Hịch tướng sĩ và hào khí Đông A bên dòng Bạch Đằng

Mùa đông năm 1284, bóng mây đen chiến tranh từ phương Bắc lại một lần nữa bao trùm Đại Việt. Hàng vạn quân Nguyên - Mông hung hãn, cậy thế mạnh như vũ bão nhăm nhe nuốt chửng giang sơn. Giữa lúc vận mệnh đất nước ngàn cân treo sợi tóc, tại phủ Thiên Trường, Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn trằn trọc không ngủ. Ngài lo cho thế giặc mạnh như hổ đói, nhưng trăn trở lớn nhất của ngài chính là lòng quân, là sự đoàn kết của muôn người chung một lòng sát cánh vì bờ cõi.

Biết rằng binh thư cốt ở tinh thần, không thể dùng mệnh lệnh ép buộc lòng người, Đại vương đã viết bài Hịch tướng sĩ đầy tâm huyết, đanh thép mà chan chứa tình cảm. Ngài không ngần ngại chỉ rõ những sai lầm, thói hưởng lạc của một bộ phận vương hầu, tướng sĩ lúc bấy giờ, đồng thời khơi dậy lòng tự tôn dân tộc, nỗi nhục mất nước và đạo lý "uống nước nhớ nguồn": "Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa... Các ngươi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thân chịu quốc sỉ mà không biết thẹn...".

Từng câu chữ trong bài hịch vang lên như tiếng chuông thức tỉnh tâm can hàng vạn con người. Không lâu sau đó, tại hội nghị Bình Than rồi hội nghị Diên Hồng, khi các bô lão đồng thanh hô lớn "Đánh!", khi các tướng sĩ tự mình thích hai chữ "Sát Thát" (giết giặc Thát Mông) vào tay, Trần Hưng Đạo mỉm cười mãn nguyện. Ngài biết rằng, giặc mạnh đến đâu cũng phải khuất phục trước một khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Dưới sự lãnh đạo thiên tài của ngài, tinh thần ấy đã kết tinh thành những chiến công lẫy lừng tại Vạn Kiếp, Chương Dương, Hàm Tử và đỉnh cao là trận chiến trên sông Bạch Đằng lịch sử năm 1288. Trần Hưng Đạo không chỉ là một nhà quân sự lỗi lạc vạch ra binh pháp "lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh", mà ngài còn là hiện thân sáng ngời của tinh thần yêu nước, ý chí tự chủ và niềm tự hào muôn đời của dân tộc Việt Nam.