HỒ KAN LỊCH – NỮ ANH HÙNG PA KÔ BẮN RƠI MÁY BAY MỸ VÀ 7 LẦN VINH DỰ GẶP BÁC HỒ

Hồ Kan Lịch sinh năm 1942 tại xã Hồng Bắc, huyện A Lưới, thành phố Huế. Sinh ra và lớn lên giữa núi rừng Trường Sơn, tuổi thơ của bà gắn liền với những năm tháng quê hương bị chiến tranh tàn phá. Chứng kiến cảnh bản làng bị bom đạn cày xới, đồng bào bị đàn áp, cô gái Pa Kô sớm nuôi dưỡng lòng căm thù giặc và quyết tâm tham gia cách mạng.

Năm 1961, khi mới 19 tuổi, Hồ Kan Lịch gia nhập lực lượng vũ trang địa phương và nhanh chóng trở thành một trong những cán bộ trẻ tiêu biểu của phong trào cách mạng vùng A Lưới. Với sự gan dạ, thông minh và khả năng tổ chức tốt, bà được giao giữ chức Huyện đội phó khi tuổi đời còn rất trẻ.

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Hồ Kan Lịch vừa là người chỉ huy mưu trí vừa là chiến sĩ trực tiếp chiến đấu trên tuyến đầu. Dưới sự chỉ huy của bà, đội du kích Hồng Bắc không ngừng lớn mạnh, trở thành lực lượng chiến đấu hiệu quả trên chiến trường miền Tây Thừa Thiên Huế.

Chiến công làm nên tên tuổi của Hồ Kan Lịch là việc trực tiếp dùng súng trường bắn rơi một máy bay Mỹ. Đây được xem là chiếc máy bay đầu tiên của đối phương bị hạ bởi hỏa lực bộ binh tại khu vực phía Tây Thừa Thiên Huế, tạo nên tiếng vang lớn trên chiến trường lúc bấy giờ.

Thành tích ấy không chỉ thể hiện lòng dũng cảm mà còn cho thấy sự bình tĩnh, khả năng quan sát và kỹ năng chiến đấu xuất sắc của nữ du kích Pa Kô giữa những trận bom đạn khốc liệt.

Trong suốt thời gian hoạt động cách mạng, Hồ Kan Lịch đã chỉ huy đội du kích gồm khoảng 160 nữ chiến sĩ tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ. Theo các tài liệu lịch sử, đơn vị của bà đã tham gia 49 trận chiến đấu, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, bắt sống lính Mỹ và góp phần bảo vệ vững chắc vùng căn cứ cách mạng ở A Lưới.

Sự dũng cảm và tài năng của bà khiến quân địch nhiều lần thất bại trong các cuộc hành quân càn quét vào khu vực đồng bào Pa Kô sinh sống. Tên tuổi Hồ Kan Lịch từ đó trở thành niềm tự hào của đồng bào các dân tộc vùng Trường Sơn.

Một trong những dấu ấn đặc biệt nhất trong cuộc đời người nữ anh hùng là vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tới bảy lần. Đối với bà, đó là những kỷ niệm thiêng liêng và quý giá nhất trong cuộc đời hoạt động cách mạng.

Năm 1967, khi vừa tròn 25 tuổi, Hồ Kan Lịch được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trong những lần gặp gỡ tại Hà Nội, Bác Hồ luôn dành cho bà sự quan tâm đặc biệt. Người ân cần hỏi thăm tình hình chiến đấu của đồng bào Pa Kô, động viên cán bộ, chiến sĩ vùng Trường Sơn tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng.

Bà từng xúc động kể lại rằng Bác Hồ đã tặng bà nhiều kỷ vật quý giá. Nhưng hơn tất cả những món quà vật chất, điều bà luôn ghi nhớ chính là lời căn dặn của Người:

“Làm Anh hùng khó, nhưng giữ được Anh hùng còn khó hơn.”

Lời dạy ấy đã trở thành phương châm sống và làm việc của Hồ Kan Lịch trong suốt cuộc đời. Dù ở chiến trường hay trong cuộc sống đời thường, bà luôn tự nhắc mình phải gương mẫu, đi đầu trong mọi công việc, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Sau ngày đất nước thống nhất, Hồ Kan Lịch trở về quê hương A Lưới tiếp tục tham gia công tác xã hội và xây dựng địa phương. Không còn tiếng súng chiến tranh, người nữ anh hùng năm nào lại miệt mài vận động bà con phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng đời sống mới.

Bằng uy tín và sự tận tâm của mình, bà trở thành chỗ dựa tinh thần cho nhiều thế hệ người dân Pa Kô. Những lời vận động của bà luôn được đồng bào tin tưởng và làm theo bởi họ biết rằng đó là những lời nói xuất phát từ tấm lòng của một người đã dành cả cuộc đời cho quê hương.

Ở tuổi ngoài 80, Hồ Kan Lịch vẫn luôn dõi theo sự đổi thay của vùng đất A Lưới. Niềm vui lớn nhất của bà là được chứng kiến quê hương ngày càng phát triển, đường sá thuận lợi hơn, trẻ em được đến trường đầy đủ và ngày càng có nhiều người con dân tộc Pa Kô trở thành bác sĩ, kỹ sư, giáo viên và cán bộ phục vụ quê hương.

Từ cô gái Pa Kô cầm súng chiến đấu giữa đại ngàn Trường Sơn đến người phụ nữ tận tụy với cộng đồng trong thời bình, Hồ Kan Lịch đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, đức hy sinh và tinh thần cống hiến không ngừng nghỉ.

Cuộc đời bà là minh chứng sinh động cho sức mạnh của ý chí và niềm tin cách mạng, đồng thời góp phần tô thắm truyền thống anh hùng của đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.

Trường Thắng (tổng hợp)