Hình tượng anh hùng Kim Đồng trong nền nghệ thuật Việt Nam
Là một trong những đội viên đầu tiên của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, anh hùng Kim Đồng (1929-1943) đã trở thành một hình tượng bất hủ, hiện diện trong nhiều tác phẩm nghệ thuật đặc sắc của Việt Nam. Anh hùng Kim Đồng (tên thật là Nông Văn Dền) sinh năm 1928, dân tộc Nùng, tại bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Khi hy sinh, Kim Đồng là đội trưởng Đội Nhi đồng Cứu quốc (Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay).
Sinh ra và lớn lên trong chiếc nôi của chiến khu cách mạng, khi còn nhỏ Kim Đồng đã sớm được cán bộ Việt Minh giáo dục, giác ngộ. Anh đã vận động các bạn cùng lứa tuổi trong bản làm nhiệm vụ liên lạc, chuyển công văn, tài liệu, đưa đón cán bộ, trinh sát nắm tình hình địch để cung cấp cho cán bộ.
Tháng 5/1941, Trung ương Đảng quyết định thành lập Đội Nhi đồng Cứu quốc. Kim Đồng là một trong số năm đội viên đầu tiên và được bầu làm đội trưởng Đội Nhi đồng Cứu quốc. Được rèn luyện thử thách, Kim Đồng luôn thể hiện trí thông minh, lòng dũng cảm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Trên phương diện văn hóa nghệ thuật, anh hùng Kim Đồng đã trở thành một hình tượng bất hủ, hiện diện trong nhiều tác phẩm nghệ thuật đặc sắc của Việt Nam.
Trong âm nhạc, nhạc sĩ Phong Nhã đã sáng tác bài hát “Kim Đồng” vào năm 1945 để ca ngợi những chiến công của anh. Bài hát có những lời hào hùng đã in sâu vào tâm trí hàng triệu thiếu niên, nhi đồng thời kháng chiến:
Đến năm 2015, bộ phim hoạt hình "Kim Đồng" được tạo hình bằng công nghệ 3D đã được trình chiếu trong lễ khai mạc đợt phim kỷ niệm 70 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 tại Trung tâm Chiếu phim quốc gia. Đây là lần đầu tiên hình tượng anh Kim Đồng bước vào hoạt hình và để lại trong lòng khán giả những cảm xúc thật trong trẻo.
Vào năm 2017, Khu di tích Anh hùng liệt sĩ Kim Ðồng (tỉnh Cao Bằng) đã khánh thành công trình tranh gốm tái hiện cuộc đời người con ưu tú của quê hương Cao Bằng.
