Hào Khí Tiền Giang Mới: Khúc Thủy Chiến Bất Tử Rạch Gầm – Xoài Mút 1950

Hào Khí Tiền Giang Mới: Khúc Thủy Chiến Bất Tử Rạch Gầm – Xoài Mút 1950

Tiền Giang, khúc sông Tiền oằn mình chở nặng phù sa, đã chứng kiến biết bao thăng trầm của lịch sử. Nơi đây, vào những ngày cuối năm 1950, lại một lần nữa trở thành sàn diễn bi tráng cho cuộc đối đầu sinh tử giữa quân dân Nam Bộ và đội quân xâm lược Pháp.

Năm ấy, cuộc kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ bước vào giai đoạn quyết liệt. Sau nhiều thất bại trên bộ, quân Pháp, với ưu thế tuyệt đối về hỏa lực và phương tiện, đã chuyển trọng tâm sang kiểm soát đường thủy. Chúng tin rằng, việc kiểm soát các tuyến giao thông huyết mạch trên sông Tiền, sông Hậu sẽ cắt đứt nguồn tiếp viện và cô lập các căn cứ kháng chiến ở Đồng Tháp Mười và miền Tây. Đặc biệt, chúng sử dụng những chiếc Giang đỉnh (vedette) và tàu chiến bọc thép, được mệnh danh là "Pháo đài di động trên sông," để càn quét các bến bờ, gây ra nhiều tội ác và thách thức nghiêm trọng đến lực lượng cách mạng.

Bộ Chỉ huy Khu 8 (Tiền Giang – Bến Tre) nhận thấy, để phá vỡ thế kìm kẹp này và mở rộng vùng giải phóng, phải có một trận đánh lớn mang tính chiến lược, phải tiêu diệt được uy thế của các tàu chiến Pháp. Và nơi được chọn để tạo nên lịch sử, không đâu khác, chính là ngã ba sông Rạch Gầm – Xoài Mút (nay thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang) – nơi gần hai thế kỷ trước, Hào kiệt Quang Trung đã làm nên chiến thắng lẫy lừng.

Nhiệm vụ nặng nề này được giao cho lực lượng chủ công là Tiểu đoàn 307 – đơn vị đã làm nên những chiến công vang dội tại Mỹ Tho, cùng với sự chi viện của các đơn vị bộ đội địa phương và lực lượng du kích.

Trước hết, phải kể đến công tác chuẩn bị của quân và dân. Trận đánh này không chỉ đơn thuần là hỏa lực mà còn là một mưu kế thủy chiến. Các chiến sĩ Tiểu đoàn 307 và du kích đã ngày đêm khoét sâu vào bờ sông, ngụy trang kỹ lưỡng các công sự và hầm chông dọc hai bên bờ Rạch Gầm và Xoài Mút. Tinh thần của người lính khi ấy thật đặc biệt: họ không chỉ làm theo mệnh lệnh mà còn mang trong mình ý chí muốn phục hận, muốn rửa nhục cho bao nhiêu tội ác mà tàu chiến Pháp đã gây ra. Họ cẩn thận chuẩn bị từng bó mìn tự tạo, từng quả lựu đạn, từng đoạn dây thép gai để giăng mắc và cố định mục tiêu.

Vấn đề khó khăn nhất chính là việc dụ địch. Quân Pháp rất thận trọng khi đi qua những khúc sông hiểm yếu. Ta đã phải sử dụng chiến thuật nghi binh, cho các toán du kích nhỏ lẻ liên tục quấy rối các đồn bốt ven sông, tạo ảo giác rằng lực lượng kháng chiến chỉ hoạt động phân tán. Đồng thời, lực lượng tình báo của ta đã nắm bắt chính xác quy luật hành quân của đoàn tàu chiến Pháp, biết chúng sẽ đi qua Rạch Gầm vào một buổi sáng sớm.

Sáng sớm ngày 24 tháng 9 năm 1950, một màn sương mỏng bao phủ khắp dòng sông Tiền. Không khí nặng nề, tĩnh lặng đến đáng sợ. Mọi ánh mắt của chiến sĩ 307 và du kích đều dán chặt vào khúc quanh Rạch Gầm. Họ nằm im lìm trong công sự, bên cạnh là những khẩu súng trường, súng ngắn, và đặc biệt là những chiếc thuyền độc mộc được chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc cận chiến.

Đúng như dự đoán, đoàn tàu chiến Pháp xuất hiện. Đó là một lực lượng hùng hậu, gồm nhiều Giang đỉnh (vedettes) và tàu chiến bọc thép chở đầy binh lính. Chúng di chuyển chậm rãi, cẩn trọng, nhưng đầy kiêu hãnh giữa lòng sông.

