Hồ Phòm

Người Giữ Lửa Đêm Trường Biên Giới

Có những cuộc đời sinh ra như để hòa vào làm một với đại ngàn trập trùng và sương muối biên cương. Người con ưu tú của đồng bào Khùa – Anh hùng Hồ Phòm – chính là một huyền thoại thầm lặng như thế. Giữa những năm tháng miền Tây Quảng Bình bị cày xới bởi hàng vạn tấn bom đạn, có một cuộc chiến khác không tiếng súng nhưng nghẹt thở đến tận cùng: cuộc chiến của những người lính trinh sát CANDVT (Bộ đội Biên phòng).

Để bảo vệ huyết mạch đường Trường Sơn, người chiến sĩ ấy phải khoác lên mình tấm áo thường phục, nói tiếng Lào, một mình thâm nhập vào tận sào huyệt địch tại đồn Lằng Khằng, điểm chốt La Te. Sống giữa nách địch, ông và gia đình phải thề giữ chặt nguyên tắc “3 không”: Không biết, không thấy, không nghe. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, khi trùm phỉ treo giải thưởng tính bằng gạo, bằng muối cho cái đầu của mình, Hồ Phòm vẫn bình thản đến lạ kỳ. Bản lĩnh của ông không chỉ thể hiện ở những cái đầu lạnh đối phó với kẻ thù, mà còn ở cái đầu nảy số đầy mưu trí: giả làm "con rể" nhà dân để qua mắt cả một sư đoàn địch đang bao vây.

Nhưng có lẽ, điều khiến lòng người lặng lại nhất khi nghĩ về ông không phải là những chiến công hiển hách, mà là tấm lòng của ông đối với đồng bào. Khi bom Mỹ dội xuống cổng trời Cha Lo, dân bản sợ hãi bỏ chạy biệt xứ vào hang sâu, chính ông là người đi bới từng bụi rậm, tìm từng hang đá để đưa dân trở về, dạy họ cách trồng lúa, dựng lại cuộc sống mới và tự tay tháo gỡ mối thâm thù truyền kiếp giữa người Khùa và người Mày.

Lời dặn của Đại tướng:

Khi ra Hà Nội, ông vinh dự được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Lời căn dặn của người Anh cả năm ấy đã trở thành kim chỉ nam cho cả cuộc đời ông: "Vai trò của người lính quân báo vô cùng quan trọng và cũng rất thầm lặng, nguy hiểm, phải chấp nhận hy sinh bất cứ lúc nào mà không cần phải ghi danh".

Khi đất nước trọn niềm vui, người anh hùng ấy không chọn hào quang phố thị, ông lặng lẽ xin phục viên, cởi bỏ bộ quân phục lo toan cho gia đình và gửi lại cho con cháu một lời răn son sắt trước khi về cõi mây trắng: Phải một lòng theo Đảng, bảo vệ cột mốc biên cương. Ông ngã xuống giữa thời bình, nhưng linh hồn ông đã hóa thành một cột mốc chủ quyền thiêng liêng, sừng sững giữa đại ngàn Cha Lo.