Hiệp định Paris 1973: Đỉnh cao ngoại giao và bước ngoặt thống nhất giang sơn
Ngày 27 tháng 1 năm 1973, tại thủ đô Paris của nước Pháp, Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam đã chính thức được ký kết sau gần năm năm đàm phán gay go, quyết liệt. Đây là thắng lợi tổng hợp rực rỡ của cuộc đấu tranh trên cả ba mặt trận quân sự, chính trị và ngoại giao của nhân dân Việt Nam. Việc buộc một cường quốc hàng đầu thế giới phải cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, đồng thời rút toàn bộ quân đội về nước đã tạo nên bước ngoặt chiến lược thay đổi cục diện chiến trường. Hiệp định Paris không chỉ mở ra thời cơ ngàn năm có một để giải phóng hoàn toàn miền Nam mà còn là mốc son chói lọi của nền ngoại giao Việt Nam hiện đại.
Cuộc đấu trí lịch sử kéo dài năm năm nơi đất khách
Sau thất bại chiến lược trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, đối phương buộc phải chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán tại Paris. Cuộc thương lượng chính thức bắt đầu từ tháng 5 năm 1968, trở thành cuộc đàm phán dài nhất trong lịch sử ngoại giao thế giới, kéo dài suốt 4 năm 8 tháng 14 ngày với gần năm trăm phiên họp công khai và bí mật.
Trên bàn đàm phán, đoàn đại biểu Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời) dưới sự dẫn dắt của những nhà ngoại giao kiệt xuất như Xuân Thủy, Nguyễn Thị Bình, Lê Đức Thọ đã kiên cường, khéo léo đấu trí với các nhà ngoại giao lão luyện phương Tây. Dù đối phương liên tục thay đổi chiến thuật và gây áp lực, lập trường của ta vẫn kiên định: đòi hỏi chấm dứt can thiệp quân sự, rút toàn bộ quân đội nước ngoài và công nhận nền độc lập, chủ quyền tự do của Việt Nam.
Thắng lợi trên chiến trường và nét bút lịch sử
Cuộc đàm phán ở Paris không tách rời khỏi diễn biến khốc liệt trên chiến trường miền Nam và bầu trời miền Bắc. Đỉnh điểm là vào tháng 12 năm 1972, khi đối phương mở cuộc tập kích chiến lược bằng B-52 nhằm đè bẹp Hà Nội và Hải Phòng để tạo thế mạnh trên bàn đàm phán. Tuy nhiên, thất bại thảm hại trong chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không" đã giội đòn quyết định, đập tan tham vọng của họ.
Ngày 27 tháng 1 năm 1973, tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Kleber ở Paris, Hiệp định Paris chính thức được các bên đặt bút ký kết. Nét bút lịch sử ấy đã khép lại nhiều năm tháng đàm phán căng thẳng, khẳng định trước toàn thế giới rằng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam là không thể xâm phạm.
Bước ngoặt chiến lược và con đường đại thắng
Hiệp định Paris ra đời là đỉnh cao thắng lợi của sự kết hợp tài tình giữa "đánh và đàm". Lần đầu tiên sau hơn một thế kỷ, dải đất Việt Nam sạch bóng lực lượng quân đội xâm lược nước ngoài. Thắng lợi này đã làm đúng theo lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Đánh cho Mỹ cút", tạo đà và thời cơ chiến lược trực tiếp để quân và dân ta tiến lên "Đánh cho Ngụy nhào".
Trang sử Paris năm 1973 không chỉ là biểu tượng hào hùng của trí tuệ, bản lĩnh và lòng kiên cường Việt Nam trên mặt trận ngoại giao, mà còn là bước đệm lịch sử trực tiếp mở đường cho Đại thắng Mùa Xuân 1975, thu giang sơn về một mối và mang lại hòa bình vĩnh viễn cho dân tộc.
