HỒ CHÍ MINH VỚI MIỀN NAM – “MIỀN NAM LUÔN Ở TRONG TRÁI TIM TÔI”

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Việt Nam bước vào một giai đoạn lịch sử mới. Đất nước tạm thời bị chia thành hai miền với giới tuyến quân sự tạm thời ở khu vực vĩ tuyến 17. Miền Bắc được giải phóng và bắt đầu công cuộc khôi phục, xây dựng; trong khi miền Nam tiếp tục nằm dưới chính quyền Việt Nam Cộng hòa và sự can thiệp ngày càng sâu của Hoa Kỳ.

Đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự chia cắt ấy không phải là điều Người mong muốn.

Từ sau năm 1954, vấn đề miền Nam trở thành một trong những vấn đề lớn nhất trong suy nghĩ và hoạt động của Người.

Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng định rằng Việt Nam là một dân tộc, một đất nước, và sự chia cắt chỉ là tình trạng tạm thời.

Người luôn hướng sự quan tâm về đồng bào miền Nam.

Có những lá thư gửi đồng bào.

Có những lời nhắn gửi đến cán bộ.

Có những cuộc gặp gỡ với những người từ miền Nam ra Bắc.

Trong những cuộc trò chuyện ấy, Người thường hỏi về tình hình miền Nam.

Hỏi cuộc sống của đồng bào.

Hỏi tình hình đấu tranh.

Hỏi những khó khăn mà cán bộ và nhân dân đang phải đối mặt.

Đối với Hồ Chí Minh, miền Nam không phải là một khái niệm trên bản đồ.

Đó là nơi có những con người cụ thể.

Những gia đình.

Những người mẹ.

Những người con.

Những người chiến sĩ.

Những người đang sống trong hoàn cảnh chiến tranh và chia cắt.

Chính vì vậy, hình ảnh miền Nam xuất hiện rất nhiều trong những lời nói và bài viết của Người trong giai đoạn này.

Một trong những câu nói nổi tiếng nhất là:

“Miền Nam luôn ở trong trái tim tôi.”

Câu nói ngắn nhưng thể hiện một tình cảm rất rõ ràng.

Đối với Hồ Chí Minh, dù đất nước đang bị chia cắt, tình cảm đối với đồng bào miền Nam không hề thay đổi.

Người cũng nhiều lần nhắc đến mong muốn được vào thăm miền Nam.

Nhưng chiến tranh và điều kiện chính trị khiến mong muốn ấy không thể thực hiện.

Đây là một trong những điều khiến những năm cuối đời của Hồ Chí Minh có một nỗi trăn trở rất riêng.

Người đã đi qua rất nhiều nơi trên thế giới.

Đã đến Pháp.

Anh.

Liên Xô.

Trung Quốc.

Nhiều quốc gia khác.

Nhưng khi đất nước bị chia cắt, Người lại không thể tự do đi từ miền Bắc vào miền Nam.

Và điều đó trở thành một mong muốn chưa thực hiện được.

Từ năm 1954, miền Bắc đứng trước nhiệm vụ xây dựng lại đất nước sau chiến tranh.

Cơ sở vật chất bị tàn phá.

Kinh tế còn nghèo.

Nguồn nhân lực thiếu.

Trong khi đó, miền Nam bước vào một giai đoạn xung đột ngày càng nghiêm trọng.

Hồ Chí Minh cùng Trung ương xác định nhiệm vụ của miền Bắc là xây dựng và củng cố miền Bắc, đồng thời tiếp tục ủng hộ cuộc đấu tranh ở miền Nam.

Nhưng Người hiểu rằng cuộc đấu tranh sẽ rất lâu dài.

Không thể giải quyết trong vài tháng.

Không thể chỉ dựa vào một vài chiến dịch.

Cần có sức mạnh tổng hợp.

Cần xây dựng hậu phương.

Cần phát triển kinh tế.

Cần giáo dục.

Cần xây dựng lực lượng.

Cần giữ vững niềm tin của nhân dân.

