Hồ Kan Lịch – Nữ anh hùng Pa Kô trên dãy Trường Sơn

Hồ Kan Lịch, tên khai sinh là Kăn Lịch, sinh năm 1943 tại bản A Lê Nốc, nay thuộc thị trấn A Lưới, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Bà là người dân tộc Pa Kô, sinh ra trên vùng đất Trường Sơn hùng vĩ – nơi đồng bào các dân tộc đã có truyền thống yêu nước và kiên cường đấu tranh bảo vệ quê hương.

Trong những năm tháng kháng chiến, đồng bào Pa Kô, Vân Kiều ở vùng Trường Sơn có mối gắn bó sâu sắc với cách mạng. Từ năm 1946, nhiều người dân nơi đây mang thêm họ Hồ để thể hiện tình cảm kính trọng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Kăn Lịch cũng mang họ Hồ, trở thành cái tên quen thuộc: Hồ Kan Lịch.

Cô gái Pa Kô đến với cách mạng

Từ nhỏ, Hồ Kan Lịch đã chứng kiến cuộc sống khó khăn của đồng bào miền núi dưới ách áp bức của chiến tranh. Được người chú ruột là Hồ Vai – một cán bộ cách mạng – hướng dẫn, bà sớm tham gia các hoạt động của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam từ năm 1958.

Khi ấy, do tuổi còn nhỏ, bà được giao nhiệm vụ làm liên lạc, vận chuyển công văn, thư từ và truyền đạt thông tin giữa cán bộ, du kích trong vùng. Công việc tưởng như thầm lặng nhưng đòi hỏi sự gan dạ, nhanh nhẹn và lòng trung thành tuyệt đối.

Năm 1961, Hồ Kan Lịch chính thức thoát ly, tham gia đội du kích Hồng Bắc. Từ một cô gái trẻ của núi rừng A Lưới, bà từng bước trưởng thành, trở thành người chỉ huy có uy tín trong lực lượng du kích địa phương.

Nữ thủ lĩnh đội du kích Hồng Bắc

Trong những năm chiến tranh ác liệt, Hồ Kan Lịch đã lãnh đạo đội du kích Hồng Bắc gồm khoảng 160 chiến sĩ, trực tiếp tham gia nhiều trận đánh chống quân Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Dưới sự chỉ huy của bà, đội du kích Hồng Bắc đã tổ chức đánh nhiều trận lớn nhỏ, tận dụng địa hình rừng núi Trường Sơn để chiến đấu linh hoạt, gây nhiều khó khăn cho đối phương.

Một trong những chiến công nổi bật của Hồ Kan Lịch diễn ra năm 1964. Trong một trận phục kích tại khu vực sân bay A Lưới, bà cùng bốn chiến sĩ du kích đã kiên trì mai phục trong điều kiện vô cùng gian khổ suốt ba ngày đêm, không quản đói rét, hiểm nguy.

Khi thời cơ xuất hiện, tổ chiến đấu đã dùng súng trường bắn trúng mục tiêu khiến máy bay địch bốc cháy. Chiến công này trở thành biểu tượng cho sự dũng cảm, mưu trí của lực lượng du kích Trường Sơn khi đối đầu với các phương tiện chiến tranh hiện đại.

Trong những năm từ 1961 đến 1965, Hồ Kan Lịch cùng đồng đội đã tham gia nhiều trận đánh, tiêu diệt sinh lực đối phương, thu giữ phương tiện và vũ khí quân sự, góp phần bảo vệ căn cứ cách mạng tại vùng rừng núi A Lưới.

Nữ anh hùng đầu tiên trên dải Trường Sơn

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu, tháng 7 năm 1967, Hồ Kan Lịch được Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Bà là một trong những nữ anh hùng tiêu biểu của đồng bào các dân tộc trên dải Trường Sơn, đại diện cho tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm và ý chí đấu tranh của phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến.

Cuộc gặp với Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tháng 5 năm 1968, Quân khu Trị Thiên tổ chức đưa Hồ Kan Lịch ra Hà Nội để gặp gỡ, báo cáo thành tích và nhận sự động viên của Trung ương.

Trên đường ra Bắc, bà bị sốt rét ác tính và phải điều trị trong một thời gian dài. Sau khi sức khỏe hồi phục, bà vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.

Trong những lần gặp gỡ, bà cảm nhận sâu sắc tình cảm gần gũi, giản dị của Bác dành cho đồng bào và chiến sĩ miền Nam. Bà từng kể lại niềm xúc động khi được Bác hỏi thăm, động viên và căn dặn giữ gìn sức khỏe để tiếp tục chiến đấu.

Trong thời gian ở Hà Nội, Hồ Kan Lịch đã có nhiều lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó có những lần được dùng cơm cùng Bác và các đồng chí lãnh đạo.

Gia đình anh hùng của vùng đất A Lưới

Gia đình Hồ Kan Lịch có nhiều người gắn bó với cách mạng. Người chú ruột của bà là Hồ Đức Vai và em trai bà là Hồ A Nun cũng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Chồng bà là ông Hồ Xuân Chiến, một sĩ quan thuộc Binh đoàn Trường Sơn. Hai người kết hôn năm 1964. Các con của ông bà được Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặt tên là Hồ Xuân Lợi và Hồ Thị Kim Thắng. Ngoài ra, gia đình bà còn nhận nuôi nhiều người con khác.

Người con gái kiên cường của núi rừng Trường Sơn

Cuộc đời Hồ Kan Lịch là câu chuyện về một người phụ nữ Pa Kô nhỏ bé nhưng có ý chí và nghị lực phi thường. Từ một cô gái làm nhiệm vụ liên lạc, bà đã trở thành nữ chỉ huy du kích nổi tiếng, góp phần làm nên những trang sử hào hùng của vùng đất A Lưới.

Hình ảnh Hồ Kan Lịch với tinh thần gan dạ, trí tuệ và lòng trung thành với cách mạng mãi là niềm tự hào của đồng bào Pa Kô, của quê hương Thừa Thiên – Huế và của các thế hệ phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.