Hồ Kan Lịch – Cô gái Pa Cô mở đường giữa mưa bom Trường Sơn

Ở vùng núi A Lưới, nơi mây phủ quanh năm và những cánh rừng đại ngàn nối tiếp nhau đến tận dãy Trường Sơn, có một cô bé người Pa Cô tên là Hồ Kan Lịch.

Tuổi thơ của bà gắn với tiếng suối, nương rẫy và những câu hát dân ca của đồng bào Pa Cô.

Nhưng chiến tranh đã làm cuộc sống bình yên ấy thay đổi.

Máy bay gầm rú trên bầu trời.

Bom đạn xới tung những cánh rừng.

Những con đường mòn trở thành huyết mạch để chi viện cho chiến trường miền Nam.

Năm 1966, khi vừa tròn mười bảy tuổi, Hồ Kan Lịch xung phong gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong.

Ngày chia tay, mẹ bà chỉ nắm tay con gái rồi nói:

"Con đi vì bản làng, vì đất nước. Mẹ chỉ mong con giữ được tấm lòng ngay thẳng."

Đơn vị của bà làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến Trường Sơn.

Đó là công việc mà mỗi ngày đều phải đối mặt với bom đạn.

Ban ngày, máy bay liên tục đánh phá.

Ban đêm, cả đơn vị lại cầm cuốc, xẻng, xà beng lao ra mặt đường.

Hố bom vừa nổ xong còn bốc khói.

Đất đá vẫn nóng rực.

Nhưng mọi người phải nhanh chóng san lấp để đoàn xe kịp vượt qua trước khi trời sáng.

Có hôm vừa lấp xong một hố bom.

Máy bay quay lại.

Lại ném bom đúng vào vị trí ấy.

Đồng đội ngã xuống.

Người còn sống tiếp tục đào.

Tiếp tục vá đường.

Không ai bỏ vị trí.

Hồ Kan Lịch là người nhỏ nhắn.

Nhưng luôn xung phong làm những việc khó.

Bà thường là người đầu tiên chạy ra cắm tiêu báo đường sau mỗi trận bom.

Đó là công việc vô cùng nguy hiểm.

Chỉ cần máy bay quay lại bất ngờ là có thể hy sinh.

Một lần, trong lúc dẫn đoàn xe vượt qua đoạn đường vừa bị đánh phá, bom nổ rất gần.

Sức ép hất bà ngã xuống vệ đường.

Khi tỉnh lại, việc đầu tiên bà làm không phải kiểm tra vết thương.

Mà hỏi:

"Xe có qua hết chưa?"

Biết đoàn xe đã an toàn, bà mới mỉm cười.

Đồng đội kể rằng, Hồ Kan Lịch rất hay hát.

Sau mỗi trận bom, khi mọi người còn mệt lả, bà lại cất tiếng hát bằng tiếng Pa Cô.

Tiếng hát vang giữa núi rừng khiến ai cũng cảm thấy như được tiếp thêm sức mạnh.

Nhiều chiến sĩ lái xe sau này nhớ mãi hình ảnh cô gái dân tộc với chiếc khăn quấn đầu, vai khoác xẻng, vừa làm đường vừa động viên mọi người bằng nụ cười.

Nhờ những đóng góp xuất sắc, Hồ Kan Lịch được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi tuổi đời còn rất trẻ.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà trở về quê hương.

Bà tiếp tục tham gia công tác xã hội, vận động bà con phát triển kinh tế, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và kể cho lớp trẻ nghe về những năm tháng Trường Sơn.

Mỗi khi được hỏi điều gì khiến bà tự hào nhất, bà đều trả lời:

"Không phải huân chương. Điều quý nhất là hôm nay những con đường mình từng mở trong bom đạn đã trở thành con đường đưa trẻ em đến trường, đưa hàng hóa về bản."

Đó là niềm hạnh phúc giản dị của một người phụ nữ đã dành cả tuổi thanh xuân cho đất nước.