Hịch Tướng Sĩ Và Khúc Khải Hoàn Chương Dương

Vào những năm 80 của thế kỷ XIII, bầu trời Đại Việt một lần nữa chìm trong mây mù chiến họa. Đế quốc Nguyên – Mông hùng mạnh bậc nhất thế giới lúc bấy giờ, sau khi đã san phẳng từ Âu sang Á, lại quay mũi giáo nhòm ngó non sông nước Việt. Hàng ngàn chiến thuyền và hàng chục vạn quân giặc do tướng giặc Thoát Hoả đem sang hòng nuốt chửng Đại Việt ta trong chớp mắt.

Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, triều đình nhà Trần lúc bấy giờ có không ít kẻ hoang mang, dao động. Thậm chí có những quý tộc đã nghĩ đến chuyện cúi đầu hàng giặc để bảo toàn tính mạng và bổng lộc.

Giữa lúc hiểm nghèo ấy, người đứng mũi chịu sào, gánh vác cả vận mệnh giang sơn chính là Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn – vị Tổng tư lệnh tối cao (Quốc công tiết chế) của quân đội nhà Trần.

Nhận thấy tinh thần chiến đấu của một bộ phận tướng sĩ còn lơ là, chưa thực sự quyết tâm trước sự uy hiếp của giặc ngoại xâm, Trần Hưng Đạo đã viết "Hịch tướng sĩ" – một áng văn thiên cổ sục sôi hào khí, đánh thẳng vào lòng tự tôn dân tộc và trách nhiệm bảo vệ non sông.

Trong bài hịch, ông không ngần ngại chỉ trích những thói hưởng lạc tầm thường của một số tướng lĩnh khi nhìn thấy cảnh nước mất nhà tan mà vẫn mải mê đá gà, đánh bạc, vui chơi. Ông đau xót thốt lên những lời gan ruột:

"Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân thù; dù cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng."

Những lời hịch đanh thép, hào hùng ấy như tiếng sét đánh thức hàng vạn trái tim người Việt. Các tướng sĩ đọc đến đâu, máu nóng dồn lên đến đó, ai nấy đều gạt bỏ tư tâm, đồng lòng xin chết vì Tổ quốc. Thậm chí, nhiều binh sĩ đã tự mình xăm hai chữ "Sát Thát" (giết giặc Thát Cát) lên cánh tay để tỏ rõ quyết tâm sắt đá.

Không chỉ là một nhà văn hào, nhà chính trị kiệt xuất, Trần Hưng Đạo còn là một thiên tài quân sự lỗi lạc với chiến thuật "lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh" và nghệ thuật chiến tranh nhân dân độc đáo.

Khi đại quân Nguyên – Mông tràn sang với khí thế hung hãn, theo kế hoạch chủ động rút lui để bảo toàn lực lượng, Trần Hưng Đạo đã chỉ huy quân dân ta thực hiện chủ trương "vườn không nhà trống" tại Thăng Long. Giặc tiến vào kinh thành trống không, không có lương thực, không có nước ngọt, rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan, hoang mang cực độ.

Đợi đến thời điểm thích hợp, khi thiên thời, địa lợi, nhân hòa đã hội tụ, Trần Hưng Đạo phất cờ lệnh mở cuộc phản công chiến lược toàn diện.

Năm 1285, trận chiến quyết định diễn ra tại bến Chương Dương và Hàm Tử. Dưới sự chỉ huy trực tiếp của Trần Hưng Đạo, các danh tướng như Trần Quang Khải, Phạm Ngũ Lão... dẫn dắt nghĩa quân ào ạt tấn công. Đội thuyền chiến của ta từ thượng lưu đánh xuống, phối hợp nhịp nhàng với các lực lượng mai phục hai bên bờ sông.

Quân giặc hoàn toàn bất ngờ trước sức mạnh như vũ bão của quân ta. Hàng vạn tên giặc bị tiêu diệt hoặc sa xuống dòng nước xiết, chiến thuyền của địch cháy rực rỡ cả một khúc sông. Cửa ải Chương Dương bị san phẳng, mở toang đường tiến về giải phóng kinh thành Thăng Long.

Sau chiến dịch lịch sử ấy, danh tiếng của Hưng Đạo Vương vang dội khắp bốn phương, khiến kẻ thù khiếp vía kinh hồn, mỗi khi nhắc đến tên ông đều phải gọi kính trọng là "Hưng Đạo Vương" hay "Đức Thánh Trần".

Khi đất nước đã thái bình, vua Trần hỏi ông về kế sách giữ nước lâu dài, Trần Hưng Đạo đã đưa ra một câu nói chứa đựng trí tuệ ngàn đời: "Khoan thư sức dân để làm kế sâu gốc bền rễ, đó là thượng sách giữ nước."

Cuộc đời và sự nghiệp của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn là biểu tượng sáng ngời của tinh thần đại đoàn kết toàn dân, lòng yêu nước nồng nàn và tài năng chiến lược siêu việt, mãi mãi là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam qua muôn thế hệ.