Vì vậy, những năm tháng sau 1954, Hồ Chí Minh dành nhiều sự quan tâm cho công cuộc xây dựng miền Bắc.

Người đi thăm các nhà máy.

Thăm hợp tác xã.

Thăm trường học.

Thăm các đơn vị quân đội.

Thăm nông dân.

Người muốn trực tiếp nhìn thấy cuộc sống của nhân dân thay đổi như thế nào.

Có một điểm rất đặc biệt trong những chuyến đi ấy.

Hồ Chí Minh thường không chỉ đứng nghe báo cáo.

Người hỏi rất cụ thể.

Sản xuất được bao nhiêu?

Công nhân ăn uống thế nào?

Nông dân có đủ nước tưới không?

Trẻ em có được đi học không?

Cán bộ có thực sự gần dân không?

Những câu hỏi ấy cho thấy Người quan tâm đến những vấn đề rất đời thường.

Bởi Người hiểu rằng một đất nước muốn mạnh không thể chỉ dựa vào những khẩu hiệu lớn.

Nó phải được xây dựng từ những con người cụ thể và cuộc sống cụ thể.

Trong khi miền Bắc xây dựng, chiến tranh ở miền Nam ngày càng leo thang.

Từ cuối những năm 1950 và đầu những năm 1960, tình hình trở nên phức tạp hơn.

Phong trào đấu tranh ở miền Nam phát triển.

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập năm 1960.

Sau đó, chiến tranh ngày càng mở rộng.

Hoa Kỳ tăng cường sự hiện diện quân sự.

Quân đội Mỹ trực tiếp tham chiến với quy mô lớn từ giữa những năm 1960.

Miền Bắc cũng trở thành mục tiêu của các cuộc không kích.

Đất nước bước vào một cuộc chiến tranh khốc liệt.

Trong những năm ấy, Hồ Chí Minh thường xuyên gửi lời động viên tới đồng bào và chiến sĩ miền Nam.

Người khẳng định rằng dù chiến tranh có khó khăn đến đâu, nhân dân Việt Nam vẫn phải giữ vững ý chí.

Một trong những câu nói nổi tiếng của Người là:

“Không có gì quý hơn độc lập, tự do.”

Câu nói xuất hiện trong hoàn cảnh chiến tranh nhưng mang ý nghĩa rộng hơn.

Độc lập và tự do được đặt ở vị trí cao nhất.

Không có vật chất nào có thể thay thế được.

Không có khó khăn nào có thể khiến mục tiêu ấy bị từ bỏ.

Trong những năm chiến tranh, Hồ Chí Minh cũng đặc biệt quan tâm đến thanh niên.

Người hiểu rằng thế hệ trẻ sẽ là lực lượng trực tiếp gánh vác cuộc chiến và xây dựng đất nước.

Người thường nói đến tinh thần xung phong, trách nhiệm và ý chí của tuổi trẻ.

Những phong trào thanh niên tình nguyện lên đường vào chiến trường phát triển mạnh.

Có những người rất trẻ.

Có người mới mười tám, đôi mươi.

Họ rời gia đình.

Rời trường học.

Rời những người thân yêu.

Đi đến chiến trường.

Trong số họ có những người không bao giờ trở về.

Đó là một phần đau thương của chiến tranh.

Hồ Chí Minh hiểu điều đó.

Vì vậy, khi nói về chiến thắng, Người không bao giờ chỉ nói về thắng lợi.

Người cũng quan tâm đến những người đã hy sinh.

Đến gia đình liệt sĩ.

Đến thương binh.

Đến những người mẹ mất con.

Đến những người vợ mất chồng.

Đó là lý do Người đặc biệt chú trọng công tác thương binh, liệt sĩ.

Người từng viết:

“Thương binh, bệnh binh, gia đình quân nhân và gia đình liệt sĩ là những người có công với Tổ quốc, với nhân dân.”

Đối với Người, chiến tranh không chỉ được nhìn bằng bản đồ quân sự.

Đằng sau mỗi trận đánh là những con người.

Mỗi con số thương vong là một gia đình.

