Từ Mỹ Tho ra Tân Trào: Nguyễn Thị Thập trong bước ngoặt năm 1945

Năm 1945, Nguyễn Thị Thập—tên khai sinh Nguyễn Thị Ngọc Tốt, còn hoạt động với bí danh Mười Thập—đang công tác tại Nam Bộ. Bà tham gia lãnh đạo giành chính quyền ở tỉnh Mỹ Tho trong Cách mạng Tháng Tám. Đầu tháng 8, bà được cử ra dự Quốc dân Đại hội ở Tân Trào, nơi thông qua chủ trương Tổng khởi nghĩa và những quyết định quan trọng về chính quyền cách mạng. Vì đường xa và việc đi lại khó khăn, đoàn của bà đến nơi sau khi Đại hội đã kết thúc; khi đó Tổng khởi nghĩa đã thắng lợi ở Hà Nội và nhiều địa phương.

Tại Hà Nội, Trung ương giao bà phối hợp với đặc phái viên Hoàng Quốc Việt trong việc thống nhất các tổ chức Đảng ở Nam Bộ, vốn đang phân thành Xứ ủy Tiền phong và Xứ ủy Giải phóng. Cuối tháng 8, bà trở lại Mỹ Tho để cùng các đồng chí triển khai nhiệm vụ. Công việc ấy diễn ra trong những tháng đầu của nhà nước cách mạng mới, khi việc giành chính quyền cần đi cùng việc tập hợp, thống nhất lực lượng lãnh đạo. Ngày 15/10/1945, hội nghị tại Cầu Vỹ, Mỹ Tho quyết định thống nhất hai tổ chức thành Xứ ủy Nam Kỳ mới; Nguyễn Thị Thập có tên trong ban lãnh đạo được bầu. Tư liệu được dẫn ở đây xác nhận vai trò chính trị của bà, nhưng không cung cấp đủ chi tiết để kể cụ thể diễn biến từng ngày trong cuộc giành chính quyền tại Mỹ Tho.