Hồ Kan Lịch – Cô gái Pa Cô bắn rơi máy bay Mỹ và 160 chiếc đồng hồ dành cho đồng đội

Người con gái núi rừng Trường Sơn và món quà dành cho những đồng đội ở lại

Giữa núi rừng Trường Sơn, nơi cuộc sống của đồng bào Pa Cô gắn liền với nương rẫy và những bản làng xa xôi, Hồ Kan Lịch lớn lên trong hoàn cảnh đất nước còn chiến tranh. Bà sinh năm 1943 tại vùng A Lưới, Thừa Thiên Huế trước đây. Khi mới khoảng 14 tuổi, Kan Lịch đã tham gia làm giao liên, chuyển thư từ, công văn và vận chuyển hàng hóa phục vụ lực lượng kháng chiến. Những con đường núi hiểm trở trở thành nơi người thiếu nữ ấy phải đi qua thường xuyên, nhiều lúc đối diện với các cuộc truy bắt. Trong một lần làm nhiệm vụ, bà bị bắt và giam giữ nhiều tháng, nhưng sau khi được thả vẫn tiếp tục hoạt động. Từ một cô gái nhỏ bé giữa núi rừng, Kan Lịch dần trưởng thành trong những nhiệm vụ ngày càng nguy hiểm và trở thành người được đồng đội tin tưởng.

Năm 1961, Hồ Kan Lịch được giao chỉ huy lực lượng du kích tại địa phương. Dưới sự tổ chức của bà, đội du kích Hồng Bắc phát triển với đông đảo thành viên, trong đó có nhiều phụ nữ người Pa Cô. Các chiến sĩ phải chiến đấu trong điều kiện vũ khí hạn chế, thường đối diện với lực lượng có trang bị hiện đại hơn. Năm 1964, trong một trận đánh tại khu vực A Lưới, Hồ Kan Lịch cùng đồng đội thực hiện cuộc tập kích vào lực lượng đối phương và lập chiến công bắn rơi máy bay bằng súng trường. Chiến công ấy trở thành dấu ấn đặc biệt của nữ chiến sĩ miền núi. Theo những tư liệu về cuộc đời bà, Hồ Kan Lịch và lực lượng du kích đã tham gia nhiều trận đánh, đồng thời vận động nhân dân sản xuất, hỗ trợ lương thực và duy trì hoạt động kháng chiến giữa vùng núi Trường Sơn.

Năm 1967, Hồ Kan Lịch được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành nữ anh hùng đầu tiên của dân tộc Pa Cô. Năm 1968, bà được ra miền Bắc và có dịp gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đối với một người phụ nữ từng lớn lên giữa vùng núi A Lưới, chuyến đi ấy là một sự kiện đặc biệt. Theo hồi ức của bà được Báo Quân đội nhân dân ghi lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quan tâm, thăm hỏi cuộc sống của đồng bào và những nữ du kích ở quê hương. Khi bà trở về, Người gửi tặng 160 chiếc đồng hồ nữ Liên Xô cho các chị em trong đội du kích. Món quà ấy không chỉ mang giá trị vật chất mà còn thể hiện sự ghi nhận dành cho tập thể những phụ nữ đã cùng Kan Lịch trải qua các cuộc chiến đấu và những tháng ngày gian khổ.

Sau chiến tranh, Hồ Kan Lịch trở về với cuộc sống của người dân miền núi, tiếp tục gắn bó với nương rẫy và cộng đồng quê hương. Khi được nhắc đến những chiến công, bà thường nhấn mạnh sự đóng góp của đồng đội và tập thể thay vì chỉ nói về bản thân. Điều khiến câu chuyện Hồ Kan Lịch đáng nhớ không chỉ là hình ảnh một nữ du kích bắn rơi máy bay Mỹ bằng vũ khí bộ binh, mà còn là tinh thần đoàn kết của những người phụ nữ Pa Cô giữa núi rừng Trường Sơn.

Từ cô gái giao liên tuổi 14 đến nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Hồ Kan Lịch đã đi qua những năm tháng chiến tranh bằng lòng dũng cảm và sự kiên trì. Còn 160 chiếc đồng hồ được gửi về A Lưới là một kỷ niệm đặc biệt, nhắc nhớ rằng phía sau một người anh hùng luôn có những đồng đội âm thầm cùng chia sẻ hiểm nguy và trách nhiệm.

Chùm ảnh tư liệu

1 / 2

Ảnh tư liệu của bài viết.