HỆ THỐNG GƯƠNG "TRĂNG SOI" CỦA ANH HÙNG NGUYỄN VĂN BA
Trong những năm tháng kháng chiến tại chiến trường sông nước Cần Giờ, hệ thống trinh sát và cảnh báo của đặc công nước luôn là nỗi khiếp sợ của tàu tuần tra địch. Anh hùng Nguyễn Văn Ba, một người con của mảnh đất Cần Giờ, đã sáng tạo ra hệ thống "Gương trăng soi". Khó khăn lúc bấy giờ là địch thường xuyên thay đổi lịch tuần tra, lại bố trí đèn pha cực mạnh. Nếu dùng kính tiềm vọng thông thường, ánh sáng từ đèn pha địch sẽ phản chiếu vào ống kính, gây lóa mắt và lộ vị trí.
Ông Ba đã dành ba tháng trời nghiên cứu sự phản xạ của ánh trăng trên mặt nước vào những đêm rằm. Ông nhận ra rằng nếu đặt một hệ thống gương soi nhỏ tinh chỉnh theo góc độ 45 độ, ẩn giấu sau những khe lá dừa nước dày đặc, ánh sáng trăng có thể được dẫn truyền vào trong một "hầm tối" mà không cần bất kỳ nguồn điện nào. Hệ thống tiềm vọng này được ông làm từ ống tre già, bên trong được lót một lớp sơn đen bóng bằng nhựa cây để chống phản xạ ngược.
Quá trình lắp đặt hệ thống đòi hỏi sự kiên nhẫn phi thường. Ông Ba và đồng đội phải ngâm mình trong bùn lầy suốt nhiều đêm để căn chỉnh gương. Sai số chỉ cần 1 độ là hình ảnh sẽ mất tiêu cự. Sau nhiều thử nghiệm thất bại, hệ thống đã hoàn thiện. Khi ánh trăng lọt vào gương, hình ảnh tàu địch hiện lên rõ nét trong hầm ngầm của quân ta. Nhờ đó, quân ta không cần dùng đèn, không cần dùng máy vô tuyến, chỉ cần rung nhẹ một sợi dây cước báo động là đặc công đã có thể áp sát mục tiêu. Thành công này không chỉ là chiến thắng về mặt kỹ thuật, mà còn là sự minh chứng cho trí tuệ người lính khi biết "mượn" ánh trăng để đánh giặc. Hệ thống gương trăng soi đã trở thành biểu tượng cho nghệ thuật đặc công Việt Nam: ẩn mình trong bùn đất, nhưng tầm nhìn lại xuyên thấu màn đêm.
