Hồ Thị Cúc - Người con gái anh dũng kiên cường

Hồ Thị Cúc sinh ra ở một vùng quê nghèo ven sông Gianh. Từ nhỏ, Cúc đã quen với mùi khói rơm, với tiếng gió hun hút trên bãi cát trưa nắng. Mười bảy tuổi, cô xung phong lên đường, trở thành một trong những nữ đoàn viên trẻ nhất của đơn vị mở đường Trường Sơn.

Những năm ấy, bom đạn dội xuống dãy Trường Sơn ngày đêm. Đường 20 Quyết Thắng – nơi Cúc được phân công – luôn trong tình trạng bị chia cắt, sạt lở, đổ nát. Cúc nhỏ bé nhưng nhanh nhẹn, đôi tay lúc nào cũng dính đầy đất đỏ. Mỗi lần có tiếng máy bay gầm lên, cả đơn vị chạy vội xuống hầm, riêng Cúc vẫn cố ôm thêm chiếc xẻng, sợ rằng đêm xuống đường chưa kịp thông, bộ đội hành quân sẽ bị chậm trễ.

Có những ngày cả đội chỉ còn một nồi cháo loãng chia nhau. Vết thương trên vai Cúc còn chưa khô miệng, nhưng cô vẫn cõng từng bao đất, kéo từng khúc gỗ để gia cố con đường. Anh em thường trêu:

– “Cúc nhỏ thế mà khỏe nhất đơn vị.”
Cô chỉ cười, đôi mắt đen ánh lên sự kiên định:
– “Em khỏe vì có Tổ quốc ở trong tim.”

Một đêm, máy bay thả bom tọa độ suốt ba giờ liền. Đường sạt lở nặng. Đơn vị nhận lệnh phải khơi thông ngay để kịp sáng sớm, đoàn xe chở hàng ra chiến trường. Cả đội lao vào công việc. Tiếng cuốc xẻng hòa với tiếng bom còn dư chấn.

Cúc đang đưa đất lên taluy thì bỗng thấy phía xa có ánh lửa lập lòe – một quả bom bi chưa nổ, nằm ngay sát chỗ đồng đội đang làm việc. Không kịp suy nghĩ, Cúc hét lớn báo động rồi lao tới kéo hai người gần nhất vào nơi trú ẩn. Ngay khoảnh khắc ấy, tiếng nổ chát chúa xé tan màn đêm.

Cúc ngã xuống, bàn tay vẫn nắm chặt chiếc khăn quàng đỏ đã bạc màu. Đồng đội ôm cô, nước mắt hòa với bụi đỏ Trường Sơn. Cúc chỉ kịp nói một câu cuối:

“Đường… đã thông… rồi, phải giữ cho xe qua…”

Rạng sáng hôm sau, từng đoàn xe vẫn lăn bánh qua đoạn đường ấy, bánh xe in dấu trên nền đất còn mới. Không ai nói ra, nhưng ai cũng biết: con đường thông được là nhờ sự hy sinh của Cúc.

Năm ấy, đơn vị làm một nấm mộ nhỏ trên triền đồi, khắc dòng chữ giản dị:

“Liệt nữ – Hồ Thị Cúc.
Sống anh dũng, chết quang vinh.”

Đến tận bây giờ, mỗi lần gió chiều thổi qua đồi Trường Sơn, người ta vẫn truyền nhau rằng:
“Có bóng một cô gái nhỏ, vai khoác chiếc xẻng, bước trên con đường rừng, nụ cười như chưa bao giờ tắt.”