HỒ ĐỨC THẮNG – NGƯỜI ANH HÙNG THẦM LẶNG TRÊN ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN

Quê hương Duyên Hải, Trà Vinh là vùng đất mà cuộc sống của bao thế hệ gắn với sông nước và biển cả. Chính từ miền quê giàu truyền thống cách mạng ấy, Hồ Đức Thắng trưởng thành và trở thành một trong những người đầu tiên góp sức mở nên tuyến vận tải chiến lược mà lịch sử gọi là Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Tên thật của ông là Nguyễn Văn Inh. Tháng 6-1961, Tỉnh ủy Trà Vinh quyết định tổ chức một đội thuyền gồm sáu người bí mật vượt biển ra Bắc bắt liên lạc với Trung ương. Nguyễn Văn Inh được giao làm thuyền trưởng. Để bảo đảm bí mật, sáu người đều sử dụng tên mới ghép thành khẩu hiệu “Đoàn – Kết – Đấu – Tranh – Thắng – Lợi”. Nguyễn Văn Inh bắt thăm được chữ “Thắng”, và từ chuyến đi ấy, cái tên Hồ Đức Thắng gắn với cuộc đời ông.

Cuối tháng 8-1961, sáu người lên chiếc tàu gỗ trọng tải khoảng 15 tấn, mang theo một chiếc la bàn cũ, ít lương thực và nước ngọt rồi âm thầm rời bến. Không một ai được phép báo cho gia đình biết mình đi đâu.

Sau chín ngày lênh đênh, con tàu gặp bão lớn. Sóng gió đánh rách buồm, tàu mất phương hướng và trôi dạt suốt nhiều ngày. Khi nhìn thấy một thành phố, mọi người tưởng đã đến Hải Phòng. Nhưng họ nhanh chóng nhận ra nơi mình cập vào lại là Ma Cao. Sau khi được giúp đỡ, đoàn tiếp tục hành trình đến Quảng Đông, Trung Quốc, rồi trở về Việt Nam và tới Hà Nội.

Tại Thủ đô, Hồ Đức Thắng và đồng đội được gặp các đồng chí lãnh đạo Trung ương. Đặc biệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp nghe đoàn báo cáo tình hình chiến trường miền Nam. Hồ Đức Thắng thay mặt anh em kể lại chuyến vượt biển đầy gian nan, tình hình chiến trường Vĩnh – Trà và quyết tâm chiến đấu của quân dân miền Nam.

Đầu năm 1962, một chặng đường mới bắt đầu. Hồ Đức Thắng trở thành Chính trị viên Tàu 55, trực tiếp tham gia vận chuyển vũ khí từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Đến năm 1966, Tàu 55 đã thực hiện 16 chuyến vận chuyển vũ khí. Ông cùng đồng đội có mặt tại nhiều bến bí mật như Rạch Gốc, Gành Hào, Vàm Lũng, Lộ Diêu, Sa Kỳ, Hòn Hèo, Vũng Rô...

Sau sự kiện Vũng Rô, tuyến vận tải trên biển bị đối phương tăng cường phong tỏa. Những con tàu phải đi xa bờ hơn, hoạt động trong điều kiện ngày càng nguy hiểm. Có chuyến bị phát hiện, thủy thủ phải hủy tàu, xóa dấu vết rồi xuống biển tìm đường vào bờ. Trong những thời điểm căng thẳng ấy, Chính trị viên Hồ Đức Thắng vẫn bình tĩnh phân tích tình hình, động viên đồng đội giữ vững niềm tin và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Ngày 1-7-1967, Hồ Đức Thắng được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đó là sự ghi nhận cho một người đã lặng lẽ dành những năm tháng tuổi trẻ của mình cho những chuyến đi mà khi ấy ngay cả người thân cũng không được biết.

Sự hy sinh thầm lặng ấy còn để lại một câu chuyện đặc biệt về gia đình.

Năm 1961, khi ông bí mật vượt biển ra Bắc, ngay cả vợ ông cũng không biết chồng đi đâu. Cuối năm 1964, trong chuyến công tác thứ chín, Hồ Đức Thắng mới có dịp trở lại Trà Vinh. Hai vợ chồng bí mật gặp nhau hai ngày trong một căn lều giữa rừng, rồi ông lại xuống tàu ra Bắc.

Sau lần gặp ấy, người vợ mang thai.

Không ai ở địa phương biết Hồ Đức Thắng từng bí mật trở về. Vì không thể tiết lộ nhiệm vụ của chồng, bà chấp nhận mang tiếng, bị kiểm điểm và khai trừ khỏi Đảng. Một mình bà sinh con, nuôi con và chịu đựng sự nghi ngờ của mọi người suốt hơn mười năm.

Mãi sau ngày 30-4-1975, Hồ Đức Thắng trở về, sự thật mới được sáng tỏ. Người chồng xót xa trước những gì vợ đã chịu đựng. Nhưng bà chỉ nhẹ nhàng nói:

“Có anh trở về, quên hết đi!”

Năm 1980, sau khoảng 40 năm hoạt động cách mạng, Hồ Đức Thắng rời quân ngũ, trở về Duyên Hải. Người anh hùng của những chuyến tàu bí mật lại sống đời bình dị, làm kinh tế gia đình và giúp đỡ đồng đội, bà con khi gặp khó khăn.

Trước khi đi xa, ông để lại cho con cháu một lời nhắn giản dị nhưng cũng chính là điều ông đã giữ suốt cuộc đời:

“Dù cuộc sống hằng ngày không ít khó khăn nhưng phải giữ cho được những phẩm chất của người lính mà đồng bào đã tin yêu gọi là Bộ đội Cụ Hồ.”

Cuộc đời Hồ Đức Thắng vì thế không chỉ là câu chuyện về những con tàu vượt biển. Đó còn là câu chuyện về lòng trung thành, sự hy sinh thầm lặng và những con người chấp nhận giấu cả chiến công lẫn nỗi đau riêng để giữ trọn bí mật cho cách mạng.