Hiệp định Paris - Thắng lợi ngoại giao vĩ đại gắn liền tên tuổi bà Nguyễn Thị Bình
Cuộc đàm phán ở Paris được ví là mặt trận ngoại giao đầy cam go, thử thách. Trong cuốn hồi ký "Gia đình, bạn bè và đất nước", bà Nguyễn Thị Bình viết, khi đến Paris tham gia cuộc đàm phán, “chúng tôi dặn nhau phải có thái độ đàng hoàng, tươi cười như đồng chí Xuân Thủy (Trưởng đoàn ngoại giao của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) đã nói. Hôm ấy, tôi mặc áo dài màu hồng sậm, khoác măng tô xám với khăn quàng cổ đen có điểm hoa”...
Sự nữ tính nhưng đầy quyết liệt của bà Nguyễn Thị Bình từng được ví bà là người phụ nữ “khiêu vũ giữa bầy sói” trong sự vây bủa trên bàn đàm phán ở Paris trước sự tấn công của phía Mỹ và chính quyền Sài Gòn.
Bà Nguyễn Thị Bình kể lại, khi đặt bút ký Hiệp định Paris vào ngày 27.1.1973, bà vô cùng xúc động. "Nghĩ đến đồng bào, đồng chí, đến bạn bè ở cả hai miền Nam Bắc... Khi nhớ đến những người không còn nữa để biết được sự kiện này, tôi trào nước mắt” - bà viết trong hồi ký.Cuối cùng, ngày 30.4.1975, báo chí thế giới đều đưa tin trang trọng về chiến thắng lịch sử của quân dân Việt Nam.
“Nhân dân cả nước đổ ra đường, ôm nhau mà khóc, những giọng nước mắt vui sướng! Đây là kết quả tất yếu của sự hy sinh của cả dân tộc, từ các lực lượng vũ trang, các lực lượng chính trị hoạt động công khai hoặc bí mật, từ những em bé dẫn đường đến bà con mọi tầng lớp, những anh hùng có tên tuổi và triệu triệu người vô danh...” - trích hồi ký “Gia đình, bạn bè và đất nước”.
Bà Nguyễn Thị Bình kể lại, cả thế giới đã gửi lời chúc mừng người dân Việt Nam, họ bày tỏ sự vui mừng và kinh ngạc. Nhiều bạn bè quốc tế đặt câu hỏi, nhờ đâu, vì lý do gì, Việt Nam đã chiến đấu và chiến thắng suốt những cuộc kháng chiến trường kỳ kéo dài.
Đặc biệt, bà Nguyễn Thị Bình nhớ chuyến sang thăm Palestine, gặp lãnh tụ Yasser Arafat, họ cũng đặt câu hỏi, nhờ đâu Việt Nam đã thắng.
Bà Nguyễn Thị Bình viết trong hồi ký: “Chúng tôi đã trả lời, chúng tôi có 3 lý do - 3 điều để có được chiến thắng. Thứ nhất, chúng tôi có Hồ Chí Minh - lãnh tụ xuất chúng của Việt Nam đã suốt đời phục vụ sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do cho đất nước.
Thứ 2, chúng tôi có sự đoàn kết dân tộc rất mạnh mẽ.
Và thứ 3, chúng tôi có miền Bắc, một nửa đất nước xã hội chủ nghĩa làm hậu phương lớn vững chắc”.
Trong cuốn hồi ký “Tấm lòng với đất nước” của bà Nguyễn Thị Bình vừa được Nhà xuất bản chính trị Quốc gia Sự thật phát hành và hiện đang được trưng bày từ ngày 15.8-15.9.2025 tại Thư viện phường Hoàn Kiếm, 42 Nhà Chung, Hà Nội, nhà ngoại giao lỗi lạc đã viết: “Cuộc sống của tôi gắn với cuộc sống của dân tộc… Tôi ví đất nước ta như con thuyền. Qua bao thác ghềnh, con thuyền Tổ quốc đã ra biển lớn, phía trước là chân trời mới”.
