Hình bóng của Mẹ - Mẹ VNAH Nguyễn Thị Sen

Xã Hưng Khánh Trung thuộc huyện Chợ Lách trước đây, được tách thành hai xã từ năm 2009, là một trong 11 xã – thị trấn được Nhà nước phong tặng danh hiệu "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân" đầu tiên của huyện vào năm 1977, có đến hàng trăm liệt sĩ, nhiều bà Mẹ anh hùng. Đặc biệt, trong đợt I năm 2014, xã Hưng Khánh Trung B nói riêng, đã có trên 20 bà Mẹ được Nhà nước truy tặng, phong tặng danh hiệu "Mẹ Việt Nam anh hùng", trong số đó có mẹ Nguyễn Thị Sen, sinh năm 1922 ở ấp Thanh Xuân, Mẹ có hai người con là liệt sĩ hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Chúng tôi có dịp ghé thăm Mẹ vào những ngày cuối năm khi khí trời hơi se lạnh chuẩn bị chuyển mùa đón xuân sang - Xuân Ất Mùi 2015. Mẹ mời chúng tôi vào nhà, gọi người con trai Út pha trà mời khách, rồi lần xuống chiếc võng gần đó, khẽ đung đưa như đón nhận những luồng gió mới của mùa xuân. Tuổi đã cao (Tết này Mẹ đã bước sang tuổi 93) có những chuyện Mẹ cũng thường khi nhớ khi quên, giọng run run chậm rãi kể về quãng đời khó nhọc đã qua.

“Sinh ra và lớn lên ở ấp Thanh Điền, xã Hưng Khánh Trung, nay là ấp Thanh Xuân, xã Hưng Khánh Trung B, huyện Chợ Lách. Hồi đó vì cha mẹ nghèo quá nên phải lao động vất vả từ tấm bé để phụ giúp gia đình, Mẹ đi làm thuê, ở đợ cho địa chủ, hết chỗ này rồi lại đến chỗ khác, ở đợ suốt mấy năm liền chứ có được học hành gì đâu. Đến năm 19 tuổi, cha mẹ nhờ người mai mối về làm vợ ông Nguyễn Văn Tác người cùng quê với Mẹ rồi sinh được 10 mặt con, Mẹ sanh năm một, con trai không hà con ơi!...”

Trong số 10 người con của Mẹ thì đã có năm người tham gia hoạt động cách mạng, khi hòa bình lập lại thì trong năm người con đi kháng chiến, giờ chỉ còn lại ba. Ngoài công việc chính là chạy đò, giã gạo ủng hộ kháng chiến, nuôi chứa cán bộ nằm vùng... Nhiều người trong xóm thấy nhà Mẹ có “Việt Cộng” thường xuyên về ở, có người khẽ hỏi “Bà không sợ tụi lính à?”, Mẹ tự tin đáp lại “tụi nó bắt con cháu mình, mình không sợ nó, vả lại ‘Việt Cộng’ thương đồng bào nhân dân dữ lắm...”. Mẹ nhớ, có một lần chạy đò từ nhà đi Vĩnh Long bị tụi lính Vĩnh Long bắt. Chúng đánh đập tra khảo ở Khám Lá Bến Tre nhưng cả hai đều không khai. Sau những trận roi đòn năm đó, ông về bị bệnh phổi nặng rồi mất tại nhà thương Bến Tre.

Xúc cảm của Mẹ càng dồn nén, khi tôi vô tình nhắc đến hai đứa con đã hy sinh. Tay Mẹ run run xóm khai trầu rồi chợt chỉ lên tấm bằng Tổ quốc ghi công tên: liệt sĩ Nguyễn Văn Đèo, Tiểu đội trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam, hy sinh ngày 23 tháng 7 năm 1972, đó là người con thứ sáu của Mẹ. Năm 1969, anh tham gia trong đội Đặc công Tiểu đoàn 9, hoạt động ở xã Nhuận Phú Tân, huyện Mỏ Cày. Hôm ấy, để bảo vệ đoàn cán bộ thoát khỏi vòng vây của địch, anh cùng đồng đội chiến đấu rất kiên cường và anh dũng hy sinh tại Cống Cầu May, xã Nhuận Phú Tân. Hay tin, Mẹ như chết rồi, không còn biết gì hết.

Anh Nguyễn Văn Lượm, người con thứ tư của Mẹ cũng thoát ly gia đình năm 1969, ở đơn vị Tiểu đoàn 10. Ngày 28 tháng 10 năm 1972, anh được đơn vị cho nghỉ phép về thăm gia đình để chuẩn bị vào trận chiến mới. Nhưng ngờ đâu đó là lần định mệnh, anh bị địch theo dõi, phục kích bắn chết ngay trên đường về cách nhà không xa.

Đau đớn dồn dập đến với Mẹ chỉ trong vòng ba tháng ngắn ngủi, Mẹ chỉ biết khóc, khóc hết ngày này rồi lại sang ngày khác, những giọt nước mắt tiễn biệt của kẻ ở người đi “tre già lại khóc tiễn măng non” làm mắt Mẹ mờ dần theo nỗi nhớ niềm thương.

Giờ thì hai người con của Mẹ đã không còn nữa. Mẹ dồn nén nỗi đau vào trong sâu thẳm của tâm hồn, nhưng những giọt nước mắt sao cứ mãi lăn dài trên đôi má già nua. Và rồi Mẹ cũng cố chịu đựng sống cho đến ngày quê hương được hoàn toàn giải phóng bên 6 người con thân yêu còn lại.

Dù đau thương cùng với gánh nặng về tuổi tác, nhưng trong Mẹ vẫn tiềm tàng sức sống mạnh mẽ. Có lẽ, Mẹ sống để chăm sóc các con và nuôi dạy các cháu, bởi Mẹ là chỗ dựa, là niềm tin cho cả gia đình.

Hiện tại, Mẹ sống với người con trai Út trong căn nhà tình nghĩa mà Công ty TNHH Sổ số Kiến thiết tỉnh Bến Tre đã xây cất cho Mẹ vào năm 2013. Hàng tháng với số tiền trợ cấp của Nhà nước trên dưới ba triệu đồng, Mẹ vui cười cho biết: với số tiền trên, hàng tháng Mẹ chi tiêu cũng tạm đủ.

Chào Mẹ ra về, đúng lúc mặt trời cũng đã đứng bóng, trong tôi vẫn còn hiện hữu hình bóng của Mẹ - người Mẹ già tóc đã bạc phơ, tay bưng khay trầu kẽo kẹt tiếng võng đưa.