Hết lòng để xe ra tiền tuyến

Trong rừng sâu, khe suối tự nhiên giúp đơn vị có nguồn nước uống. Về phần lương thực, ngoài nhận tiếp tế từ miền Bắc, những nam nữ TNXP còn tự nuôi hươu, trồng rau để cải thiện bữa ăn. Bên cạnh đó, dù thiếu thốn, họ còn nhường cơm sẻ áo cho đồng bào các dân tộc sống trong khu vực khi nương rẫy tan hoang vì bom đạn.

Tuy ngụy trang kín đáo nhưng đơn vị cũng từng bị địch đánh phá. Từ làn khói mờ bay lên, máy bay đã ném bom trúng vào nhà bếp. May mắn lúc đó ngoài giờ ăn nên không thiệt hại về người. Đường 9 - Khe Sanh là đường huyết mạch nên địch càng bắn phá dữ dội, để lại những "vết thương" sâu hoắm; những đồi xanh hai bên đường bị rải chất độc biến thành đồi trọc để dễ quan sát từ trên cao.

Công việc vá đường không thể triển khai vào ban ngày. Khi màn đêm buông xuống, đơn vị mới băng rừng ra làm nhiệm vụ. Mỗi người một tay mang theo cuốc, xẻng để mở lại đường. "Đơn vị tôi có khoảng 300 người, trong đó hơn 200 là nữ. Tranh thủ thời gian, hễ ra đường là mọi người làm một mạch tới lúc về. Có lúc 2 người cùng khiêng một bao đá. Nặng nhọc và vất vả, nhưng địch phá tới đâu chúng tôi vá tới đó. Sức mạnh của bom đạn không khuất phục được ý chí của con người", bà Rẩy kể.

Với công việc này, mối hiểm nguy không chỉ từ bắn phá của địch, mà còn do địa hình hiểm trở nơi núi rừng. Bà Rẩy xúc động: "Để có đá vá đường, chúng tôi phải cho nổ mìn. Đá to phải đập ra nhỏ để xe dễ chạy. Dốc núi cheo leo nên có lần đá lăn sai hướng. Hai người chạy thoát thân không kịp đã bị đá đè hy sinh". Sau lần đó, mọi người càng quyết tâm hơn giữ lời hứa với đồng đội. Đường 9 - Khe Sang "lở loét" rồi lại được chữa lành. Nhờ vậy, những chiếc xe chở bộ đội, vũ khí, lương thực, thuốc men của ta vẫn tiến vào miền Nam ruột thịt.

Thời gian ở Khe Sanh, bà Rẩy nỗ lực hết mình với nhiệm vụ mở đường. Năm 1971, bà được đơn vị cho về nhà an dưỡng, lúc này mới nghĩ đến việc lập gia đình. Chồng bà từng là bạn học hồi lớp 9, cũng là người Thanh Hóa. Trước đây, hai người đã hẹn ước nhưng rồi gác lại hạnh phúc riêng tư để lên đường chiến đấu. Kể từ khi bà Rẩy về, ngày đoàn tụ chưa bao lâu thì họ lại chia ly để thực hiện ước mơ nối liền Bắc - Nam một dải.

"Chúng tôi đám cưới xong là ngày sau ông ấy đi bộ đội vào chiến trường B (miền Nam). Từ đó tới ngày đất nước thống nhất (30.4.1975) không có tin tức gì cả. Mãi đến năm 1976, tôi mới nhận được vài khúc vải may đồ và lá thư ông ấy gửi về. Sau đó, tôi vào Cần Thơ sống cùng, đến nay đã hơn 30 năm", bà Rẩy kể. Theo bà, khi hai người có cùng lý tưởng bảo vệ Tổ quốc thì thử thách "anh tiền tuyến - em hậu phương" trong thời chiến càng làm đẹp hơn mối tình trong thời bình.