nào tả hết được. Gia đình chúng tôi là một trong rất nhiều gia đình phải chịu cảnh tàn sát dã man. Bọn quan lại đem lính mã tà và lê dương đến bao vây, bắt từ già đến trẻ, tất cả là 13 người. Tài sản trong nhà chúng cướp hết... Nhà cha tôi chúng đốt không cháy nên cho xe kéo sập... Số người chúng bắt đem hết đến ấp Rừng Thơm, làng Mỹ Hạnh. Chúng gom 13 người, gồm những người trong gia đình tôi cùng với ba cha con ông Sáu Mài, rồi đổ xăng đốt, đồng thời xả súng bắn. Cha tôi là Huỳnh Văn Bài, trước khi chết đã chửi thực dân Pháp là quân khát máu ăn thịt người, độc hơn loài sói dữ, chửi bọn quan làng là loài chó săn phản nòi hại nước. Chúng bắn người chết rồi khiêng quăng vào lửa. Anh tôi là Huỳnh Văn Quỳnh, thuở đó mới tuổi 40, con của anh tôi là Huỳnh Văn Bảnh mới lên 13 tuổi, chúng đều bắn bị thương. Bọn quan làng kêu lính bắn chết luôn con của chị tôi là cháu Phiến, con của em gái tôi là cháu Quyến và hai con trai của tôi một lên 3, một mới 12 tháng tuổi, bọn Pháp quơ cẳng đập xuống đất ngất ngư, còn dùng giày đinh leo lên đạp bể đầu nát thịt không khóc được tiếng nào. Cháu An, con cô Than mới 10 tuổi đến nhà cha tôi chưa kịp về chúng cũng dắt tới đây tưới xăng vào người đốt cháy như người đốt thuốc…”.