HẠT GIỐNG ĐỎ LA BẰNG – PHẦN 7: MẬT KHU TRONG LÒNG ĐẤT, HŨ GẠO CỦA LÒNG DÂN
Ngay sau khi thành lập, chi bộ La Bằng lấy nhà ông Nông Văn Ái làm nơi họp và làm việc bí mật; địa điểm lán Đầm Then cũng được sử dụng để bảo đảm an toàn cho chi bộ trước sự truy lùng gắt gao của thực dân Pháp.
Có một tổ chức Đảng là một chuyện, giữ cho tổ chức ấy tồn tại được qua từng ngày, từng tháng dưới sự rình rập của kẻ thù lại là một cuộc chiến khác, âm thầm và dai dẳng không kém gì buổi lễ kết nạp. Theo tư liệu về Di tích lịch sử Quốc gia nơi thành lập cơ sở Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên, ngôi nhà của ông Nông Văn Ái tại xóm Lau Sau đã trở thành địa điểm họp và làm việc chính thức của chi bộ. Đây không phải một lựa chọn ngẫu nhiên: một ngôi nhà sàn giữa vùng dân cư thưa thớt, xung quanh là rừng và lau sậy, có tầm quan sát tốt để phát hiện người lạ từ xa, lại đủ hẻo lánh để không thu hút sự chú ý — tất cả những yếu tố ấy khiến nó trở thành một "trụ sở bí mật" lý tưởng cho một tổ chức còn quá non trẻ và mong manh.
Bên cạnh đó, xã La Bằng còn có một địa danh khác gắn liền với những năm tháng hoạt động bí mật ấy: lán Đầm Then — theo tư liệu của ngành văn hóa tỉnh, đây là địa điểm được xác nhận đã góp phần bảo đảm bí mật, an toàn cho chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh trong giai đoạn hoạt động đầy cam go. Một túp lán nhỏ giữa rừng sâu, có thể chỉ được dựng tạm bằng tre nứa, lá cọ, nhưng lại đóng vai trò như một điểm lánh nạn, một trạm trung chuyển, giúp cán bộ có nơi ẩn náu mỗi khi có dấu hiệu bị lùng sục.
Nhưng không một mật khu nào, dù được bố trí khéo léo đến đâu, có thể tồn tại nếu thiếu đi sự che chở của chính những người dân sống xung quanh nó. Trong hoàn cảnh hoạt động bí mật giữa vòng vây kiểm soát của chính quyền thực dân và tay sai địa phương, chính sự đùm bọc âm thầm, không tên tuổi của những gia đình quanh xóm Lau Sau — những người chưa từng được ghi danh trong bất cứ văn kiện chính thức nào, nhưng đã lặng lẽ nuôi giấu, tiếp tế, cảnh giới cho cán bộ — mới là yếu tố quyết định giúp chi bộ La Bằng vượt qua được giai đoạn sinh tồn khắc nghiệt nhất của nó. Lịch sử vẫn thường chỉ nhớ tên những người đứng ở tuyến đầu, nhưng phía sau họ luôn là một tầng lớp nhân dân vô danh mà không có họ, không một chi bộ bí mật nào có thể sống sót quá một mùa mưa.


