Hồ Thị Bi: "Nữ kiệt miền Đông" khiến quân thù khiếp đảm (1916 - 2011)

Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc không chỉ ghi nhận những anh hùng trực tiếp cầm súng ở độ tuổi đôi mươi, mà còn tôn vinh những người phụ nữ có tài thao lược quân sự xuất chúng. Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Thị Bi (thường gọi là bà Năm Bi) quê ở Hóc Môn, Gia Định là một nhân vật huyền thoại như thế. Xuất thân là một người phụ nữ nông dân bình thường tại "Mười tám thôn Vườn Trầu", bà đã trở thành một vị chỉ huy quân sự xuất sắc, được giặc Pháp mệnh danh là "Con hùm xám vùng Hóc Môn - Bà Điểm".

Khi thực dân Pháp tái chiếm Nam Bộ năm 1945, với lòng căm thù giặc sâu sắc, bà gởi con lại cho gia đình, bán hết của cải để mua sắm vũ khí, tổ chức đội du kích đánh giặc. Điểm xuất sắc nhất của Hồ Thị Bi là khả năng vận động quần chúng và thu phục nhân tâm. Bà đã mưu trí thâm nhập vào các nhóm lục lâm, thảo khấu hoành hành ở vùng ven Sài Gòn, dùng lẽ phải và tinh thần dân tộc để thuyết phục họ từ bỏ con đường cũ, gia nhập lực lượng kháng chiến.

Dưới sự chỉ huy của bà, lực lượng vũ trang địa phương đã tiến hành hàng chục trận phục kích, đột nhập đồn bót, đánh sập cầu cống, tiêu diệt nhiều sĩ quan Pháp ác ôn ngay sát nách thủ phủ Sài Gòn. Bà luôn xuất hiện với hình ảnh áo bà ba đen, quấn khăn rằn, súng lục giắt lưng, thoắt ẩn thoắt hiện khiến quân thù kinh hồn bạt vía, treo thưởng rất lớn để lấy đầu bà nhưng đều thất bại. Bằng bản lĩnh, sự gan dạ và tư duy chiến thuật nhạy bén, từ một nữ du kích, bà đã được phong hàm Đại tá Quân đội Nhân dân Việt Nam, trở thành một trong những biểu tượng sáng giá nhất về người phụ nữ Nam Bộ "Thành đồng Tổ quốc".