Khi đoàn tàu đã lọt hoàn toàn vào giữa khúc sông hẹp tại ngã ba Rạch Gầm – Xoài Mút, nơi ta đã giăng sẵn thế trận, tiếng súng lệnh của chỉ huy nổ vang, xé toang bầu không khí tĩnh lặng.

Cuộc chiến bùng nổ không khoan nhượng. Hàng loạt mìn và thủy lôi tự tạo được kích hoạt, nổ tung dưới thân tàu địch. Tiếng nổ long trời lở đất, cột nước và khói lửa bốc cao ngút trời. Những chiếc tàu chiến bọc thép, niềm kiêu hãnh của quân Pháp, bắt đầu chao đảo, một số chiếc bị đánh trúng ngay lập tức, bốc cháy dữ dội.

Quân Pháp trên tàu hoàn toàn bị bất ngờ. Chúng không thể tin rằng bộ đội Việt Minh lại có thể tổ chức một cuộc tấn công quy mô và dữ dội đến vậy ngay trên sông. Từ hai bên bờ, hàng trăm họng súng của Tiểu đoàn 307 đồng loạt nhả đạn, nhắm vào những tên lính hoảng loạn trên boong tàu.

Đây là lúc chiến thuật "cận chiến" phát huy tác dụng. Khẩu hiệu của Tiểu đoàn 307 là “Bám sát tàu địch mà đánh! Không cho chúng dùng pháo!”. Bộ đội và du kích dũng cảm chèo thuyền độc mộc lao ra giữa sông, tiếp cận tàu địch. Họ dùng lựu đạn ném thẳng vào buồng lái và các lỗ châu mai, dùng súng cá nhân bắn tỉa những tên lính cố thủ.

Khung cảnh lúc đó thật sự là một cuộc hỗn chiến trên mặt nước. Bộ đội ta, với sự quen thuộc sông nước, cơ động hơn hẳn. Họ như những cá sấu chúa ẩn mình dưới nước, bất ngờ xuất hiện và tấn công vào những điểm yếu của tàu địch. Trong làn đạn dày đặc, nhiều chiến sĩ đã hy sinh anh dũng. Có người bị thương nặng vẫn cố gắng ôm lấy bọc thuốc nổ lao vào mạn tàu địch, tạo ra những tiếng nổ dữ dội cuối cùng.

Tinh thần chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 307 lúc này đã vượt lên trên mọi nỗi sợ hãi. Họ chiến đấu không chỉ để tiêu diệt quân địch, mà còn để khẳng định rằng, dòng sông này là của người Việt Nam, không phải của kẻ xâm lược.

Trận chiến chỉ kéo dài vài giờ đồng hồ nhưng đã mang lại thắng lợi vang dội. Theo tư liệu lịch sử, Tiểu đoàn 307 và quân dân địa phương đã tiêu diệt và làm bị thương hàng trăm tên địch, đánh chìm và làm hư hỏng nặng nhiều chiếc tàu chiến và Giang đỉnh. Uy thế của thủy quân Pháp trên sông Tiền bị sụp đổ hoàn toàn.

Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút năm 1950 không chỉ là một chiến công quân sự đơn thuần. Nó mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc:

1. Phá vỡ thế kiểm soát đường thủy của quân Pháp, giúp khai thông tuyến vận chuyển chiến lược từ miền Đông sang miền Tây Nam Bộ, củng cố vững chắc căn cứ Đồng Tháp Mười.

2. Khẳng định sức mạnh của bộ đội chủ lực miền Nam, chứng minh rằng quân và dân ta hoàn toàn có thể đánh bại kẻ địch dù chúng có vũ khí hiện đại đến đâu.

3. Thừa kế và phát huy hào khí dân tộc: Trận đánh diễn ra ngay tại nơi Quang Trung đại phá quân Xiêm, tạo nên một sự tiếp nối lịch sử, củng cố niềm tin mãnh liệt vào chiến thắng cuối cùng.

Sau trận đánh này, danh tiếng của Tiểu đoàn 307 đã bay xa. Nhà thơ Nguyễn Bính (và sau này là nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý) đã viết nên “Khúc hát Tiểu đoàn 307”, biến trận Rạch Gầm – Xoài Mút thành một khúc tráng ca bất tử, tiếp thêm sức mạnh cho toàn chiến trường.

Trận đánh Rạch Gầm – Xoài Mút năm 1950 là một minh chứng hùng hồn cho trí tuệ và lòng dũng cảm của người lính Cụ Hồ, cho sức mạnh của chiến tranh nhân dân ở vùng sông nước. Dòng sông Tiền vẫn cuộn chảy, chở nặng phù sa và cả huyền thoại về những người con đã ngã xuống, để lại cho hậu thế một bài học lịch sử vô giá về tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.