HỒ CHÍ MINH VỚI THANH NIÊN – NHỮNG NGƯỜI SẼ TIẾP TỤC CÔNG VIỆC CỦA ĐẤT NƯỚC

Trong cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thanh niên luôn giữ một vị trí đặc biệt. Người không chỉ xem thanh niên là lực lượng tham gia cách mạng trong hiện tại, mà còn coi họ là những người sẽ tiếp tục xây dựng đất nước trong tương lai.

Ngay từ những năm đầu hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã đặc biệt chú ý đến việc giáo dục và tổ chức thanh niên.

Năm 1925, tại Quảng Châu, Người thành lập Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội. Đây là một tổ chức có vai trò quan trọng trong việc truyền bá tư tưởng cách mạng và đào tạo những người hoạt động cách mạng Việt Nam.

Nhiều thanh niên Việt Nam lúc ấy tìm đến Quảng Châu.

Họ rời quê hương.

Có người đến từ những vùng quê nghèo.

Có người đã từng tham gia các phong trào yêu nước.

Có người còn rất trẻ và chưa có nhiều kinh nghiệm chính trị.

Hồ Chí Minh trực tiếp huấn luyện họ.

Người giảng về tình hình Việt Nam.

Giảng về cách mạng.

Giảng về tổ chức.

Giảng về vai trò của quần chúng.

Những bài giảng sau đó được tập hợp thành cuốn “Đường Kách mệnh”, xuất bản năm 1927.

Đây là một trong những tài liệu quan trọng đối với quá trình truyền bá tư tưởng cách mạng vào Việt Nam.

Điều đáng chú ý là Hồ Chí Minh không chỉ muốn tìm những người tài giỏi.

Người muốn xây dựng một lớp người có lý tưởng, kỷ luật và tinh thần phục vụ nhân dân.

Đối với Người, một thanh niên có năng lực nhưng không có trách nhiệm với cộng đồng thì chưa đủ.

Một người có học vấn nhưng chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân cũng chưa đủ.

Người thanh niên cần biết đặt lợi ích của đất nước và nhân dân vào vị trí quan trọng.

Quan điểm ấy được thể hiện rất rõ trong nhiều bài viết và bài nói chuyện của Người.

Hồ Chí Minh từng khẳng định:

“Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà.”

Câu nói này phản ánh cách Người nhìn nhận về thế hệ trẻ.

Tương lai của đất nước không thể chỉ dựa vào thế hệ đang lãnh đạo.

Một quốc gia muốn phát triển phải có thế hệ kế tiếp.

Những người trẻ hôm nay sẽ trở thành cán bộ, nhà giáo, kỹ sư, bác sĩ, công nhân, nông dân, chiến sĩ và những người lãnh đạo xã hội ngày mai.

Vì vậy, giáo dục thanh niên không chỉ là việc của gia đình.

Đó là trách nhiệm của cả xã hội.

Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng giáo dục đạo đức.

Người cho rằng thanh niên phải có lý tưởng.

Phải có ý chí.

Phải biết chịu khó.

Phải biết tiết kiệm.

Phải có tinh thần đoàn kết.

Phải chống chủ nghĩa cá nhân.

Nhưng Người cũng không yêu cầu thanh niên chỉ học lý thuyết.

Ngược lại, Người luôn nhấn mạnh việc học phải đi đôi với hành.

Thanh niên cần học tập nhưng cũng phải lao động.

Cần có kiến thức nhưng phải biết sử dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề thực tế.

Trong những năm kháng chiến, quan điểm ấy càng trở nên rõ ràng.

Hàng triệu thanh niên đã tham gia cuộc kháng chiến.

Có người gia nhập quân đội.

Có người tham gia thanh niên xung phong.

Có người làm giao liên.

Có người vận chuyển lương thực.

Có người làm công tác y tế.

Có người ở lại hậu phương sản xuất.

Mỗi người đóng góp theo một cách khác nhau.

Nhưng điểm chung là họ đều còn rất trẻ.

Nhiều người trong số họ mới chỉ ở độ tuổi đôi mươi.

