HÀO KHÍ TÂY SƠN: CUỘC HÀNH QUÂN THẦN TỐC VÀ CHIẾN THẮNG NGỌC HỒI-ĐỐNG ĐA
Vào cuối năm Mậu Thân (1788), lợi dụng sự rối ren của triều đại Lê - Trịnh, nhà Thanh cử Tôn Sĩ Nghị dẫn 29 vạn quân tràn sang bờ cõi nước ta với danh nghĩa "phù Lê diệt Tây Sơn". Quân Thanh ỷ thế đông người đã cướp bóc, nhũng nhiễu khiến nhân dân vô cùng lầm than. Tại Thăng Long, Tôn Sĩ Nghị kiêu ngạo cho rằng quân Tây Sơn chỉ là những kẻ yếu thế, dự định cứ cho quân lính ăn Tết xong mới tiến vào Nam quét sạch. Nhận được cấp báo, ngày 25 tháng 11 năm Mậu Thân (tức 22 tháng 12 năm 1788), Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ quyết định lên ngôi Hoàng đế tại núi Bân (Huế), lấy niên hiệu là Quang Trung. Ngay sau lễ đăng quang, Hoàng đế đích thân thống lĩnh đại quân tiến ra Bắc. Trên đường hành quân, ông đã dừng chân tại Nghệ An, Thanh Hóa để tuyển binh và đọc bài hịch nổi tiếng: "Đánh cho để dài tóc / Đánh cho để đen răng / Đánh cho nó chích luân bất phản / Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn / Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ" nhằm khơi dậy mạnh mẽ lòng tự tôn và ý chí quyết chiến của toàn quân. Bằng nghệ thuật hành quân độc đáo – cứ ba người một toán thay phiên nhau cáng võng đi ngày đêm không nghỉ – đại quân Tây Sơn cùng đội tượng binh dũng mãnh đã vượt hàng trăm dặm với tốc độ kinh ngạc. Đêm mùng 3 Tết Kỷ Dậu (1789), quân Tây Sơn bí mật bao vây đồn Hà Hồi khiến quân Thanh hoảng sợ đầu hàng mà không tốn một mũi tên. Sáng mùng 5 Tết, trận quyết chiến chiến lược diễn ra tại Ngọc Hồi và Đống Đa. Vua Quang Trung cưỡi voi trực tiếp xông pha tiền tuyến phá giặc. Trước sức tấn công vũ bão, đồn Ngọc Hồi thất thủ, tướng Sầm Nghi Đống tại Đống Đa phải thắt cổ tự tử. Tôn Sĩ Nghị đang chìm trong men say tiệc tùng nghe tin dữ liền hoảng hốt nhảy lên ngựa tẩu thoát, vứt cả ấn tín, không kịp mặc áo giáp. Trưa mùng 5 Tết Kỷ Dậu, Vua Quang Trung với chiếc áo bào sạm đen khói súng đã dẫn đầu đại quân tiến vào Thăng Long trong sự chào đón hân hoan của nhân dân, đánh đuổi hoàn toàn 29 vạn quân Thanh và ghi dấu một trong những trang sử chống ngoại xâm oanh liệt nhất.
