Hình bóng người Cha trên đỉnh đèo Khau Co (Chiến dịch Biên giới 1950)
Đào Thị Thủy Tiên
Trước giờ mở màn trận đánh Đông Khê then chốt, trời tờ mờ sáng giữa sương mù dày đặc của núi rừng biên ải Cao Bằng, sương đêm đọng lạnh buốt ngọn cây cỏ. Bác Hồ cùng một vài đồng chí bảo vệ, liên lạc lặng lẽ men theo lối mòn dốc đá dựng đứng để trèo lên đài quan sát đặt trên đỉnh núi đá Khau Co. Đường lên núi hiểm trở, nhiều đoạn trơn trượt bởi rêu phong và sương ẩm, cán bộ đi cùng mấy lần ngỏ ý đỡ tay, nhưng Bác nhẹ nhàng gạt đi, tự mình chống gậy trúc vững chãi từng bước tiến lên đỉnh.
Lên đến đỉnh núi, gió ngàn thổi lồng lộng làm phần phật tà áo chàm sờn vai. Bác không chọn ngồi vào căn hầm trú ẩn dã chiến đã được đào sẵn mà chọn một mỏm đá nhô ra phía trước để có tầm nhìn bao quát nhất về cụm cứ điểm Đông Khê của địch. Người lấy chiếc ống nhòm dây da đã mòn vẹt, chăm chú dõi theo từng di biến động của các đồn bốt, công sự địch phía thung lũng.
Gương mặt Bác hiện rõ vẻ đăm chiêu, từng nếp nhăn hằn sâu nỗi âu lo cho vận mệnh non sông và sinh mạng của hàng ngàn chiến sĩ trẻ sắp bước vào trận đánh giáp lá cà sinh tử. Giữa lúc ấy, nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Năng An đã kịp bấm máy, ghi lại bức ảnh lịch sử: một vị Chủ tịch nước đầu râu tóc bạc, khoác áo chàm giản dị, ngồi thu mình trên tảng đá tai mèo với chiếc gậy trúc bên cạnh, dõi ánh mắt tinh anh vào trận địa.