Họ đã phải rời khỏi cuộc sống bình thường để bước vào chiến tranh.

Có người chưa kịp học xong.

Có người chưa kịp lập gia đình.

Có người chưa từng đi xa khỏi quê hương.

Nhưng họ vẫn lên đường.

Trong những năm tháng ấy, hình ảnh thanh niên Việt Nam trở thành một phần quan trọng của cuộc kháng chiến.

Hồ Chí Minh thường xuyên động viên thế hệ trẻ.

Người gửi thư cho thanh niên.

Thăm các đơn vị.

Nói chuyện với học sinh, sinh viên.

Người muốn thanh niên hiểu rằng lòng yêu nước không chỉ thể hiện bằng những lời nói lớn lao.

Một người trẻ có thể thể hiện lòng yêu nước bằng cách học tập tốt.

Lao động tốt.

Giữ kỷ luật.

Giúp đỡ người khác.

Tham gia công việc chung.

Sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi đất nước cần.

Trong thời kỳ xây dựng miền Bắc sau năm 1954, vai trò của thanh niên lại thay đổi.

Không phải tất cả thanh niên đều cầm súng.

Một bộ phận lớn tham gia xây dựng đất nước.

Có người vào nhà máy.

Có người lên vùng kinh tế mới.

Có người làm việc trong ngành giáo dục.

Có người học kỹ thuật.

Có người tham gia sản xuất nông nghiệp.

Có người xây dựng những công trình mới.

Hồ Chí Minh hiểu rằng nếu chỉ chiến đấu mà không xây dựng thì đất nước không thể phát triển.

Vì vậy, thanh niên phải vừa là lực lượng bảo vệ Tổ quốc, vừa là lực lượng xây dựng Tổ quốc.

Người từng nhắc thanh niên:

“Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên.”

Câu nói này thể hiện niềm tin rất lớn vào sức trẻ.

Những công việc khó khăn thường cần sức khỏe, sự năng động và khả năng thích nghi.

Thanh niên có lợi thế ấy.

Nhưng Hồ Chí Minh không muốn thanh niên chỉ dựa vào sức khỏe.

Người yêu cầu thanh niên phải học tập.

Học văn hóa.

Học khoa học kỹ thuật.

Học nghề.

Học cách tổ chức công việc.

Học cách làm người.

Bởi đất nước muốn phát triển thì cần một thế hệ trẻ có trình độ.

Một quốc gia nghèo không thể mãi dựa vào lao động thủ công.

Muốn xây dựng nền kinh tế hiện đại phải có tri thức.

Phải có khoa học.

Phải có kỹ thuật.

Phải có những người trẻ dám học hỏi và sáng tạo.

Trong những năm cuối đời, Hồ Chí Minh vẫn đặc biệt quan tâm đến thanh niên.

Một trong những văn bản cuối cùng Người dành nhiều tâm huyết là “Di chúc”.

Trong Di chúc, Người nhắc đến đoàn viên và thanh niên.

Người đánh giá thanh niên là lực lượng có vai trò quan trọng trong sự nghiệp cách mạng và căn dặn Đảng phải chăm lo giáo dục, đào tạo họ.

Điều này rất đáng chú ý.

Bởi khi viết Di chúc, Hồ Chí Minh đã ở tuổi cao.

Sức khỏe ngày càng yếu.

Người biết rằng mình không còn nhiều thời gian.

Nhưng ngay cả lúc ấy, Người vẫn nghĩ đến những người sẽ sống và làm việc sau mình.

Đó chính là thế hệ trẻ.

Người không chỉ nghĩ đến chiến thắng trước mắt.

Người nghĩ đến tương lai lâu dài của đất nước.

Một thế hệ trẻ tốt sẽ giúp đất nước phát triển.

Một thế hệ trẻ thiếu lý tưởng, thiếu kiến thức và thiếu trách nhiệm sẽ khiến đất nước gặp khó khăn.

Vì vậy, giáo dục thanh niên đối với Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ chiến lược.

Nhưng có lẽ điều khiến những lời dạy của Người về thanh niên vẫn được nhắc đến nhiều là bởi Người không xem thanh niên chỉ là những người cần được giáo dục.