Mỗi người lính hy sinh là một người con, người chồng, người cha hoặc người anh.

Vì vậy, trách nhiệm của Nhà nước và xã hội đối với họ phải được duy trì ngay cả trong chiến tranh.

Trong những năm cuối đời, mong muốn được vào thăm miền Nam của Hồ Chí Minh vẫn luôn tồn tại.

Người từng nói đến mong muốn ấy nhiều lần.

Nhưng sức khỏe ngày càng yếu.

Chiến tranh vẫn tiếp diễn.

Điều kiện đi lại không cho phép Người thực hiện mong muốn.

Đó trở thành một trong những điều dang dở trong cuộc đời Người.

Nhưng dù không thể trực tiếp đặt chân vào miền Nam, Hồ Chí Minh vẫn thường xuyên gửi tình cảm đến đồng bào nơi đó.

Người coi đồng bào miền Nam là một phần không thể tách rời của dân tộc Việt Nam.

Và trong những lời nói cuối cùng về tương lai đất nước, Người vẫn nhấn mạnh mong muốn:

Bắc – Nam sum họp một nhà.

Đó không chỉ là một mục tiêu chính trị.

Nó còn là một ước nguyện.

Một người đã dành gần cả cuộc đời cho đất nước nhưng đến cuối đời vẫn chưa được nhìn thấy đất nước thống nhất.

Điều đó khiến câu chuyện về Hồ Chí Minh và miền Nam trở nên đặc biệt.

Năm 1945, Người tuyên bố Việt Nam độc lập.

Năm 1954, chiến tranh chống Pháp kết thúc nhưng đất nước tạm thời chia cắt.

Từ đó đến cuối đời, Người tiếp tục hướng tới một mục tiêu:

độc lập và thống nhất đất nước.

Ngày 2/9/1969, Hồ Chí Minh qua đời.

Khi ấy, đất nước vẫn chưa thống nhất.

Chiến tranh vẫn còn tiếp diễn.

Miền Nam vẫn chưa được giải phóng.

Điều đó có nghĩa là một trong những mong muốn lớn nhất của Người vẫn chưa thành hiện thực.

Nhưng câu chuyện không dừng lại ở đó.

Sáu năm sau, ngày 30/4/1975, chiến tranh kết thúc, Sài Gòn được giải phóng và đất nước tiến tới thống nhất.

Hồ Chí Minh không còn sống để chứng kiến ngày ấy.

Nhưng mong muốn mà Người đã nhắc đến trong nhiều năm cuối cùng đã trở thành hiện thực.

Nếu nhìn lại cuộc đời Hồ Chí Minh, có thể thấy một điều rất rõ:

Người đã dành phần lớn cuộc đời cho một mục tiêu lớn:

một Việt Nam độc lập, thống nhất và tự chủ.

Từ khi còn là Nguyễn Tất Thành rời đất nước năm 1911, đến khi trở thành Hồ Chí Minh, mục tiêu ấy luôn xuất hiện dưới những hình thức khác nhau.

Và những năm cuối đời, khi sức khỏe đã yếu, Người vẫn nhắc đến miền Nam.

Vẫn quan tâm đến đồng bào miền Nam.

Vẫn mong một ngày được nhìn thấy đất nước không còn chia cắt.

Có lẽ vì thế, câu nói “Miền Nam luôn ở trong trái tim tôi” không chỉ là một câu nói về tình cảm.

Nó phản ánh một phần rất sâu trong suy nghĩ của Hồ Chí Minh về dân tộc:

đất nước có thể bị chia cắt bởi một giới tuyến, nhưng tình cảm và ý thức về một dân tộc thống nhất không thể bị chia cắt.

Và dù Người không thể sống đến ngày đất nước thống nhất, mong muốn ấy vẫn tiếp tục được thế hệ sau thực hiện.

Ngày 30/4/1975, non sông thu về một mối.

Một điều mà Hồ Chí Minh đã mong muốn trong suốt những năm tháng cuối đời cuối cùng đã trở thành hiện thực.