Hạt Gạo Giữa Lửa Đạn

Phan Thị Hạnh rời quê khi mới mười tám tuổi. Không cầm súng, cô cùng nhiều thanh niên khác tham gia đội dân công hỏa tuyến, ngày đêm gùi gạo, tải đạn vượt rừng để tiếp tế cho chiến trường. Công việc tưởng chừng đơn giản, nhưng lại đầy hiểm nguy. Mỗi chuyến đi, Hạnh phải mang trên lưng hơn ba mươi ký gạo. Đường rừng gập ghềnh, dốc cao, có đoạn phải lội suối, có đoạn phải bò qua những vùng trống dễ bị phát hiện. Ban ngày, họ ẩn mình trong rừng. Ban đêm mới lặng lẽ lên đường. Một lần, khi đoàn của Hạnh đang vượt qua một con dốc trống, tiếng máy bay bất ngờ vang lên. Không kịp tìm chỗ ẩn, cả nhóm nằm rạp xuống đất. Pháo sáng rực trời. Tiếng bom nổ chát chúa. Đất đá bắn tung. Một người trong nhóm bị thương. Gạo từ những bao tải văng ra, trắng xóa cả một góc rừng. Khi tiếng bom ngớt, Hạnh bò dậy. Nhìn những hạt gạo rơi vãi, cô lặng đi một giây. Rồi không ai bảo ai, tất cả cùng nhặt lại từng nắm gạo, cho vào bao. Một người nói nhỏ:
“Gạo này là của tiền tuyến… không thể bỏ.”

Hạnh gật đầu, tay run run nhưng vẫn cố gom từng hạt. Chuyến đi hôm đó chậm hơn dự kiến. Nhưng khi đến nơi, số gạo vẫn đủ. Người lính nhận hàng xúc động nói:
“Các chị mang cả sự sống đến đây.”

Hạnh chỉ cười, lau vội mồ hôi:
“Chúng tôi chỉ mang gạo thôi… còn các anh giữ đất nước.”

Những năm tháng sau đó, Hạnh trải qua không biết bao nhiêu chuyến đi như thế. Có chuyến trở về đủ người, có chuyến thì không. Nhưng chưa lần nào họ bỏ lại hàng hóa. Sau chiến tranh, Hạnh trở về quê, lại làm ruộng như bao người khác. Không ai nhìn vào người phụ nữ nhỏ bé ấy mà biết rằng cô từng đi qua những cung đường đầy bom đạn. Khi được hỏi điều gì khiến cô nhớ nhất, Hạnh không nói về nguy hiểm. Cô chỉ nói:
“Là những hạt gạo… vì mỗi hạt đều có thể là sự sống của một người nơi chiến trường.”

Thời hoa lửa đã qua.
Nhưng những hạt gạo năm xưa—được nhặt lên giữa bom đạn—vẫn còn đó, trong ký ức của những con người đã sống và cống hiến thầm lặng.