“HẾT RAU RỒI, ANH CÓ LẤY EM KHÔNG?”

“HẾT RAU RỒI, ANH CÓ LẤY EM KHÔNG?”

***

Phạm Tiến Duật là một trong những đỉnh cao của thơ ca chống Mỹ, “đại bàng” của Trường Sơn. Thơ anh cất cánh cùng tiếng xe, tiếng bom và cả tiếng cười của tuổi trẻ. Anh đến với văn học bằng giọng thơ ngang tàng, hóm hỉnh, phóng khoáng, dám nói, dám cười, dám yêu giữa chiến tranh.

Người lính trong thơ anh không chỉ là những người cầm súng kiên cường mà còn là những chàng trai biết trêu, biết hát, biết thương. Còn cô gái Thanh niên xung phong không chỉ biết gùi gạo, phá đá, mở đường mà còn biết làm duyên, biết đùa. Chính giữa những năm tháng gian khổ nhất, họ lại hát lên tình cảm đẹp nhất.

Trong bài thơ “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây”, Phạm Tiến Duật viết câu thơ mộc mạc mà chất chứa cả cuộc sống nơi núi rừng: “Hết rau rồi, em có lấy măng không?”.

Một câu hỏi đủ để diễn tả về bữa ăn đạm bạc, mở ra bao nghĩa tình, tinh thần lạc quan của người lính. Trường Sơn là nơi mà cái gian khó, bom đạn, hy sinh không xoá được tiếng cười. Trong thơ Phạm Tiến Duật, Trường Sơn hiện lên không chỉ là chiến trường mà còn là “vương quốc thanh xuân”. Nơi mồ hôi, nước mắt và nụ cười hòa vào nhau.

Bài thơ được phổ nhạc và rồi giữa núi rừng Trường Sơn, những cô gái Thanh niên xung phong tết tóc đuôi sam, mặt lấm, tay đầy vết xước nhưng ánh mắt thì sáng trong. Giữa rừng bom, họ vẫn có thể cất lên tiếng đùa duyên dáng với cánh bộ đội bằng một câu chế lại thơ Phạm Tiến Duật khiến cả Trường Sơn bật cười: “Hết rau rồi, anh có lấy em không?”.

Câu hát đùa thôi mà khiến cả đại ngàn bừng sáng. Nghe tiếng hát ấy, mấy anh lính lái xe bụi phủ kín người cũng phải bật cười, giả vờ nghiêm mà mắt long lanh, thêm tươi mới. Đó chính là linh hồn của thơ Phạm Tiến Duật được lan toả. Anh đã đem đến cho thơ ca chống Mỹ một giọng nói mới đầy trong trẻo, tự nhiên, vừa hiện thực vừa lãng mạn, vừa chân chất mà cũng rất hiện đại.