Hồ Thị Cúc – Cô gái được tìm thấy bên chiếc cuốc
Liệt sĩ Hồ Thị Cúc quê ở Sơn Bằng, huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh, là một trong mười nữ Thanh niên xung phong hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc.
Tuổi thơ của Cúc trải qua nhiều mất mát. Nạn đói năm 1945 đã cướp đi người cha và bà nội của chị. Cúc lớn lên trong sự đùm bọc của người thân, rồi tham gia hoạt động Thanh niên xung phong.
Tại Đồng Lộc, Hồ Thị Cúc cùng Võ Thị Tần và các đồng đội bám trụ trên tuyến đường 15A. Công việc của các chị là san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm giao thông.
Ngày 24/7/1968, khi mười cô gái đang làm nhiệm vụ, máy bay Mỹ tiếp tục đánh phá. Một quả bom rơi xuống vị trí các chị.
Sau trận bom, đồng đội lập tức tổ chức tìm kiếm. Chín thi thể lần lượt được tìm thấy. Riêng Hồ Thị Cúc vẫn chưa thấy.
Phải đến ngày thứ ba, đồng đội mới phát hiện thi thể chị trên đồi Trọ Voi, cách vị trí bị bom đánh khoảng 20 mét. Chị nằm trong tư thế ngồi, bên cạnh còn có chiếc cuốc. Mười đầu ngón tay bị thương, cho thấy trong những giây phút cuối cùng chị đã cố gắng bới đất tìm đường thoát.
Câu chuyện ấy trở thành một trong những ký ức đau thương nhất về mười cô gái Đồng Lộc.
Hình ảnh chiếc cuốc bên cạnh Hồ Thị Cúc không chỉ nói về một cái chết mà còn gợi lên công việc thường ngày của những cô gái trẻ: đào đất, san hố bom, mở đường cho những đoàn xe ra trận.
Tên chị được khắc cùng chín đồng đội tại khu tưởng niệm Ngã ba Đồng Lộc.



