HẠT THÓC TRÊN VAI NGƯỜI MẸ

Mẹ Hòa quen gánh thóc từ khi còn rất trẻ. Vai mẹ nhỏ, lưng mẹ gầy, nhưng bước chân thì chắc. Thời chiến, thóc không chỉ là lương thực, mà là sự sống. Mỗi hạt thóc đều được đổi bằng mồ hôi, thậm chí bằng cả hiểm nguy.

Nhà mẹ ở cuối làng, sát lối mòn lên núi. Những đêm trăng mờ, mẹ gánh thóc lên điểm tập kết cho bộ đội. Thóc được chia nhỏ, gói trong bao tải cũ, buộc chặt để không phát ra tiếng. Mẹ đi chậm, cúi người, như thể muốn giấu cả thân mình vào bóng núi.

Có lần, trên đường về, mẹ nghe tiếng động lạ. Mẹ đứng im, hai vai nặng trĩu. Nếu bỏ gánh mà chạy, mẹ sẽ an toàn. Nhưng thóc thì mất. Mẹ cắn răng, đổi hướng, lội qua ruộng bùn lạnh ngắt, bùn ngập đến gối. Khi về đến nhà, chân mẹ tím bầm, nhưng thóc còn nguyên.

Mẹ không bao giờ kể chuyện ấy. Chỉ đến khi vai mẹ bắt đầu đau nhức, không gánh nổi nữa, người ta mới biết. Trên vai mẹ, những vết chai nổi lên như hạt thóc khô. Người làng bảo: “Vai mẹ là kho thóc của cả làng.”

Sau chiến tranh, mẹ không còn gánh thóc. Nhưng mỗi mùa gặt, mẹ vẫn ra sân, nhặt từng hạt rơi. Mẹ nói: “Hạt thóc không tự nhiên mà có.” Với mẹ, mỗi hạt là một ký ức, một bước chân lặng lẽ đã từng đi qua đêm tối để nuôi người, nuôi làng, nuôi cả một thời hoa lửa.