Người cũng tin tưởng và giao việc cho họ.

Người muốn thanh niên được rèn luyện trong thực tiễn.

Muốn họ tham gia những công việc thật.

Muốn họ tự mình giải quyết vấn đề.

Muốn họ trở thành những người có trách nhiệm với cộng đồng.

Đó là một cách nhìn khá đặc biệt.

Thay vì nói:

“Thanh niên còn trẻ nên chưa biết gì.”

Hồ Chí Minh lại đặt câu hỏi:

“Làm thế nào để thanh niên được rèn luyện và trưởng thành?”

Câu trả lời là:

học tập, lao động và thực tiễn.

Đó cũng là lý do tại sao trong cuộc đời Hồ Chí Minh, Người nhiều lần gặp gỡ thanh niên.

Từ những thanh niên cách mạng ở Quảng Châu những năm 1920 đến những thanh niên trong kháng chiến và xây dựng đất nước sau năm 1954, Người luôn dành cho thế hệ trẻ một sự quan tâm đặc biệt.

Và điều quan trọng nhất Người để lại không phải chỉ là những khẩu hiệu.

Đó là một quan niệm:

Tuổi trẻ phải có lý tưởng, nhưng lý tưởng phải được biến thành hành động.

Một người trẻ yêu nước không chỉ nói rằng mình yêu nước.

Họ phải học.

Phải làm.

Phải cống hiến.

Phải chịu trách nhiệm.

Phải biết đứng lên khi đất nước cần.

Và cũng phải biết xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn khi đất nước hòa bình.

Ngày nay, khi chiến tranh đã lùi xa, lời dạy ấy vẫn có một ý nghĩa khác.

Thanh niên không còn phải cầm súng ra chiến trường như thế hệ trước.

Nhưng vẫn có những “mặt trận” mới.

Học tập.

Khoa học.

Công nghệ.

Kinh tế.

Bảo vệ môi trường.

Khởi nghiệp.

Chuyển đổi số.

Xây dựng cộng đồng.

Bảo vệ chủ quyền.

Mỗi thời đại có những thử thách khác nhau.

Nhưng câu hỏi dành cho người trẻ vẫn giống nhau:

Mình sẽ làm gì cho đất nước?

Có lẽ đó chính là điều Hồ Chí Minh muốn thế hệ trẻ suy nghĩ.

Không phải tất cả thanh niên đều phải trở thành những nhân vật lớn.

Không phải ai cũng cần làm một việc phi thường.

Một sinh viên học tập nghiêm túc.

Một công nhân làm việc có trách nhiệm.

Một bác sĩ tận tâm với bệnh nhân.

Một kỹ sư tạo ra công nghệ mới.

Một giáo viên giúp học sinh tiến bộ.

Một người trẻ biết sống tử tế và có trách nhiệm với cộng đồng.

Tất cả đều có thể trở thành những đóng góp có ý nghĩa.

Bởi đất nước không được xây dựng chỉ bằng những con người nổi tiếng.

Đất nước được xây dựng mỗi ngày bởi hàng triệu con người bình thường làm tốt công việc của mình.

Và có lẽ đó cũng là lý do Hồ Chí Minh đặt niềm tin lớn đến vậy vào thanh niên.

Bởi Người biết rằng mình không thể sống mãi.

Một ngày nào đó, thế hệ của Người sẽ phải trao lại công việc cho thế hệ sau.

Và khi ấy, đất nước sẽ thuộc về những người trẻ.

Những người phải tiếp tục học tập.

Tiếp tục xây dựng.

Tiếp tục bảo vệ.

Tiếp tục đưa Việt Nam tiến về phía trước.

Hồ Chí Minh từng nói:

“Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà.”

Hơn nửa thế kỷ sau khi Người qua đời, câu nói ấy vẫn đặt ra một câu hỏi rất đơn giản nhưng không dễ trả lời:

Nếu thanh niên là tương lai của đất nước, thì mỗi người trẻ hôm nay đang chuẩn bị gì cho tương lai ấy?