Hồ Nguyên Trừng
Hồ Nguyên Trừng (1374-1446) được biết đến là là một nhà chính trị, quân sự, tôn thất hoàng gia Đại Ngu, con trưởng của vua Hồ Quý Ly, hay được dân ta nhớ liền với sáng chế “Thần Khí Hoả” hay là súng thần công. Ông làm tể tướng triều Hồ, có nhiều đóng góp về khoa học quân sự và là chỉ huy chính của quân đội Việt đương thời.
Công lao của Hồ Nguyên Trừng trong việc xây dựng đất nước:
Hồ Nguyên Trừng là một nhà kỹ thuật quân sự tài ba. Theo sử liệu, khi còn ở trong nước, do nhu cầu quân sự, ông đã sáng chế và chỉ đạo chế tác súng thần cơ (hỏa thương cải tiến) và thuyền cổ lâu (thuyền chiến lớn có hai tầng).Minh chứng cho sự tài cao ấy: năm 1406, khi quân Minh lấy cớ “Phù Trần diệt Hồ”, mang 80 vạn quân sang đánh nước Việt, Hồ Nguyên Trừng với nhiệm vụ cầm quân chống lại quân địch, nhờ những chiếc thuyền chiến cùng “Thần cơ Thương pháo” và cách đánh độc đáo thông qua việc cho đúc nhiều dây xích lớn chăng qua những khúc sông hiểm trở, kết hợp với quân mai phục mà có lúc quân nhà Hồ đã chiếm được ưu thế so với giặc Minh trên cả hai mặt trận bộ binh lẫn thủy binh.Không dừng lại ở đó, ông còn là người lo việc đắp những con đê lớn, đào một số kênh và vét lại một số con sông nhằm phục vụ các hoạt động về giao thông, thủy lợi và quân sự. Đặc biệt, những công trình kiến trúc ở thời nhà Hồ, chẳng hạn như thành Tây Đô đồ sộ,... đều do một tay ông chỉ huy xây dựng.
Dấu ấn của Hồ Nguyên Trừng trong lịch sử:
Hồ Nguyên Trừng còn là nhà văn Việt Nam ở thế kỷ XV, với tác phẩm tự kể Nam Ông mộng lục ghi chép về con người, văn hóa Đại Việt và đỉnh cao là những thành tựu vượt bậc trong lĩnh vực kỹ thuật quân sự và chế tạo vũ khí.Đồng thời, đây là tập hồi ký chữ Hán đầu tiên và là tác phẩm đầu tiên mở đường cho khuynh hướng viết về "người thực, việc thực" trong văn xuôi tự sự Việt Nam.
Ý nghĩa về những công lao to lớn của Hồ Nguyên Trừng:
Hồ Nguyên Trừng đã khẳng định tài năng trí tuệ xuất chúng của người Việt Nam trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật quân sự cổ đại, là tiền đề cho những phát minh về vũ khí,quân sự của thế hệ chúng ta.
