HỒ CHÍ MINH: PHÁC THẢO MỘT CĂN CƯỚC VĂN HÓA VÀ LINH HỒN DÂN TỘC

Tên bài viết: HỒ CHÍ MINH: PHÁC THẢO MỘT CĂN CƯỚC VĂN HÓA VÀ LINH HỒN DÂN TỘC

Trong dòng chảy bất tận của thời gian, có những cái tên khi xướng lên đã thấy cả một chiều dài lịch sử, có những cuộc đời khi khép lại đã mở ra một kỷ nguyên mới cho cả một dân tộc. Hồ Chí Minh là một con người như thế. Người không chỉ là vị lãnh tụ thiên tài, người cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam, mà còn là một biểu tượng văn hóa, một nhân cách lớn đã làm lay động trái tim nhân loại tiến bộ.

Từ bến cảng Nhà Rồng đến hành trình tìm kiếm ánh sáng chân lý

Lịch sử dân tộc cuối thế kỷ XIX, đàu thế kỷ XX là những trang sử sũng máu và nước mắt dưới gót giày thực dân. Trong bóng tối dày đặc của lầm than, chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành với bàn tay trắng và một trái tim rực lửa yêu nước đã ra đi tìm đường cứu nước

Không giống như các bậc tiền bối Đông Du hay Duy Tân đầy tâm huyết nhưng còn hạn chế về tầm nhìn thời đại, Người chọn hướng sang phương Tây – nơi phát tích của những tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái để tìm hiểu bản chất của đối phương. Cuộc hành trình 30 năm bôn ba qua bốn biển năm châu, làm đủ mọi nghề từ phụ bếp, quét tuyết đến chụp ảnh, viết báo,…không chỉ là cuộc tôi luyện về ý chí mà còn là quá trình tích lũy trí tuệ phi thường. Việc Người tìm thấy luận cương của Lenin về vấn đề dân tộc và thuộc địa vào năm 1920 không chỉ là bước ngoặt cá nhân mà là bước ngoặt của cả dân tộc Việt Nam. Đó là khoảnh khắc “lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lenin” , khoảnh khắc mà chủ nghĩa yêu nước chân chính đã tìm thấy bến đỗ vững chãi nhất là chủ nghĩa Marx-Lenin.

Nhà quân sự thiên tài và kiến trúc sư của nền độc lập

Hồ Chí Minh không chỉ giỏi về lý luận mà còn là một hành động xuất sắc. Người đã sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam, trực tiếp rèn luyện đội ngũ cán bộ, gây dựng phong trào cách mạng từ những đốm lửa nhỏ ở hang Pác Bó để rồi thổi bùng lên thành ngọn lửa Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.

Bản Tuyên ngôn Độc lập đọc tại Quảng trường Ba Đình không chỉ là văn bản pháp lý khẳng định quyền tự do của dân tộc, mà còn là một áng “thiên cổ hùng văn” của thời đại mới. Với tư duy sức bén, Người đã khéo léo dùng chính những lý lẽ về nhân quyền của phương Tây để đòi lại quyền sống cho một dân tộc phương Đông.

Suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Hồ Chí Minh hiện thân cho ý chí “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Người không điều binh khiển tướng từ những phòng làm việc xa hoa, mà hình ảnh Người gậy mây, dép lốp ra mặt trận, thăm hỏi chiến sĩ, đồng cam cộng khổ cùng nhân dân đã tạo nên một sức mạnh gắn kết vô song. Chính sự giản dị ấy đã làm nên sức mạnh của một quân đội “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ”.

Sự kết tinh văn hóa Đông – Tây trong một con người

Điều làm nên phong thái đặc biệt của Hồ Chí Minh là sự hòa quyện tuyệt vời giữa tri thức uyên bác và tâm hồn thi sĩ. Người sử dụng thông thạo nhiều ngoại ngữ, am hiểu sâu sắc văn hóa thế giới những trái tim vẫn luôn đập nhịp đập thuần khiết của hồn quê xứ Nghệ.

Trong văn chương, Hồ Chí Minh để lại một di sản đồ sộ. Nếu Bản án chế độ thực dân Pháp là lưỡi gươm sắc bén chém thẳng vào kẻ thù, thì Nhật ký trong tù lại là một thế giới tâm hồn đầy trắc ẩn, lạc quan và bản lĩnh.

‘Thân thể ở trong lao Quản thúc ở ngoài lao muốn nên sự nghiệp lớn Tinh thần phải càng cao”. Chữ “Thép” trong thơ Người không hề thô cứng mà luôn lấp lánh vẻ đẹp của “tinh thần loại”. Người yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp, trân trọng từ một nhành hoa đến tiếng chuông chùa, từ nụ cười trẻ thơ đến nỗi đau của người lao động. Đó chính là cốt cách của một vị hiền triết phương Đông hiện đại.

Lối sống giản dị

Thế giới ngưỡng mộ Hồ Chí Minh chỉ ở quyền lực chính trị mà ở lối sống “hiền lành, giản dị đến mức tinh khiết”. Là nguyên thủ một quốc gia, nhưng Người từ cối ở trong phủ Toàn quyền lộng lẫy để sống trong một ngôi nhà sàn gỗ đơn sơ giữa vườn cây, ao cá.

Bộ quần áo kaki sờn vai, đôi dép cao su đã đi vào huyền thoại không phải là sự khắc khổ cưỡng ép, mà là sự lựa chọn của một tâm hồn đã đạt đến độ tự do tuyệt đối, không còn bị lệ thuộc vào vật chất. Sự giản dị của Người chính là biểu hiện của một nhân cách lớn: Càng vĩ đại càng giản dị, càng vĩ đại, càng gần dân

Di chúc và lời dặn dò cho muôn đời sau

Trước khi về với thế giới người hiền, Người đã để lại bản Di chúc – một văn kiện lịch sử thấm đẫm tinh thần nhân văn. Trong đó, Người không quên dặn dò về việc đoàn kết Đảng, về việc chăm lo cho đời sống nhân dân, về việc bồi dưỡng thế hệ Cách mạng cho đời sau là “việc rất quan trọng và rất cần thiết”.

Điều xúc động nhất là Người không hề có tư lợi cho riêng mình, ngay cả việc tang lễ cũng dặn dò phải đơn giản, tiết kiệm để tránh lãng phí tiền bạc của dân. Sự hy sinh trọn vẹn ấy đã biến Hồ Chí Minh thành một vị Thánh trong lòng nhân dân Việt Nam.