Hình thức giáo dục độc đáo và sáng tạo của lực lượng công an nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Trong 11 năm, Trường tại Trung ương Cục đã đào tạo được 70 khóa với hơn 5.000 học viên. Ban An ninh các khu, tỉnh, thành phố mở lớp bồi dưỡng được 15.463 cán bộ an ninh tại chỗ. Số cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng đã phát huy tốt trên các mặt công tác và trưởng thành nhanh chóng, trở thành nguồn bổ sung cán bộ, cán bộ lãnh đạo rất quan trọng cho Ban An ninh các cấp.

Đại tá, nhà giáo ưu tú Nguyễn Trọng Doãn chia sẻ về những lớp học đặc biệt trong rừng thời kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Video: VƯƠNG NAM

Đại tá, nhà giáo ưu tú Nguyễn Trọng Doãn cho biết: “Những lớp học đặc biệt trong rừng thời kháng chiến chống Mỹ được bố trí chương trình, nội dung cũng như thời gian hết sức đặc biệt. Không chỉ ngắn gọn, thiết thực mà thời gian học thì vô cùng linh hoạt. Hễ giặc thôi càn, bom thôi dội lúc nào là học lúc đó... Đây là hình thức giáo dục độc đáo và sáng tạo của lực lượng công an nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước”.

Để bảo đảm công tác khám, chữa thương, chữa bệnh trong điều kiện chiến tranh, Bộ Công an cũng đã chi viện hàng trăm cán bộ y, bác sĩ cùng hàng chục tấn thuốc tân dược đủ hình thành Bệnh xá Trung ương Cục miền nam và năm 1973 chuyển thành một Bệnh viện. Đội ngũ y, bác sĩ phải làm việc trong hoàn cảnh chiến trường hết sức khó khăn. Vừa chữa bệnh vừa phải trồng sắn, đi tải gạo trong rừng và tham gia đánh địch càn quét. Trong hoàn cảnh thiếu thốn thiết bị, dụng cụ cũng như cơ sở vật chất, các đồng chí vẫn tìm mọi cách khắc phục khó khăn, đưa ra các sáng kiến để cải thiện việc khám chữa bệnh, như tạo ra “dịch truyền” từ lấy nước mưa hứng bằng ni-lon. Ngoài chữa bệnh, mỗi thầy thuốc còn là những chiến sĩ sẵn sàng bảo vệ bệnh nhân, che chắn cho bệnh nhân trong những trận càn hay trước bom đạn, pháo kích của địch.

Ra đi mà không hẹn ngày về, các cán bộ, chiến sĩ luôn sắt son một niềm tin về ngày toàn thắng, bắc- nam sum họp một nhà. Có lẽ vì thế nên dù có phải trải qua hoàn cảnh khắc nghiệt, ác liệt của cuộc chiến, phải ăn củ rừng, nước suối, ốm đau bệnh tật không đủ thuốc điều trị; bị địch bắt, phải đối phó với nhiều thủ đoạn tra khảo, hình thức tra tấn vô cùng dã man của địch, những người chiến sĩ cách mạng công an nhân dân vẫn không hề sợ hãi hay băn khăn, do dự... về con đường và lý tưởng mình đã chọn.

Trong cuốn hồi ký viết ở tuổi 96, Thiếu tướng, Anh hùng Phan Văn Lai đã chia sẻ: “Tôi còn sống được đến hôm nay và gia đình tôi được hạnh phúc như ngày hôm nay là nhờ hồng phúc của tổ tiên, của cha mẹ; sự nuôi dưỡng của những vùng quê thân thương và sự yêu thương, che chở của đồng đội, đồng bào…”.

Hơn lúc nào hết trong khó khăn, gian khổ “tình đồng chí, nghĩa đồng bào” lại càng được phát huy và thể hiện rõ ràng nhất. Trong trận càn tháng 5/1968 ở xã Phú Phong (cũ), ông Lai đã được các bà La Thị Giáng và bà Lê Thị Hạnh nuôi giấu và che chở. Sau đó, do bị lộ, ông lại phải tìm cách vượt qua vòng vây của địch để về cơ sở ở thôn Mong A (xã Phú Cường nay là xã Vinh Thái) và được gia đình ông Hoàng Sa nuôi giấu ở dưới hầm.

Nhớ lại khoảng thời gian này, ông Lai không khỏi xót xa: “Càng nghĩ tôi lại càng xúc động và cảm phục tấm lòng của ông bà Hoàng Sa đã phải chịu trận đòn tra khảo, đánh đập dã man của kẻ thù. Chúng còn hăm dọa bắn bỏ, đốt nhà nếu không chịu chỉ hầm bí mật nuôi giấu Việt Cộng, nhưng ông bà vẫn một lòng, một dạ, cam chịu cực hình để bảo vệ cho chúng tôi. Nhờ tình cảm, sự kiên trung của những người dân bình dị, mộc mạc mà rất đỗi can đảm ấy, chúng tôi vượt qua được hiểm nguy, sống và hoàn thành nhiệm vụ cho đến ngày chiến thắng”.

Trong cuộc chiến đấu sinh tử với kẻ thù, lực lượng Công an chi viện đã có 909 đồng chí hy sinh anh dũng, 46 đồng chí bị địch bắt, tù đày, tra tấn dã man vẫn giữ vững khí tiết cách mạng. Hàng trăm đồng chí bị thương tật, nhiễm chất độc da cam, mắc các bệnh hiểm nghèo, do di chứng chiến tranh... Những mất mát hy sinh lớn lao đó đã góp phần quan trọng làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền nam thống nhất đất nước.