"Hãy Nhớ Lấy Lời Tôi!"

1. Người thợ điện trẻ và mối tình thuỷ chung

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại Quảng Nam. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, anh rời quê hương vào Sài Gòn mưu sinh và trở thành một công nhân tại Nhà máy điện Chợ Quán. Vừa lao động kiếm sống, anh vừa âm thầm tham gia phong trào cách mạng, đứng trong hàng ngũ Biệt động thành Sài Gòn (thuộc Đại đội Quyết tử 65).

Đầu năm 1964, anh tổ chức lễ cưới với chị Phan Thị Quyên – một nữ đồng chí hoạt động cùng chiến tuyến. Thế nhưng, hạnh phúc của đôi vợ chồng trẻ vừa mới chớm nở thì sứ mệnh thiêng liêng với Tổ quốc gọi tên. Chỉ 19 ngày sau đám cưới, anh Trỗi nhận một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng và hiểm nghèo.

2. Trận đánh lịch sử tại cầu Công Lý

Tháng 5 năm 1964, phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sang Sài Gòn để hoạch định chiến lược chiến tranh. Nhằm giáng một đòn mạnh vào kẻ thù xâm lược, đội biệt động của Nguyễn Văn Trỗi nhận lệnh tiêu diệt phái đoàn này bằng cách đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, Thành phố Hồ Chí Minh).

Đêm ngày 2 tháng 5 năm 1964, khi anh và đồng đội đang khẩn trương tiến hành gài mìn thì không may bị địch phát hiện do công tác bảo vệ của chúng quá cẩn mật. Anh bị bắt vào lúc 22 giờ ngày 9 tháng 5 năm 1964.

3. Những ngày tháng trong tù và khí phách hiên ngang

Dù bị kẻ thù tra tấn dã man bằng mọi cực hình tàn khốc nhất tại nhà lao Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết của một người chiến sĩ cách mạng, nhất quyết không hé răng khai thác bất kỳ cơ sở hay đồng đội nào.

Trước sức mạnh đấu tranh của công luận trong và ngoài nước (thậm chí lực lượng du kích ở Venezuela còn bắt cóc một sĩ quan Mỹ để đòi đổi lấy mạng sống của anh), kẻ thù vẫn bất chấp tất cả, đưa anh ra tòa án quân sự và kết án tử hình.

4. Giây phút bất tử tại pháp trường

Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại nhà lao Khám Chí Hòa, kẻ thù dựng pháp trường để xử bắn anh khi anh mới tròn 24 tuổi.

Khi tên linh mục đến làm lễ và hỏi anh có cần ăn năn gì không, anh ngẩng cao đầu dõng dạc đáp: “Tôi không có tội gì cả! Chỉ có bọn Mỹ mới là kẻ có tội!”. Lúc chúng chuẩn bị bịt mắt, anh giật phăng mảnh vải đen ra và thét lên những lời gan ruột trước hàng loạt nòng súng:

“Không cần bịt mắt tôi! Hãy để đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng!”

Ngay trước loạt đạn của kẻ thù, anh hiên ngang hô vang những khẩu hiệu cuối cùng:

“Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”

Dấu ấn để lại cho thế hệ trẻ

Sự hy sinh anh dũng của anh Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành nguồn cảm hứng lớn lao cho phong trào đấu tranh yêu nước khắp mọi miền đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng ca ngợi: “Vì Tổ quốc, vì nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi đã anh dũng đấu tranh chống đế quốc Mỹ đến hơi thở cuối cùng. Chí khí lẫm liệt của Anh hùng Trỗi là một tấm gương hy sinh cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước, nhất là cho các cháu thanh niên học tập”.

Câu chuyện về anh không chỉ nằm lại trong trang sử vàng của dân tộc mà còn được khắc ghi qua bút ký “Sống như anh” hay những vần thơ đanh thép của nhà thơ Tố Hữu:

“Có những phút làm nên lịch sử Có cái chết hóa thành bất tử Anh bắt đầu từ một bước chân đi...”

Bạn có muốn tìm hiểu thêm về một nhân vật lịch sử khác hoặc câu chuyện của một "Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng" để tiếp tục làm phong phú thêm tư liệu cho đề án không?