hi chép của người sĩ quan hàng hải giữa trùng khơi bão táp
Người sĩ quan tham mưu đo từng con nước, luồng lạch
Sau khi các đảo thuộc quần đảo Trường Sa lần lượt được giải phóng, nhiệm vụ của đoàn công tác tiếp quản năm 1975 không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận doanh trại hay bố trí lực lượng canh gác bảo vệ đảo.
Là một sĩ quan tham mưu giàu kinh nghiệm chuyên theo dõi về hàng hải, Đại tá Nguyễn Văn Dân gánh vác một trọng trách đặc biệt quan trọng, khảo sát chi tiết luồng lạch, độ sâu mực nước, quy luật con nước thủy triều lên xuống và các hiện tượng thời tiết, khí tượng biển đặc trưng quanh từng rạn san hô. Đây là những thông số kỹ thuật sống còn để phục vụ cho các biên đội tàu hải quân sau này ra vào tiếp tế, neo đậu an toàn giữa mùa giông bão.
Những cuốn sổ tay ghi chép giữa sóng gió san hô
Đặt chân lên bất kỳ hòn đảo nào từ Song Tử Tây, Sơn Ca, Nam Yết, Sinh Tồn cho đến Trường Sa Lớn, người sĩ quan hàng hải cũng tranh thủ từng giờ, từng phút để lội mép nước, thả dây rọi đo đáy biển và quan sát bờ đá.
Giữa điều kiện ăn ở muôn vàn thiếu thốn của những ngôi nhà bán âm ngập mùi muối mặn, dưới ánh đèn bão chập chờn, ông Dân cẩn thận nắn nót ghi lại từng dòng nhật ký hàng hải: Từ độ sâu mép rạn, hướng gió chướng, chân luồng cho tàu cập bến, đến vị trí có thể hứng nước mưa và địa hình thuận lợi đặt đài quan sát. Từng trang sổ tay thấm đẫm vị mặn của sóng gió Trường Sa đã trở thành khối dữ liệu vô giá đầu tiên của Hải quân nhân dân Việt Nam tại vùng biển xa bờ.
Đặt nền móng cho sân bay và thế trận đảo nổi, đảo chìm năm 1978
Những chuyến đi khảo sát thực địa cẩn trọng năm 1975 đã nhanh chóng phát huy giá trị thực tiễn khi đất nước bước vào giai đoạn kiến thiết hòa bình.
Dựa trên những hồ sơ luồng lạch và địa thế do Đại tá Nguyễn Văn Dân cùng đồng đội thu thập, chỉ 3 năm sau ngày giải phóng (năm 1978), Quân chủng Hải quân đã bắt tay vào triển khai thi công xây dựng đường băng sân bay dã chiến trên đảo Trường Sa Lớn. Đồng thời, quân ta chủ động mở rộng thế trận phòng thủ vững chắc, lần lượt đổ bộ đóng giữ các đảo nổi chiến lược như An Bang, Sinh Tồn Đông, Phan Vinh (Hòn Sập) và hàng loạt đảo chìm, bãi đá ngầm xung quanh.
Bản đồ luồng lạch và tầm nhìn chiến lược bảo vệ biển trời
Từ những bước chân lội rạn san hô đầu tiên của đoàn tiếp quản mùa xuân năm 1975 đến một Trường Sa hiên ngang, vững chãi hôm nay là cả một hành trình kế tục bền bỉ, thiêng liêng của nhiều thế hệ người lính biển.
Ký ức của Đại tá Nguyễn Văn Dân đã khắc họa một chân lý sâu sắc: Giữ đảo không chỉ bằng lòng dũng cảm nơi đầu sóng ngọn gió, mà còn bằng trí tuệ, sự tỉ mỉ và tầm nhìn chiến lược dài hạn. Những nét vẽ luồng lạch năm xưa đã góp phần tạc nên bức thành đồng vững chắc giữa biển khơi, nhắc nhở thế hệ hôm nay luôn nêu cao trách nhiệm bảo vệ vẹn tròn từng tấc đất, sải biển thiêng liêng của Tổ quốc.
