HỒ ĐỨC VAI- “Cây đại thụ” của đồng bào Pa Cô

Miền Tây Thừa Thiên Huế là địa bàn chiến lược trên tuyến Trường Sơn. Để xây dựng căn cứ và lực lượng, cách mạng cần sự tham gia của đồng bào các dân tộc, những người am hiểu địa hình và có uy tín trong cộng đồng. Bên cạnh chiến đấu, nhiệm vụ tuyên truyền, vận động, đoàn kết các bản làng có ý nghĩa quyết định.

A Vai tham gia cách mạng và trở thành một cán bộ, chiến sĩ tiêu biểu của đồng bào Pa Cô. Các nguồn chính thống ghi nhận ông là một trong những người dân tộc thiểu số đầu tiên ở miền Nam được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông chiến đấu gan dạ, mưu trí và có uy tín lớn với đồng bào A Lưới. Gia đình ông còn có Hồ Kan Lịch và Hồ A Nun cùng được phong danh hiệu anh hùng.

Năm 1965, A Vai được ra Bắc và gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong cuộc gặp, ông xin được mang họ Hồ. Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tên cho ông là Hồ Đức Vai. Trở về quê hương, ông vận động đồng bào đoàn kết, tin theo cách mạng và nhiều người tự nguyện mang họ Hồ để thể hiện tình cảm với Bác. Sự kiện này không thay thế cho các chiến công quân sự của ông, nhưng thể hiện vai trò đặc biệt của một người chiến sĩ trong việc kết nối lý tưởng cách mạng với văn hóa cộng đồng. Sau chiến tranh, ông tiếp tục là người có uy tín, tham gia vận động đồng bào xây dựng cuộc sống mới.