Hầu Thị Dung

Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc. Anh sinh năm 1951 tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, Thanh Hóa; ngày 4/4/1965, trong trận máy bay Mỹ bắn phá khu vực Phà Ghép, anh đã lao khỏi hầm trú ẩn cứu các em nhỏ và bị thương nặng, hy sinh khi mới 14 tuổi.

Có những anh hùng không cầm súng nơi chiến trường xa, không khoác trên mình quân phục người lính, không đứng giữa trận địa lớn lao, nhưng hành động của họ vẫn làm rung động trái tim bao thế hệ.

Nguyễn Bá Ngọc là một người thiếu niên như thế.

Anh sinh ra trên quê hương Thanh Hóa, nơi có dòng sông, bến phà, có những mái nhà bình dị và những con đường làng thân thuộc. Tuổi thơ của Ngọc cũng như bao đứa trẻ khác, đáng lẽ phải được lớn lên trong tiếng cười, trong những buổi đến trường, trong vòng tay chở che của gia đình. Nhưng chiến tranh đã đi qua quê hương anh bằng tiếng máy bay gầm rú, bằng khói bom, bằng những ngày người dân phải vội vã xuống hầm trú ẩn để giữ lấy sự sống.

Năm ấy, Ngọc mới mười bốn tuổi.

Mười bốn tuổi, cái tuổi còn rất nhỏ. Cái tuổi mà nhiều em vẫn còn vô tư bên sách vở, bên bạn bè, bên những trò chơi tuổi học trò. Nhưng trong chiến tranh, có những đứa trẻ phải lớn lên rất nhanh. Lớn lên trong tiếng còi báo động. Lớn lên trong sự mất mát. Lớn lên trong ý thức phải bảo vệ người thân, bảo vệ xóm làng, bảo vệ những em nhỏ hơn mình.

Ngày 4 tháng 4 năm 1965, máy bay Mỹ bất ngờ bắn phá ác liệt khu vực Phà Ghép. Cả làng chìm trong tiếng bom nổ, khói lửa và sự hoảng loạn. Mặt đất rung chuyển. Tiếng người gọi nhau thất thanh. Những mái nhà, bờ tre, con đường quen thuộc bỗng trở nên mong manh giữa làn bom đạn.

Khi ấy, Nguyễn Bá Ngọc đã kịp đưa các em nhỏ trong nhà xuống hầm trú ẩn. Đáng lẽ, anh có thể ở yên trong hầm. Đáng lẽ, anh có thể ôm lấy sự an toàn nhỏ bé của mình giữa thời khắc nguy hiểm ấy. Nhưng rồi, giữa tiếng bom đạn dữ dội, Ngọc nghe thấy tiếng khóc của trẻ nhỏ từ nhà bên cạnh.

Tiếng khóc ấy xé lòng.

Đó không chỉ là tiếng khóc vì sợ hãi. Đó còn là tiếng kêu cứu mong manh giữa ranh giới của sự sống và cái chết. Và trong khoảnh khắc ấy, cậu bé mười bốn tuổi đã không nghĩ nhiều đến bản thân.

Ngọc lao ra khỏi hầm.

Bên ngoài, bom vẫn nổ. Đất đá bắn tung. Khói bụi mịt mù. Mỗi bước chạy của anh đều có thể là bước chạy cuối cùng. Nhưng người thiếu niên ấy vẫn băng qua hiểm nguy, chạy về phía tiếng khóc. Bởi ở đó có những em nhỏ đang cần được cứu. Ở đó có sự sống đang cần một bàn tay che chở.

Anh dìu các em, lấy thân mình che chắn cho các em, đưa các em về nơi trú ẩn an toàn.

Trong giây phút ấy, Nguyễn Bá Ngọc không còn là một cậu bé bình thường. Anh đã trở thành điểm tựa cho những đứa trẻ nhỏ hơn mình. Trái tim bé nhỏ của anh đã lớn hơn nỗi sợ. Tình thương trong anh đã mạnh hơn bom đạn.

Các em nhỏ được cứu sống.

Nhưng Ngọc thì bị thương nặng.

Có lẽ trong khoảnh khắc cuối cùng ấy, anh vẫn chỉ nghĩ rằng mình đã làm được một điều cần phải làm. Anh đã cứu được các em. Anh đã không quay lưng trước tiếng khóc. Anh đã không để nỗi sợ giữ chân mình trong hầm trú ẩn.

Nguyễn Bá Ngọc hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ. Một tuổi đời chưa kịp đi qua hết những mùa hoa học trò. Một ước mơ chưa kịp lớn thành hình. Một cuộc đời còn rất nhiều ngày phía trước. Nhưng chính sự hy sinh ấy đã làm nên vẻ đẹp bất tử của một người thiếu niên Việt Nam anh hùng.

Câu chuyện về Nguyễn Bá Ngọc khiến chúng ta xúc động bởi sự giản dị mà cao cả. Anh không nói những lời lớn lao. Anh không có thời gian để nghĩ về danh hiệu hay sự ngợi ca. Anh chỉ nghe thấy tiếng khóc, nhìn thấy nguy hiểm và chọn hành động. Một lựa chọn rất nhanh, rất trong sáng, nhưng cũng vô cùng dũng cảm.

Đó là vẻ đẹp của lòng nhân ái.

Đó là vẻ đẹp của trách nhiệm.

Đó là vẻ đẹp của một trái tim biết yêu thương con người hơn chính bản thân mình.

Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, những hầm trú bom năm xưa đã lùi vào ký ức, những bến phà, dòng sông, mái trường đã trở lại với nhịp sống bình yên. Nhưng câu chuyện về Nguyễn Bá Ngọc vẫn còn nguyên giá trị. Câu chuyện ấy nhắc mỗi thiếu nhi, mỗi đoàn viên, mỗi thanh niên hôm nay rằng: anh hùng không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những điều thật lớn lao. Anh hùng có thể bắt đầu từ lòng tốt, từ sự can đảm, từ việc dám đứng ra bảo vệ người khác trong lúc khó khăn nhất.

Nếu trong chiến tranh, Nguyễn Bá Ngọc đã dũng cảm lao qua bom đạn để cứu em nhỏ, thì trong thời bình, tuổi trẻ hôm nay cần biết sống tử tế, biết giúp đỡ bạn bè, biết bảo vệ điều đúng, biết yêu thương gia đình, quê hương và biết học tập, rèn luyện để trở thành người có ích.

Nguyễn Bá Ngọc đã ngã xuống ở tuổi mười bốn, nhưng câu chuyện của anh không khép lại ở ngày hy sinh ấy.

Anh còn sống trong bài học về lòng dũng cảm.

Sống trong ký ức của quê hương Thanh Hóa.

Sống trong trái tim của bao thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam.

Giữa thời hoa lửa, có một cậu bé đã chạy qua làn bom để cứu những em nhỏ. Bước chân ấy tuy ngắn ngủi, nhưng đã đi rất xa trong lịch sử dân tộc.

Đó là bước chân của lòng yêu thương.

Bước chân của sự hy sinh.

Bước chân của một người thiếu niên anh hùng mang tên Nguyễn Bá Ngọc