Hịch Tướng Sĩ - Tiếng Sấm Thức Tỉnh Non Sông Gấm Vóc

Vào trước thềm cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai (năm 1285), trước tình thế "ngàn cân treo sợi tóc", Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đã viết tác phẩm Hịch tướng sĩ (tên chữ là Dụ chư tì tướng hịch văn) để hiệu triệu, uốn nắn tư tưởng và khích lệ tinh thần chiến đấu của toàn bộ tướng sĩ triều đình. Đây không chỉ là một văn bản quân sự thông thường mà còn là một áng văn chương bất hủ đượm tình cảm yêu nước thiết tha và ý chí quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược.

Mở đầu bài hịch, ông ôn lại những tấm gương trung thần nghĩa sĩ hy sinh vì chủ quyền đất nước trong lịch sử, từ đó nghiêm khắc phê phán thái độ sống thờ ơ, vô cảm, ham chơi bời hưởng lạc, xem nhẹ vận mệnh quốc gia của một bộ phận tướng lĩnh lúc bấy giờ. Bằng những lời lẽ đanh thép, gan ruột như "Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa...", Trần Quốc Tuấn đã bày tỏ nỗi đau xót vô bờ bến trước cảnh nước mất nhà tan, đồng thời vạch trần dã tâm tàn bạo của giặc ngoại xâm phương Bắc.

Đặc biệt, đoạn kết của bài hịch là lời kêu gọi đanh thép, thức tỉnh lòng tự tôn dân tộc sâu sắc: "Các ngươi ở cùng ta coi giữ binh quyền đã lâu ngày... Nếu các ngươi biết chuyên tâm học tập sách này, theo lời dạy bảo của ta, thì ngày sau làm tướng ở triều thì giữ được xã tắc, làm tướng ở biên cương thì dẹp được yên lặng...". Án văn ấy ngay khi vừa công bố đã tạo nên một sức mạnh lay động tâm can hàng vạn tướng sĩ, khiến họ đồng lòng hô vang tiếng "Sát Thát", nguyện đem xương máu để bảo vệ giang sơn gấm vóc. Ngày nay, Hịch tướng sĩ vẫn là bài học lịch sử vô giá về tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nước cho tuổi trẻ Việt Nam.