HIỆP ĐỊNH PARIS 1973 – NGÀY MỸ CAM KẾT RÚT QUÂN KHỎI VIỆT NAM

Ngày 27/1/1973, tại Trung tâm Hội nghị quốc tế ở Paris (Pháp), Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết. Đây là một trong những dấu mốc ngoại giao quan trọng nhất của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.

Toàn cảnh lễ ký kết Hiệp định Paris ngày 27/1/1973 tại Paris (Pháp).. Nguồn: Bettmann / Bettmann Archive

Điều đặc biệt là để đi đến ngày ký kết ấy, Việt Nam đã phải trải qua gần 5 năm đàm phán.

Từ năm 1968, các cuộc đàm phán bắt đầu tại Paris. Nhưng đây không phải là một cuộc thương lượng đơn giản. Hai bên liên tục tranh luận về nhiều vấn đề, từ việc chấm dứt chiến tranh, rút quân, tù binh cho đến tương lai chính trị của miền Nam Việt Nam.

Các nhà ngoại giao Việt Nam phải làm việc trong một hoàn cảnh rất đặc biệt.

Ở chiến trường, chiến tranh vẫn đang diễn ra.

Trong phòng đàm phán, từng câu chữ của một văn bản cũng có thể liên quan đến những vấn đề rất lớn về chính trị và quân sự.

Vì vậy, bàn đàm phán cũng trở thành một mặt trận.

Một trong những nhân vật nổi bật của quá trình này là Lê Đức Thọ, người đại diện cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tham gia đàm phán với đại diện phía Mỹ là Henry Kissinger.

Các cuộc thương lượng nhiều lần rơi vào bế tắc.

Có thời điểm đàm phán bị gián đoạn.

Đặc biệt, cuối năm 1972, Mỹ tiến hành chiến dịch không kích quy mô lớn vào Hà Nội và Hải Phòng trong 12 ngày đêm.

Sau chiến dịch này, các cuộc đàm phán tiếp tục.

Cuối cùng, ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris được ký kết.

Theo Hiệp định, Mỹ và các nước đồng minh phải tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam; Mỹ cam kết rút quân và lực lượng quân sự khỏi Việt Nam.

Đối với Việt Nam, đây là một thắng lợi quan trọng trên mặt trận ngoại giao.

Nhưng điều đáng chú ý là Hiệp định Paris không phải là kết thúc ngay lập tức của chiến tranh.

Sau khi Mỹ rút quân, xung đột giữa các lực lượng Việt Nam vẫn tiếp tục. Cuộc chiến chỉ kết thúc hoàn toàn với Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975 và sự kiện ngày 30/4/1975.

Vì vậy, Hiệp định Paris có thể được nhìn nhận như một bước ngoặt quan trọng trên con đường đi đến thống nhất đất nước.

Câu chuyện về Hiệp định Paris cũng cho chúng ta một góc nhìn khác về chiến tranh.

Chiến tranh không chỉ diễn ra trên chiến trường.

Có một “mặt trận ngoại giao”, nơi những nhà đàm phán phải sử dụng lập luận, pháp lý, ngoại giao và sự kiên trì để bảo vệ lợi ích quốc gia.

Nếu những người lính chiến đấu bằng vũ khí, thì những nhà ngoại giao chiến đấu bằng lý lẽ và bàn đàm phán.

Đó là lý do Hiệp định Paris thường được nhắc đến như một minh chứng cho sự kết hợp giữa đấu tranh quân sự, chính trị và ngoại giao.

Ngày nay, thế hệ trẻ có thể nhìn lại sự kiện này không chỉ để biết một mốc lịch sử.

Nó còn cho thấy một bài học rất quan trọng:

Trong quan hệ quốc tế, sức mạnh của một quốc gia không chỉ nằm ở quân sự mà còn nằm ở khả năng bảo vệ lợi ích quốc gia bằng pháp luật, ngoại giao và trí tuệ.

Và ngày 27/1/1973 trở thành một dấu mốc đáng nhớ bởi từ đây, cục diện chiến tranh Việt Nam có những thay đổi quan trọng, tạo điều kiện để cuộc đấu tranh đi đến giai đoạn cuối cùng.